Hôm nay, ngày 21-1, (giờ Washington), ông Barack Obama sẽ làm lễ tuyên thệ nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ hai bên ngoài tòa nhà Quốc hội Mỹ. Như vậy, ông Obama sẽ tiếp tục chèo lái con thuyền nước Mỹ trong bốn năm tới để đưa xứ cờ hoa đi tiếp con đường "thay đổi nước Mỹ” dù còn rất nhiều gian nan.

Tổng thống Obama với cam kết thay đổi nước Mỹ

4 năm qua, người Mỹ chưa bao giờ thấm thía hơn thế với câu "Nước Mỹ thay đổi”. Triệt để thực hiện những gì đã hứa để làm mới diện mạo nước Mỹ kể từ khi nhậm chức năm 2009, ông Obama quả thật đã làm được nhiều điều. Những bước đi của ông được coi là những cú đẩy để nước Mỹ nhích từng bước một trên con đường hồi phục. Nước Mỹ đã thoát khỏi cuộc chiến tại Iraq với tổn thương tối thiểu và đang thoát dần khỏi vũng lầy Afghanistan. Người dân Mỹ đang dần thoát khỏi "bóng ma khủng bố” với việc trùm khủng bố Bin Laden bị tiêu diệt. Nền kinh tế Mỹ đang dần lấy lại sức sống khi số việc làm tăng lên và tỷ lệ thất nghiệp giảm đi.

Tuy nhiên, sự thay đổi không dễ xảy ra tại Washington, nơi vốn luôn bị chia rẽ rất sâu sắc. Phần lớn những người của Đảng Cộng hòa cho rằng những chính sách của Tổng thống Obama mà họ cho là sai lầm và chiến thuật "không nhượng bộ” của ông là nguyên nhân dẫn tới sự chia rẽ đảng phái kéo dài. Một số người trong Đảng của ông Obama cũng hoài nghi rằng với giọng điệu mới và mạnh mẽ hơn, liệu Tổng thống có thực sự sẽ đưa ra những lập trường cứng rắn hơn hay không.

Bước sang nhiệm kỳ hai, ông Obama có sự tự tin hơn, cam kết có quan điểm cứng rắn hơn trong các cuộc đàm phán, tin tưởng nhiều hơn vào các đồng minh đáng tin cậy, hứa hẹn ít hơn và ngày càng chỉ trích mạnh mẽ tính đảng phái tại Washington. Và có lẽ điều quan trọng nhất là ông có vẻ ngày càng tin rằng cần duy trì sự ủng hộ của tầng lớp trung lưu Mỹ - những người đã giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2008 - đối với ông.

Tuy nhiên, con đường để "thay đổi nước Mỹ” không phải lúc nào cũng trải thảm hoa. Với nền kinh tế còn yếu vì chưa phục hồi sau "cơn bạo bệnh” khủng hoảng tài chính năm 2008, vì thế thúc đẩy tăng trưởng, tạo công ăn việc làm, tăng gấp đôi hàng hóa xuất khẩu; phát triển năng lượng xanh nhằm giảm một nửa lượng nhập khẩu năng lượng vào năm 2020; giảm thâm hụt ngân sách; tăng thuế đối với tầng lớp thượng lưu; giảm thuế thu nhập cho tầng lớp trung lưu và những gia đình có thu nhập thấp; cải cách bộ luật thuế doanh nghiệp, đầu tư vào giáo dục… là những ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Obama trong nhiệm kỳ hai. Tuy nhiên, những ưu tiên cũng không phải dễ thực hiện bởi ông Obama sẽ gặp không ít trở ngại tại Quốc hội lưỡng viện khi muốn thông qua được các dự luật, đặc biệt về ngân sách và thuế.

Vài ngày trước khi diễn ra lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ, vụ bắt cóc con tin người nước ngoài ở Algeria dẫn tới một chiến dịch giải cứu đẫm máu đã khiến Tổng thống Obama phải thốt lên rằng, đây là một cảnh tỉnh khác về mối đe dọa khủng bố xuất phát từ Al-Qaeda và các tổ chức cực đoan bạo lực khác ở Bắc Phi. Ông Obama nêu rõ: "Trách nhiệm gây ra thảm kịch này thuộc về các phần tử khủng bố và nước Mỹ lên án hành động này bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất”.

Thật vậy, cuộc chiến chống khủng bố vẫn được xem là khó khăn nhất, thách thức nhất đối với chính quyền Obama trong nhiệm kỳ II, sau khi Mỹ và Liên quân rút khỏi Afghanistan vào năm 2014. Trong trường hợp Taliban quay trở lại và chi phối chính trường ở Afghanistan, đó sẽ là thất bại thảm hại của Mỹ và NATO. Bên cạnh đó, can dự thế nào, cách thức nào và đến mức nào vào cuộc xung đột đẫm máu ở Syria, và chương trình hạt nhân ở Iran, hòa bình ở Trung Đông vẫn là "bài toán khó” đối với ông chủ Nhà Trắng trong bốn năm tới.

Cử tri một lần nữa tin tưởng và đặt kỳ vọng vào vị Tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ. Tuy nhiên, với cơ cấu Quốc hội mới khóa 113 vẫn chia đều quyền lực cho hai Đảng, 4 năm tới đối với ông Obama được xác định là không ít khó khăn. Vì thế, những kỳ vọng về sự thay đổi nước Mỹ của ông Obama trong nhiệm kỳ Tổng thống lần thứ hai vẫn còn đang ở phía trước./.

Châu Giang