Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, sáng nay (4/10), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Báo cáo của Chính phủ về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2016.

Trình bày báo cáo thẩm tra tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết, Báo cáo của Chính phủ đã phản ánh khá toàn diện về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; phân tích, đánh giá được thực trạng tình hình, nguyên nhân phát sinh khiếu nại, tố cáo, kết quả giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp; những chuyển biến tích cực cũng như hạn chế, yếu kém trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời, đề ra một số giải pháp, kiến nghị cụ thể nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác này.

Trong kỳ báo cáo, nước ta có nhiều sự kiện chính trị lớn, đặc biệt là Đại hội Đảng bộ các cấp, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã có nhiều cố gắng, quan tâm chỉ đạo, điều hành công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đã trực tiếp chỉ đạo các cấp, các ngành xử lý kịp thời, góp phần nhanh chóng ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội sau khi xảy ra sự cố xả thải của Công ty Formosa Hà Tĩnh gây thảm họa về môi trường tại 4 tỉnh miền Trung và nhiều vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp ở một số địa phương.

Giai quyet khieu nai, to cao: Vu cu chua xong lai phat sinh vu moi - Anh 1

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định trình bày trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo đánh giá, hầu hết các bộ, ngành và địa phương có nhiều cố gắng trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân; việc bố trí trụ sở và cử cán bộ, công chức tiếp công dân cơ bản đáp ứng yêu cầu. Thanh tra Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để kịp thời nắm bắt và xử lý các tình huống phức tạp phát sinh trong lĩnh vực khiếu nại, tố cáo, cũng như giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài...

Do đó, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong năm qua đã đạt được những kết quả nhất định, số đơn thư, vụ việc khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước tiếp tục có giảm so với các năm trước đây; những kết quả tích cực đã góp phần quan trọng trong việc giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, Báo cáo của Chính phủ cần tập trung phân tích, đánh giá sâu sắc hơn nữa về các vấn đề như: nguyên nhân của tình trạng công dân khiếu kiện tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương có thái độ quá khích, bức xúc gia tăng và ngày càng nghiêm trọng; những tồn tại, yếu kém trong công tác tiếp công dân vẫn còn chậm được khắc phục, hiệu quả tiếp công dân chưa cao; tỷ lệ giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền đạt thấp hơn so với năm 2015 và chưa đạt kết quả so với mục tiêu đề ra (trên 85%); làm rõ tình trạng việc đơn thư tố cáo tăng hơn năm trước về số lượng đơn thư và số lượng vụ việc; vì sao khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực đất đai vẫn phức tạp, chiếm số lượng lớn (65,8%); hiệu quả giải quyết chưa tiến bộ hơn so với các năm trước trong khi Quốc hội đã ban hành Luật đất đai 2013 và Nghị quyết 39/2012/QH13 ngày 23/11/2012 về tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai.

Việc làm rõ nguyên nhân của các vấn đề còn tồn tại sẽ là cơ sở để đề ra các giải pháp đúng đắn, phù hợp nhằm khắc phục những tồn tại đó. Bên cạnh đó, Báo cáo của Chính phủ cần được rà soát, chỉnh lý, bổ sung về số liệu (đến 30 tháng 9 năm 2016) nhằm bảo đảm tính chính xác, thống nhất số liệu với các ngành, báo cáo đầy đủ với Quốc hội về thực trạng tình hình khiếu nại, tố cáo để từ đó có những giải pháp sát hợp, đồng bộ; đồng thời, đưa ra được những kiến nghị xác đáng nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong các năm tới.

Về tình hình khiếu nại, tố cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết, theo Báo cáo của Chính phủ, so với cùng kỳ năm 2015 thì tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân vẫn diễn biến phức tạp.

Cụ thể, khiếu nại giảm trên tất cả các mặt như số lượt công dân khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh giảm 5,4%, số đoàn đông người giảm 9,6%, tổng số đơn thư khiếu nại, tố cáo giảm 10,6%; tổng số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước giảm 8,6%.

Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2015 thì lại tăng 31,3% số đơn tố cáo và tăng 2,3% số vụ việc tố cáo thuộc thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước. Thực tế cho thấy, trong năm qua số lượng khiếu nại, tố cáo vẫn còn nhiều, nhiều vụ việc cũ chưa giải quyết xong lại phát sinh khiếu nại, tố cáo mới; về cơ cấu, lĩnh vực khiếu nại, tố cáo không có nhiều thay đổi so với năm trước, như về khiếu nại chủ yếu là đất đai, giải phóng mặt bằng, chính sách xã hội, còn về tố cáo vẫn chủ yếu là tố cáo cán bộ, công chức vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, tài chính ngân sách, đầu tư xây dựng cơ bản....

Tại một số địa phương như khu vực Tây Nguyên và một số tỉnh miền Trung, miền Nam tình hình khiếu nại có diễn biến rất phức tạp; vẫn còn tình trạng các đoàn đông người, có đoàn lên tới hàng trăm người, có sự liên kết với nhau, được sự ủng hộ lương thực, thực phẩm của một số tổ chức tự phát (thường xuyên tập trung tại các khu vực trung tâm thành phố Hà Nội, Tòa nhà Quốc hội, Trụ sở các cơ quan trung ương) với băng rôn, khẩu hiệu để gây áp lực cho các cơ quan tiếp công dân và cơ quan ở trung ương.

"Đề nghị Chính phủ cần báo cáo rõ hơn số lượng khiếu nại, tố cáo năm cũ còn tồn đọng bao nhiêu vụ và số lượng mới phát sinh; phân tích, đánh giá cụ thể hơn tình hình khiếu nại, tố cáo phức tạp, bức xúc, đông người trong thời gian qua, nhất là đối với đơn thư gửi trực tiếp đến lãnh đạo Đảng và Nhà nước; đánh giá kỹ việc thực hiện các giải pháp mà Chính phủ đã nêu từ những năm trước, đồng thời dự báo diễn biến tình hình trong thời gian tới để có những chủ trương, biện pháp cụ thể, quyết liệt nhằm giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, bức xúc, đông người", ông Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nêu rõ.

Tuấn Minh