"Nhiệt độ thấp nhất ở đây là âm 81 °C. Mỗi lần có gió lạnh thổi qua thì nhiệt độ có thể rớt xuống âm 100°C. Bạn phải hiểu rằng dù cho bạn muốn, việc rời khỏi đây là bất khả thi", Beth Healey - một người khá tường tận về cuộc sống trên sao Hỏa cho hay.

Ít ai trong chúng ta biết đến cảm giác sống trên sao Hỏa, nhưng Beth Healey là một người khá may mắn bởi cô đã được đặt chân đến đây và hiện tại, cô khá tường tận về cuộc sống trên hành tinh này. Beth đã trải qua một năm “định cư” trong căn cứ Concordia của ESA ở Nam Cực. Nơi đây còn được gọi là White Mars (sao Hỏa trắng), cô làm việc như một bác sĩ nghiên cứu của Cơ quan Vũ trụ châu Âu trên chuyến bay không gian tại Concordia.

Trước đó, cô đã từng làm việc trong đội hỗ trợ hậu cần và y tế cho các cuộc thám hiểm leo núi trượt tuyết, các cuộc đua sức bền ở Svalbard, Greenland, Siberia và tại Bắc Cực.

Hãy cùng lắng nghe những chia sẻ thú vị của cô về những trải nghiệm tại một trong những nơi khắc nghiệt nhất hành tinh của chúng ta – mệnh danh là sao Hỏa trắng.

Bạn có thể giới thiệu với mọi người về Concordia được không?

Đây là một căn cứ của Pháp - Ý trên cao nguyên băng, cách bờ biển 1000 km. Nơi này được xây dựng cách đây 10 năm. Hàng xóm gần nhất của tôi là các đồng nghệp ở tại trạm Russian Vostok, cách 600 km. Nhiệt độ thấp nhất ở đây là âm 81 °C và mỗi lần có gió lạnh thổi qua thì nhiệt độ có thể rớt xuống âm 100 °C. Lúc mới đến đây tôi đã bị sốc nhiệt.

Nơi này được mệnh danh là sao Hỏa trắng có phải vì cảm giác bị cách ly ở đây cũng giống việc tham gia vào chuyến du hành dài ngoài không gian?

Chính xác. Cơ quan Vũ trụ châu Âu (European Space Agency), nơi tôi làm việc cũng tổ chức các cuộc thí nghiệm tại đây. Sự tách biệt với thế giới bên ngoài chính là lý do lớn nhất khiến các cơ quan vũ trụ hứng thú với Concordia. Vào mùa đông, bạn có thể đi ra ngoài, nhưng tuyệt đối không được đi quá lâu.

Có một cuộc mô phỏng cuộc sống ngoài không gian tại Nga gọi là Mars 500 (sao Hỏa 500) được tiến hành nhằm thử nghiệm các ảnh hưởng của việc bị cô lập trong một thời gian dài. Những người tham gia có thể rời khỏi bất kỳ lúc nào họ muốn nếu có chuyện gì xảy ra. Điều này hoàn toàn khác với cuộc sống tại Concordia. Bạn phải hiểu rằng dù cho bạn muốn, việc rời khỏi đây là bất khả thi.

Có bao nhiêu người đang ở Concordia. Và các bạn đã bị "cách ly" bao lâu rồi?

Chúng tôi gồm 13 người. Ngoài tôi ra còn có người đến từ Pháp, Ý và Thụy Sĩ. Từ tháng 2 đến nay, Concordian chưa chào đón thêm bất cứ người mới nào.

Chúng tôi đã bị cô lập trong suốt 9 tháng vì lí do thời tiết. Thậm chí, nếu có trường hợp khẩn cấp, chúng tôi cũng sẽ không được cứu hộ vì động cơ máy bay không thể hoạt động trong thời tiết quá lạnh dưới âm 50 °C. Chúng tôi còn phải chống chọi trong vài tuần nữa. Máy bay cứu hộ đầu tiên sẽ đến ngay bất cứ lúc nào có thể, khi thời tiết khá hơn.

Gap go nu bac si tro ve tu sao Hoa - Anh 1

Beth Healey là một bác sĩ người Anh vừa trở về từ Nam Cực, nơi cô làm việc như một bác sĩ nghiên cứu của Cơ quan Vũ trụ châu Âu trên chuyến bay không gian tại Concordia - sao Hỏa trắng.

Bạn cảm thấy thế nào khi bị cách ly khỏi thế giới bên ngoài?

Tốt hơn nhiều so với tưởng tượng ban đầu của tôi. Khi bạn đến đây vào mùa hè, bạn sẽ được nghe một số câu chuyện về những việc xảy ra ở mùa đông. Nhưng mọi chuyện không tệ như vậy.

Đa số người trong phi hành đoàn đều đến từ Ý hoặc Pháp nên vấn đề bất đồng ngôn ngữ là điều không thể tránh khỏi. Những lúc nhiệt độ ở đây xuống thấp, khiến người ta có cảm giác như đang chết dần chết mòn, chúng tôi không một ai muốn nói chuyện.

Rõ ràng điều kiện sống ở đây rất khắc nghiệt và khó khăn. Làm cách nào để mọi người có thể sinh hoạt bình thường?

Cuộc sống khắc nghiệt và khó khăn ở đây khiến nhiều người nản lòng, thậm chí không ít người còn mong muốn được trở về nhà. Còn đối với tôi, cảm giác khi quan sát các đặc điểm của mọi người và dự đoán ai có khả năng trở thành một phi hành gia thật là thú vị. Những lúc để tâm trí xoay quanh những việc như vậy cũng giúp tôi thoải mái hơn.

Bạn vốn là một bác sĩ, vậy công việc này có giúp gì nhiều cho bạn và mọi người trong phi hành đoàn khi gặp các trường hợp cần phải cấp cứu hay không?

Trên Trạm vũ trụ quốc tế, nếu có điều gì xảy ra, chỉ cần thực hiện cấp cứu và tìm cách duy trì sự sống trong khi chờ bệnh nhân được đưa đến nơi chữa trị hiện đại. Tuy nhiên, trên một chuyến hành trình dài ngoài không gian, bạn không thể làm như vậy. Khi ấy, bạn phải tìm ra cách chữa bệnh thích hợp. Điều này tương tự như ở Concordia, nơi mà chúng tôi phải tự xoay xở với các vấn đề của mình. Các bác sĩ chỉ có thể đứng từ xa hướng dẫn bạn.

Bạn có thể nói rõ hơn về việc chữa bệnh từ xa không?

Tương tự như làm việc qua Skype, nhưng phức tạp hơn. Trên bàn mổ, camera HD sẽ zoom vào để bác sĩ có thể nhìn thấy những gì bạn đang làm từ xa và hướng dẫn. Bạn cũng có thể liên lạc với nhiều bác sĩ khác nhau trong cùng một lúc.

Khi đến Concordia, bạn muốn nghiên cứu thêm điều gì?

Ở đây lượng oxy thấp hơn 1/3 so với mực nước biển, vì nơi này cao gần bằng Mont Blanc. Thiếu oxy máu là tình trạng dễ xảy ra trên tàu vũ trụ. Một trong những dự án của tôi là nghiên cứu về việc thích nghi với nồng độ oxy thấp.

Trước khi đến Concordia, bạn có phải thực hiện bất kỳ cuộc kiểm tra não bộ nào không?

Trước khi đến Concordia, chúng tôi có máy quét não MRI. Và khi quay trở về nhà, chúng tôi sẽ tiến hành quét não một lần nữa. Sau đó, 6 tháng tính từ khi hoàn thành nhiệm vụ, máy quét sẽ tìm kiếm những thay đổi về cơ cấu trong não bộ của chúng tôi.

Bạn đã ghi lại nhật ký bằng video. Bạn có thể cho biết việc đó có ý nghĩa gì?

Đây là một thử nghiệm được chúng tôi tiến hành trong nhiều năm. Chúng tôi ghi lại nhật ký video nói về cuộc sống của mình hàng tuần nhằm phát triển các kỹ thuật tinh vi, từ đó giúp mọi người hiểu được những điều mà phi hành gia đang phải đối mặt và cảm giác của họ trong các chuyến du hành vũ trụ.

Chiếc dây đeo tay của bạn trông rất lạ mắt, bạn có thể mô tả thêm về nó được không?

Đó là một chiếc đồng hồ quan sát hoạt động. Tất cả mọi người trong phi hành đoàn đều đeo chúng. Chúng đo lường mức độ hoạt động chung của bạn và cả giấc ngủ. Chiếc đồng hồ này có thể cho tôi biết tôi đang ở trong phòng với ai và khoảng cách của tôi với họ là bao xa.

Chúng cho biết mối quan hệ trong phi hành đoàn và những chuyển biến của các mối quan hệ đó, rằng mọi người đang dành nhiều thời gian một mình trong phòng ngủ hay tiếp xúc nhiều với nhau hơn trong phòng khách. Chiếc đồng hồ này cũng giúp chúng tôi quan sát những thay đổi trong sinh hoạt.

Nếu có một chuyến đi đến sao Hỏa vào năm tới, bạn sẽ đăng ký chứ?

Nó còn phụ thuộc vào việc tôi có thể trở về nhà nhanh chóng hay không. Tôi muốn du hành vào vũ trụ, tôi muốn đến ISS, nhưng tôi cũng quá yêu Trái đất và không nỡ từ bỏ nó vì điều gì.

Khi được trở về nhà, bạn mong đợi điều gì?

Mong muốn lớn nhất của tôi là được gặp lại người thân. Nhưng, tôi cũng mong có thể tắm rửa và gội đầu thoải mái khi về nhà. Chúng tôi tái chế toàn bộ nước và làm tan tuyết ở đây để có nhiều nước sử dụng hơn. Mọi thứ hoạt động rất tốt, nhưng dầu gội đầu bình thường hoặc xà phòng bị cấm sử dụng. Vì vậy, mong muốn có một mái tóc đẹp hay gội đầu hàng ngày là điều không thể.

Theo Trúc Phượng (Newscientist)