Ngày 25/10, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Ủy ban Dân tộc, Liên hợp quốc tại Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc gia về tảo hôn.

Giai quyet tinh trang tao hon: Can cach tiep can da nganh, da chieu - Anh 1

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: PA

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho biết, hiện nay, tình trạng tảo hôn xảy ra ở 63 tỉnh thành trên cả nước. Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống gây ra nhiều hệ lụy đối với bản thân, gia đình, gánh nặng cho xã hội. Có quá nhiều trẻ mang thai sớm, chưa hoàn thiện về giải phẫu và sinh lý tâm lý đã bị ép buộc phải trở thành cha mẹ. Tảo hôn làm suy giảm số lượng và chất lượng dân số. Tầm vóc và tuổi thọ trung bình của các dân tộc ít người cũng đang thấp dần.

Báo cáo của Liên hợp quốc tại Việt Nam cho thấy, mỗi ngày, gần 48.000 trẻ em gái, trong đó nhiều em mới có 10 tuổi, bị ép buộc hôn nhân. Mỗi ngày, hơn 20.000 nữ giới dưới 18 tuổi sinh con. Các cô dâu trẻ em mà bỏ lỡ các cơ hội về giáo dục sẽ rất dễ bị bạo lực thể xác và tình dục, cũng như sinh con trước khi các em thật sự có chuẩn bị về mặt thể chất hoặc tinh thần. Chu kỳ bạo lực bắt đầu từ giai đoạn các em còn là trẻ con, sẽ tiếp tục kéo dài sang giai đoạn phụ nữ và cứ thế lặp lại từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Theo bà Astrid Bant, Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, tảo hôn rất đa dạng và thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau, và chính chúng ta vẫn còn những suy nghĩ mặc định về hiện tượng này. Ở Việt Nam, kết quả từ Điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ Việt Nam (MICS) cho thấy tỷ lệ nữ giới trong độ tuổi từ 15-19 đã kết hôn là 10,3% vào năm 2014.

Tuy nhiên, tảo hôn không chỉ xảy ra trong các cộng đồng dân tộc thiểu số. Bằng chứng cho thấy tỷ lệ tảo hôn cũng cao ở khu vực miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên. Theo hệ thống dữ liệu hành chính của Việt Nam, ở một số xã, tỷ lệ tảo hôn là trên 50%. Trong số các cộng đồng dân tộc thiểu số, người Mông có tỷ lệ tảo hôn cao nhất (33%), tiếp theo là người Thái (23%).

Tảo hôn cũng ảnh hưởng đến trẻ em trai nhưng ở mức thấp hơn so với trẻ em gái. Tảo hôn liên quan chặt chẽ đến các cấp độ phát triển kinh tế-xã hội thấp. Các tỉnh có Chỉ số Phát triển con người cao hơn thì thường có tỷ lệ tảo hôn thấp hơn.

Ở những nơi thường xảy ra tảo hôn thì hiện tượng này được coi như là một chuẩn mực xã hội. Tảo hôn được coi là một cách thức để kiểm soát vấn đề tình dục và mang thai ở tuổi vị thành niên, đặc biệt là đối với trẻ em gái. Tảo hôn cũng là một cách thức để tồn tại về mặt kinh tế khi các gia đình gả chồng cho con gái thì sẽ sớm giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình.

Theo bà Astrid Bant, tảo hôn là một vấn đề phức tạp - không có một can thiệp duy nhất nào có thể giải quyết được vấn đề, mà đòi hỏi chúng ta phải có một cách tiếp cận đa ngành, đa bên. Tất cả chúng ta cần phải chung tay để trả lại cho trẻ em sự lựa chọn, giấc mơ, tương lai và tuổi thơ. Liên hợp quốc sẽ hợp tác với Chính phủ Việt Nam bảo đảm việc thực hiện quyền của trẻ em gái vị thành niên.

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, việc giúp cho các em gái và cộng đồng nhận thức đầy đủ hậu quả của việc kết hôn sớm là rất quan trọng, nếu chỉ trừng phạt và răn đe thì không đủ. Gốc rễ của tảo hôn là đói nghèo, bất bình đẳng giới. Việc giúp các em, nhất là em gái tiếp cận cơ hội được đến trường, được học hành sẽ giúp giảm thiểu tình trạng tảo hôn. Để việc kết hôn sớm không là lựa chọn duy nhất khi các em nghĩ về tương lai của mình.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Trương Thị Mai, Trưởng ban Dân vận Trung ương cho biết, để giải quyết tình trạng tảo hôn ở Việt Nam, Chính phủ cần tham vấn các tổ chức quốc tế, Liên hợp quốc tại Việt Nam, các cơ quan nghiên cứu và tổ chức xã hội dân sự. Bà Trương Thị Mai nhấn mạnh đến việc thay đổi các chuẩn mực xã hội nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và các giải pháp can thiệp cho trẻ em gái nhằm ngăn chặn tình trạng bỏ học giữa chừng, khuyến khích tạo điều kiện để các em được đi học trung học chuyên nghiệp, học nghề, bố trí việc làm.

Phương Anh