(LĐ) - Sau tết thường là thời điểm dự báo sẽ có biến động tăng giá đối với nhiều loại hàng hóa thiết yếu, trong đó có lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng.

Cục Quản lý giá - Bộ Tài chính cũng đưa ra cảnh báo, chỉ số CPI tháng 2.2011 do là tháng tết sẽ tăng từ 1,8-2%, gây lo ngại về áp lực lạm phát. Cùng lúc, giá điện, than, xăng dầu dù phải kiềm chế theo chỉ đạo của Chính phủ, đã đến giới hạn “kịch đường tàu”. Kịch bản nào điều hành giá cả cho năm nay đang được đặt ra? Kiềm giá hay buông? Lo ngại của Cục Quản lý giá và Tổ điều hành thị trường trong nước không phải là không có cơ sở. Những ngày cận Tết Nguyên đán, Tổ điều hành thị trường trong nước đã có cuộc họp trước thềm năm mới để “cân, đong, đo, đếm” về áp lực tăng giá của các nhóm mặt hàng tiêu dùng thiết yếu lên khả năng chịu đựng của sức mua, từ đó đưa ra định hướng điều hành giá. Ngoài việc đảm bảo cân đối cung - cầu hàng hóa, trong đó, 2 thành phố lớn là Hà Nội, TPHCM dùng tiền ngân sách để bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu, thì giải pháp không thể thiếu là đề xuất Chính phủ chỉ đạo tiếp tục giữ ổn định các loại giá thiết yếu là giá điện, giá than cho 4 hộ tiêu thụ than lớn là ximăng, giấy, phân bón, điện. Đối với giá xăng dầu, Thủ tướng cũng chỉ đạo liên bộ Tài chính - Công Thương tiếp tục sử dụng các công cụ tài chính để bình ổn giá xăng dầu trong nước. Bộ Tài chính yêu cầu các DN kinh doanh xăng dầu chưa tăng giá xăng dầu, tiếp tục tăng mức sử dụng Quỹ bình ổn lên 1.600 đ/lít từ ngày 15.1; giảm thuế NK với một số mặt hàng xăng dầu. Tuy nhiên, với các DN thuộc diện phải bình ổn giá thì tình hình không dễ chịu chút nào. TCty Xăng dầu VN (Petrolimex) đã bày tỏ rõ quan điểm không đồng tình với tính toán của Cục Quản lý giá về trích quỹ bình ổn. Ông Vương Thái Dũng - Phó TGĐ Petrolimex - khẳng định: "Chúng tôi không sử dụng sai quỹ bình ổn giá xăng dầu, sự thật là kinh doanh xăng dầu đang lỗ lớn thì không có nguồn để trích quỹ. Lỗ đã đến “chân tường”, nếu Chính phủ bảo kiềm chế giá thì chúng tôi không thể có nguồn bù lỗ khi kinh doanh thua lỗ”. Ông Bùi Ngọc Bảo - TGĐ Petrolimex - cũng xác nhận: “Chúng tôi mong muốn được kinh doanh theo đúng Nghị định 84 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu theo cơ chế thị trường. Với việc phải giữ giá bán lẻ, trong khi giá đầu vào so với giá cơ sở đã cao hơn tới 15-16%, hiện mỗi lít xăng dầu đã lỗ ít nhất 2.400đ/lít, thử hỏi chúng tôi làm sao trụ được”. Chọn lạm phát hay tăng trưởng? Bức xúc nêu trên không phải chỉ riêng ngành xăng dầu. Trong hầu hết các cuộc giao ban Bộ Công Thương, tổng kết hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2010 và triển khai kế hoạch hoạt động năm 2011 của các tập đoàn kinh tế, TCty 91 nắm giữ vị trí then chốt của nền kinh tế, đòi hỏi tăng giá các mặt hàng theo cơ chế thị trường để đảm bảo tái đầu tư, sử dụng hiệu quả tài nguyên đối với các ngành năng lượng như điện, than... được đặt ra hết sức bức thiết. Với giá điện quá thấp - ở mức 5,3 cent/kWh hiện nay, ngành điện lo ngại không những không thu hút được đầu tư vào ngành điện, mà nhiều ngành công nghiệp lạc hậu, tận dụng giá điện rẻ đang tràn ngập VN. Trong khi đó, để đảm bảo đủ điện cho nền kinh tế, năm 2011, EVN cần lo sản lượng điện lên tới 112,6 tỉ kWh, trong đó hơn 50% sản lượng phải mua các nguồn điện ngoài ngành với giá thành cao là bài toán không có lời giải. Ông Dương Quang Thành - Phó TGĐ EVN - phân trần: Mất cân đối tài chính là bài toán EVN không có lời giải. Để đủ điện, dự kiến năm nay, EVN cần lượng vốn tới 13.000 tỉ đồng để đầu tư sản xuất và huy động khoảng 3,85 tỉ kWh nhiệt điện chạy dầu trong 6 tháng mùa khô, nhưng nếu vay với lãi suất ngân hàng thương mại thì không chịu nổi. Rõ ràng vấn đề giá theo thị trường đang được đặt ra vô cùng bức thiết và trên thực tế, đây cũng là chủ trương lớn của Chính phủ. Bình luận về việc sẽ kiềm giá hay buông đối với các mặt thiết yếu, thời gian qua, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, DN nhà nước phải chung vai gánh vác. TS Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) - cho rằng: Không thể điều hành kinh tế dưới góc độ từng mặt hàng cụ thể để quyết định giữ giá mặt hàng này, hay thả nổi theo thị trường. Vấn đề liên quan đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ và phải xác định cho được mục tiêu nào là quan trọng trong thời điểm hiện tại. Ông cũng cho biết, nếu Chính phủ xác định trọng tâm ưu tiên kiềm chế lạm phát thì chính sách tiền tệ và tài khóa phải được thắt chặt, tương tự như điều hành kinh tế trong năm 2008. Việc tăng trưởng tín dụng 23% mà Ngân hàng Nhà nước dự kiến trong năm 2011 cần được kiểm soát tốt. Bên cạnh đó, việc đưa thả nổi giá cả một số mặt hàng hàng thiết yếu phải được cân nhắc thận trọng, lựa chọn thời điểm và mức độ tăng giá để tránh gây áp lực lên lạm phát. Biện pháp nữa là nếu ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế, thì cần phải xem xét đến yếu tố giá thành của các ngành kinh tế trọng yếu, khơi thông giá để tháo gỡ khó khăn cho DN, chỉ tính đến việc trợ giá cho những đối tượng chính sách. Hồng Quân