Ngày 4/10 vừa qua, tại buổi tiếp xúc cử tri quận Thanh Khê (Đà Nẵng), ông Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư cùng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng và đông đảo cử tri đã đồng tình và có đề xuất gửi tới các cơ quan cấp trên truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho ông Nguyễn Bá Thanh, nguyên Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Trưởng ban Nội chính Trung ương, người đã có những công lao to lớn đóng góp cho sự phát triển và phồn thịnh của thành phố Đà Nẵng.

Gan dan de giup dan - Anh 1

Ông Nguyễn Bá Thanh nếm cháo tình thương trong bệnh viện ung thư.

Ông Nguyễn Bá Thanh đã là người khởi xướng việc vận động quỹ xây dựng bệnh viện Ung thư lớn nhất miền Trung, xây dựng những cây cầu bắc qua sông Hàn giúp cả một vùng lãnh thổ đáng kể của Đà Nẵng (quận Sơn Trà) được thoát khỏi tình trạng cô lập, vươn lên cùng với những vị thế của mình. Nhiều chính sách dân sinh được ông thực hiện, trong đó phải kể đến chương trình “5 không” (không hộ đói, không mù chữ, không lang thang xin ăn, không ma túy, không giết người cướp của), “3 có” (có nhà ở, có việc làm và có lối sống văn minh đô thị). Nhờ đó, đời sống người dân được cải thiện, thành phố cũng trở nên văn minh, phát triển.

Cuối năm 2012, ông được Trung ương điều động ra Hà Nội làm Trưởng ban Nội chính Trung ương. Tháng 5/2014, ông mắc căn bệnh rối loạn sinh tủy và từ trần tại nhà riêng ngày 13-2-2015, hưởng thọ 62 tuổi. Đám tang của ông là một đám tang rất ấn tượng. Những ngày ông mất, cả thành phố Đà Nẵng như chìm trong tưởng tiếc, người dân Đà Nẵng đủ mọi thành phần, đủ mọi lứa tuổi đều nghiêng mình để tiếc nhớ ông, tiếc nhớ con người mạnh bạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Một con người nhiệt tâm, sâu sát từng việc nhỏ nhất để thấu tỏ nỗi lòng của người dân đô thị...

Nhắc đến chương trình “5 không”, “3 có”, ông Bùi Văn Tiếng – nguyên Trưởng Ban tổ chức Thành ủy Đà Nẵng, một người rất gần gũi và thân thiết với ông Nguyễn Bá Thanh nói rằng, những chương trình ấy chính là di sản mà anh Bá Thanh đã để lại cho người dân Đà Nẵng... Ý tưởng thành phố "5 không" (không hộ đói, không người lang thang xin ăn, không người mù chữ, không người nghiện ma túy trong cộng đồng, không giết người để cướp của) được khởi xướng, ông Thanh nhiều lần lấy ý kiến HĐND, các nhà nghiên cứu rồi đưa ra mục tiêu vừa phấn đấu, vừa điều chỉnh cho phù hợp. Khi đề ra mục tiêu "3 có" (có nhà ở, có việc làm, có nếp sống văn minh đô thị) thì "5 không" vẫn được duy trì.

Gan dan de giup dan - Anh 2

Ông Nguyễn Bá Thanh hỏi thăm người dân..

Vạch ra đường lối để thực hiện đến cùng, nhưng ông Nguyễn Bá Thanh không bao giờ hài lòng với những gì mình làm. Khi Đà Nẵng được công nhận là một trong 20 thành phố "sạch nhất thế giới", ông Thanh phát biểu trước kỳ họp HĐND rằng "chưa thấy sướng lắm" bởi thành phố còn nhiều điểm ô nhiễm. Đà Nẵng được bình chọn là thành phố đáng sống, ông Thanh bảo, ai khen chứ bản thân ông chưa hài lòng khi cuộc sống người dân chưa yên với nạn trộm cắp, nghiện ma túy. "Đó không chỉ là tâm huyết mà còn là trí tuệ của người lãnh đạo", ông Tiếng nhận định.

"Nói được, làm được" - cụm từ nhiều người dùng nhận xét về ông Thanh, ông Tiếng thừa nhận "thực tế đúng như vậy". Ông Thanh là người nghĩ ra việc, tạo áp lực cho bản thân và cấp dưới. Giữ chức Bí thư Thành ủy, ông kiêm luôn Chủ tịch HĐND thành phố, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Đà Nẵng. "Có người nói anh ấy với tay quá dài, nhưng vị trí đó giúp anh dễ gần gũi quần chúng, lắng nghe những phản biện của dân để làm tốt hơn công việc của mình. Nếu chỉ làm Bí thư thì chưa chắc anh đã làm tốt được như vậy", ông Tiếng lý giải.

Luôn ủng hộ ý tưởng táo bạo, năm 2008, ông Thanh làm "bà đỡ" cho đề án 89 đưa cán bộ trẻ về phường, xã của Trưởng ban Tổ chức Thành ủy - đề án sau đó nhận bằng sáng chế. Vai trò của người tài được coi trọng với chính sách "chiêu hiền đãi sĩ" từ 15 năm trước. Đến nay, đội ngũ lao động chất lượng cao đang góp sức cho sự phát triển của thành phố chứng minh tính hiệu quả của chính sách.

Gan dan de giup dan - Anh 3

Ông Nguyễn Bá Thanh động viên trẻ em hư.

Trong cuộc gặp 1.000 cán bộ tại cung Tiên Sơn trước khi ra Hà Nội giữ chức Trưởng ban Nội chính Trung ương, ông Thanh nhắn nhủ: "Hãy khát vọng chứ đừng tham vọng. Vì tham vọng là hướng đến cái mình chưa có, vì cái riêng, còn khát vọng là vì cái chung". Đó là tâm huyết cả đời của ông mong mỏi mọi người chung tay đưa Đà Nẵng trở thành một Singapore trong tương lai.

Về vấn đề sức khỏe của người dân, ông Bá Thanh từng nhiều lần tâm sự với những cán bộ gần gũi với mình: “Người mắc bệnh ung thư không khác gì mang án tử hình, cần phải có nơi để họ tầm soát, sớm phát hiện bệnh mà điều trị...”. Chờ Trung ương xây dựng cho miền Trung một bệnh viện chuyên khoa thì chưa biết đến bao giờ mới thành hiện thực, nhưng nỗi lo cho người mắc bệnh thì lại luôn thường trực trong ông, vậy là sau nhiều đêm trăn trở, ông Bá Thanh đã quyết định thảo thư kêu gọi, in 10.000 bản và ký từng tờ để thể hiện sự tôn trọng với nhà đầu tư.

Bệnh viện khánh thành ngày 19/1/2013 với tổng kinh phí xây dựng 1.500 tỷ đồng. "Nếu không có anh Thanh thì không có Bệnh viện Ung thư", bà Nguyễn Thị Vân Lan – Phó chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em nghèo và phụ nữ bất hạnh Đà Nẵng đã khẳng định như thế. Bà Vân Lan kể thêm rằng: Những ngày còn làm lãnh đạo ở Đà Nẵng ông Thanh luôn công khai số điện thoại di động của mình, nửa đêm dân gọi đến cũng nghe máy. Sau mỗi lần tiếp xúc cử tri, trường hợp nào cần quan tâm, ông ghi ngay vào sổ rồi nhắc nhở, kiểm tra rốt ráo. "Nhiều người thấy uy của anh Thanh thì sợ, nhưng sự quan tâm của anh với những người bất hạnh khiến người ta nể".

Gan dan de giup dan - Anh 4

Ông Nguyễn Bá Thanh tổ chức và thi đấu bóng đá
để quyên góp tiền giúp dân vùng lũ.

Một lần, trong buổi nói chuyện với 176 thanh thiếu niên hư, chậm tiến, vi phạm pháp luật trên địa bàn TP.Đà Nẵng năm 2012, nguyên Bí thư Thành ủy thành phố Nguyễn Bá Thanh đã đưa ra những lời nhận xét, khuyên bảo vô cùng chân thành, tình cảm với các em. Ông nói: “Mỗi người có một hoàn cảnh và không ai tự nhiên mà hư hỏng. Nhưng dù có do nguyên nhân gì đi nữa, thì trước hết là do mình. Ban đầu có thể là những việc nhỏ như lấy trộm của nhà, bỏ học, đi chơi.. nhưng dần dần sẽ ăn cắp của người khác, rồi cướp của, giết người… Mình là con người, con người khác con vật ở chỗ có lý trí. Các em có lòng tự ái rất cao, điều đó tốt, nhưng cũng phải có lòng tự trọng, phải biết sống bằng đồng tiền mồ hôi, nước mắt của mình”.

Từng lời dạy của Bí thư Thành ủy Đà Nẵng lúc bấy giờ như tiếng vang dội vào trong tiềm thức của các em thanh thiếu niên, khai sáng tinh thần và mở mang nhận thức cho các em. Kết thúc buổi nói chuyện đó, một số em đã mạnh dạn bày tỏ tâm tư nguyện vọng của mình, trong đó có 2 em xin được đi học văn hóa trở lại, 4 em xin đi học nghề, 1 em xin được cấp xe đạp để đi học và 1 em xin được hỗ trợ gia đình khó khăn.

Trong suốt thời kì nắm giữ các chức vụ Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, rồi đến Bí thư Thành ủy, ông Nguyễn Bá Thanh chưa bao giờ thôi quan tâm đến đời sống của nhân dân. Ông hết đi thăm viếng chỗ này đến đi khảo sát thực tế chỗ kia để biết rõ, hiểu rõ tình hình đời sống của bà con.

Gan dan de giup dan - Anh 5

Ông Nguyễn Bá Thanh đánh cờ với người dân
trên vỉa hè đường Bạch Đằng – Đà Nẵng.

Có lần, ông giả dạng làm khách hàng, vào một quán ốc ăn thử để tìm ra nguyên nhân vì sao người chủ quán kêu khóc với số tiền thuế 500 nghìn/tháng. Xong, khi về ông kêu Cục phó Cục Thuế Đà Nẵng Dương Tấn Lực lên hỏi ngay: “Người ta buôn bán như thế mà thuế tăng gấp đôi, lên đến cả chỉ vàng/tháng thì làm sao sống cho nổi? Anh làm lãnh đạo mà không chú ý, để cán bộ hành dân ra bã đó nghe!”. Lần khác thì ông tâm sự với người dân lao động: “Tôi rất muốn xách vài chai rượu xuống ngồi uống với mấy ông xe thồ tự quản để động viên họ nhưng bận quá. Bận đến mấy thì sắp tới tôi cũng phải ngồi với họ, động viên họ”. Ông nói như vậy là bởi sự cảm kích đối với các tổ tự quản, bao gồm cả Tổ nữ dân quân tự vệ ở quận Ngũ Hành Sơn. Họ dù nghèo, không có lương bổng nhưng vẫn tự nguyện giữ gìn an ninh trật tự thôn xóm, theo ông là rất đáng khen. Ông cũng từng khiến dư luận ngạc nhiên khi đích thân kí giấy mời và đứng ra gặp hơn 130 ông chồng hay đánh vợ để khuyên nhủ. Kết quả là tất cả các ông chồng trên đều tự nguyện ký vào tờ cam kết sẽ không đánh vợ nữa.

Đó là cách ông quan tâm đến đời sống của tất cả mọi người, từ anh lái xe ôm, người mãn hạn tù, người bệnh ung thư cho đến phụ nữ, trẻ em thành phố…

Văn Triệu Sơn