Năm nào cũng vậy, trước ngày công bố giải Nobel Văn học là các nhà cái lại đưa ra tỷ lệ đặt cược cho những cây bút được xem là sáng giá.

Năm nay, nhà văn Nhật Bản nổi tiếng Haruki Murakami tiếp tục là tên tuổi được đặt nhiều kỳ vọng nhất. Theo sát Murakami là Adonis, Philip Roth và Ngugi wa Thiong’o.

Quy trình đề cử

Giải Nobel, giải được trao hàng năm cho một tác giả từ bất cứ quốc gia nào có tác phẩm xuất sắc nhất theo di chúc của Alfred Nobel. Tác phẩm ở đây có thể là toàn bộ sự nghiệp sáng tác của người được trao giải hoặc là một số tác phẩm riêng biệt.

Hàng năm Viện Hàn lâm Thụy Điển sẽ gửi các đề nghị đề cử những tác giả theo họ là xứng đáng được trao giải Nobel Văn học. Ngoài các viện sĩ của Viện Hàn lâm Thụy Điển thì thành viên của các hội và viện hàn lâm văn học, giáo sư văn học và ngôn ngữ, những người từng được trao giải thưởng này và chủ tịch các hiệp hội nhà văn cũng được quyền đề cử, tuy nhiên họ không được quyền đề cử bản thân mình.

Giai Nobel Van hoc 2016 co goi ten Haruki Murakami? - Anh 1

Nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami

Mỗi năm có hàng ngàn đề nghị được gửi đi và có khoảng 50 đề cử phản hồi. Các đề cử phải được gửi đến Viện trước ngày 1/2, sau đó nó sẽ được một ủy ban xem xét kỹ lưỡng.

Từ tháng 4, Viện bắt đầu giới hạn số ứng cử viên xuống còn khoảng 20 và đến mùa Hè thì chỉ còn khoảng 5 tác giả nằm trong danh sách đề cử. Các tháng tiếp theo, viện sĩ của Viện bắt đầu nghiên cứu kỹ tác phẩm của những ứng cử viên cuối cùng này.

Đến tháng 10, các viện sĩ sẽ bỏ phiếu, và ứng cử viên nào nhận được quá bán số phiếu sẽ là người được trao giải. Giải thưởng năm nay sẽ được công bố vào ngày 13/10, thay vì vào ngày 6/10 như mọi năm.

Viện Hàn lâm Thụy Điển không bao giờ tiết lộ bất cứ thông tin gì về việc họ cân nhắc nhà văn nào để trao giải trước khi công bố người đoạt giải. Danh sách đề cử rút gọn thì 50 năm sau mới được công bố, như vậy có nghĩa là những nhà văn được cân nhắc cho giải Nobel Văn học năm nay thì phải đến năm 2066 mới được biết.

Như thường lệ, Murakami đứng đầu

Hôm 6/10, nhà cái Ladbrokes đã nêu tỷ lệ đặt cược và nhà văn Nhật Bản Murakami chiếm tỷ lệ cao nhất (4/1). Tiếp đó là nhà thơ Syria Adonis (6/1), Philip Roth (7/1), mặc dù nhà văn Mỹ này đã tuyên bố ngừng viết tiểu thuyết.

Đứng thứ 4 trong danh sách chiếm tỷ lệ đặt cược cao của nhà cái Ladbrokes năm nay là cây bút Kenya Ngugi wa Thiong’o (10/1), nhà văn Mỹ "mắn đẻ" Joyce Carol Oates đứng thứ 5 với tỷ lệ 14/1. Kế tiếp là Ismail Kadare (Albania) và Javier Marias (Tây Ban Nha), cả hai đều đạt tỷ lệ 16/1.

Chiếm tỷ lệ đặt cược 20/1 có nhiều nhà văn, trong đó có John Banville (Ireland), Antonio Lobo Antunes (Bồ Đào Nha), Jon Fosse (Na Uy), Ko Un (Hàn Quốc), Laszlo Krasznahorkai (Hungary) và Cesar Aira (Argentina). Trong khi đó, huyền thoại dòng nhạc dân gian Mỹ Bob Dylan chiếm tỷ lệ 50/1.

Giai Nobel Van hoc 2016 co goi ten Haruki Murakami? - Anh 2

Cơ hội tương tác với nhà văn Haruki Murakami qua mạng

Nếu bạn đang gặp rắc rối, lạc lối trong cuộc sống hay chỉ đơn giản muốn nói chuyện về những chú mèo hay môn bóng chày của Nhật Bản với nhà văn Haruki Murakami, hãy đến với địa chỉ “Mr. Murakami's Place”, trang web do công ty xuất bản Shinchosha thiết lập.

“Cũng như mọi năm, Murakami lại đứng đầu danh sách đặt cược năm nay và người hâm mộ ông đang kỳ vọng năm nay sẽ đến lượt ông đoạt giải thưởng Nobel Văn học" - Alex Donohue, người phát ngôn của Ladbrokes nói.

Trong 10 năm qua, những lựa chọn của hãng cá cược Ladbrokes đã 4 lần chính xác. Cụ thể, nhà báo Belarusia Svetlana Alexievich đã đoạt giải sau khi được công ty Ladbrokes đặt cược với tỷ lệ 2/1. Hồi năm 2011, nhà thơ Thụy Điển Tomas Transtromer trở thành chủ nhân giải Nobel Văn học sau khi được đặt cược với tỷ lệ 4/6. Năm 2009, nhà văn Đức Herta Muller được đặt cược với tỷ lệ 3/1 và đã đoạt giải. Còn năm 2008, nhà văn Pháp JMG Le Clezio được đặt cược với tỷ lệ 2/1.

Thêm nữa, 7 trong số 10 nhà văn đoạt giải Nobel Văn học trong thập kỷ qua đều đứng trong Top 3 tên tuổi chiếm tỷ lệ đặt cược cao hàng đầu của Ladbrokes.

Mặc dù thực tế là nhiều người trên thị trường đang đoán ngày càng giỏi và nhiều người nghĩ rằng nếu họ kiên trì ủng hộ nhà văn yêu thích của mình thì họ có thể chiến thắng. Điều này cũng giải thích tại sao huyền thoại âm nhạc Mỹ Bob Dylan ngày càng chiếm được tỷ lệ đặt cược cao" – Donohue nói.

Nhà thơ Ý Nhi có cơ hội?

Cuối năm 2015, nhà thơ Hoàng Thị Ý Nhi trở thành người Việt Nam đầu tiên được Thụy Điển trao giải thưởng cao quý Cikada – lấy theo tên tập thơ của nhà thơ đoạt giải Nobel Harry Martinson.

Theo cây viết văn học Mary Morose, năm nay, trong danh sách 56 tác giả bà dự đoán, bên cạnh rất nhiều nhân vật “nặng ký”, nhà thơ Hoàng Thị Ý Nhi của Việt Nam cũng có cơ hội nhận giải Nobel Văn học, một phần bởi bà mới được Thụy Điển trao giải thưởng cao quý Cikada hồi tháng 11 năm ngoái.

Ban giám khảo khi đó ca ngợi thơ của bà bảo vệ sự thiêng liêng và thanh tịnh của cuộc sống con người. Điều này tới từ kinh nghiệm sống của bà trong cuộc chiến tranh Việt Nam, khi bà hoạt động như một nhà báo. Bà được đánh giá là một trong những nhà thơ hậu chiến lớn nhất tại Việt Nam.

Thơ của bà lay động bởi ngôn từ tinh tế, cảm xúc sâu lắng, phảng phất buồn về thân phận của người phụ nữ trong chiến tranh, về sự cô đơn mất mát và thiếu vắng tình yêu. Có thể thấy giữa Hoàng Thị Ý Nhi và nữ văn sĩ đoạt giải Nobel Văn học 2015 Svetlana Alexievich có nhiều điểm tương đồng.

Việt Lâm (theo Guardian)
Thể thao & Văn hóa