Lãnh tụ Cuba Fidel Castro đã từ trần vào lúc 22 giờ 29 phút tối 25/11 (giờ Cuba).

Cả cuộc đời Fidel Castro là biểu tượng ngời sáng của tinh thần cách mạng, đấu tranh vì tiến bộ, tự do và công bằng xã hội. Cuộc đời của ông cũng là minh chứng cho sự cống hiến, hy sinh không mệt mỏi vì quốc gia, dân tộc.

Người thắp lửa cách mạng

Lãnh tụ Fidel Castro sinh ngày 13/8/1926, trong một gia đình giàu có và đông anh chị em tại thị trấn nhỏ Biran. Tuy nhiên, ông quyết định đi theo con đường vô sản để tìm lại công bằng cho người dân lao động.

Fidel Castro - nguon cam hung cach mang bat diet - Anh 1

Chủ tịch Fidel Castro thăm các chiến sỹ tại Quảng Trị năm 1973. Ảnh tư liệu

Năm 1953, khi mới chỉ 27 tuổi, ông đã lãnh đạo cuộc tấn công doanh trại ở Santiago, chống lại chế độ độc tài của Tổng thống Fulgencio Batista. Không may, ông cùng em trai là Raul Castro bị bắt và bỏ tù. Tại phiên tòa, với tư cách luật sư tự biện hộ cho mình, ông đã dõng dạc tuyên bố: “Cứ kết tội tôi đi. Điều đó không quan trọng. Lịch sử sẽ chứng minh tôi vô tội”, như một lời lên án và tuyên chiến đanh thép chế độ độc tài. Bị xử 2 năm tù không làm nguôi ý chí cách mạng trong ông. Ra tù, ông tiếp tục lãnh đạo phong trào chống đối chính quyền độc tài Batista. Ông xây dựng một lực lượng du kích tên là Phong trào 26/7, chiến đấu và phát huy những lý tưởng cách mạng ở Cuba bấy giờ.

Năm 1959, cách mạng Cuba thắng lợi, Chính phủ của Tổng thống Batista sụp đổ. Ông Fidel Castro lên nắm quyền và đưa Cuba vào một kỷ nguyên độc lập, tự do mới. Thắng lợi của cách mạng Cuba đã thắp lên ngọn lửa cách mạng đấu tranh vì tự do, độc lập của các nước ở khu vực Mỹ Latinh và trên toàn thế giới. Đặc biệt, trong suốt quá trình lãnh đạo đất nước từ năm 1959 cho đến khi nghỉ hưu năm 2011, lãnh tụ Castro đã chèo lái "con tàu" vượt qua vô vàn khó khăn, từ quốc gia nghèo khó, Cuba đã có hệ thống trường học và bệnh viện phát triển bậc nhất khu vực và thế giới.

Người bạn lớn của Nhân dân Việt Nam

Việt Nam và Cuba tuy cách nhau nửa vòng Trái đất nhưng nhờ lãnh tụ Fidel Castro, hai quốc gia đã có mối quan hệ gắn bó máu thịt. Trong lịch sử, Cuba là nước đầu tiên công nhận Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, là nước đầu tiên thành lập Ủy ban đoàn kết với Việt Nam, là nước đầu tiên và duy nhất lập Sứ quán bên cạnh Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Năm 1967 được Cuba đặt tên là “Năm Việt Nam Anh hùng”. Năm 1972, khi đê điều ở miền Bắc Việt Nam trở thành mục tiêu phá hoại của đế quốc Mỹ, Cuba đã lấy ngày 28/8/1972 làm “Ngày đê điều”..., điểm lại những cột mốc này để thấy lãnh đạo và Nhân dân Cuba luôn dành cho Nhân dân và đất nước Việt Nam những tình cảm chân thành và tốt đẹp nhất.

Tháng 9/1973, Fidel là vị nguyên thủ nước ngoài đầu tiên và duy nhất thăm vùng giải phóng miền Nam khi chiến tranh chưa kết thúc, đem đến cho chiến sĩ và Nhân dân Việt Nam lời động viên chiến đấu và lời hứa đóng góp thực hiện mong ước của Bác Hồ xây dựng Việt Nam 10 lần to đẹp hơn. Hình ảnh vị Tổng Tư lệnh với bộ quân phục màu xanh ôliu đứng trên nóc một lô cốt cũ của địch, phất cao lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng, là sự cổ vũ vô cùng to lớn đối với đồng bào chiến sĩ ta lúc đó. Câu nói chí tình, chí nghĩa "vì Việt Nam , Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình" của lãnh tụ Fidel trong chuyến thăm này đã làm rung động bao trái tim của Nhân dân Cuba và Nhân dân Việt Nam , cũng như hàng triệu người có lương tri trên thế giới.

Giữa lúc bom đạn ác liệt, khó khăn đủ bề vì cuộc chiến tranh kéo dài, cùng với những lời động viên, ủng hộ chân thành, sự giúp đỡ hết lòng của Cuba là nguồn lực hỗ trợ rất lớn đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam. Tình cảm và sự hỗ trợ này càng đáng quý hơn khi đất nước Cuba lúc đó đang trong vòng vây cấm vận với vô vàn khó khăn nhưng vẫn sẵn sàng giúp Nhân dân Việt Nam vô điều kiện với một tình cảm anh em ruột thịt.

Tháng 12/1995 và tháng 2/2003, lãnh tụ Fidel Castro lần lượt thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần thứ 2 và thứ 3. Trong những chuyến thăm này, Chủ tịch Fidel luôn khẳng định, Nhân dân Việt Nam mãi mãi là những người bạn, người anh em gần gũi, thân thiết của Nhân dân Cuba . Lãnh tụ Fidel luôn tin tưởng rằng, tình đoàn kết, hữu nghị và sự hợp tác toàn diện giữa Cuba và Việt Nam sẽ không ngừng được củng cố và phát triển.

Trong bài phát biểu cuối cùng nhân dịp thành lập Đảng Cộng sản Cuba , lãnh tụ Fidel Castro đã nói: “Rồi tôi cũng sẽ chết như tất cả những người khác. Tất cả chúng ta rồi cũng sẽ chết, nhưng những lý tưởng của người Cộng sản Cuba sẽ còn mãi như một minh chứng trên thế giới này về việc: nếu người ta chăm chút những lý tưởng đó bằng nhiệt tình và phẩm giá, chúng sẽ tạo ra những của cải vật chất và văn hóa mà con người cần, và chúng ta cần đấu tranh không khoan nhượng để đạt được những lý tưởng đó”. Quả vậy, hình ảnh người chiến sĩ cách mạng mà ông Fidel là biểu trưng rõ ràng và mãnh liệt nhất, sẽ luôn là nguồn cảm hứng cho bất kỳ cuộc đấu tranh vì tự do, công bằng và tiến bộ xã hội trên thế giới này.

Thế giới nghiêng mình

Trước thông tin ông Fidel Castro qua đời, Tổng thống Nga Vladimir Putin ca ngợi cựu Chủ tịch Fidel Castro là "biểu tượng của thời đại". "Ông được coi là biểu tượng của lịch sử thế giới hiện đại", Tổng thống Putin cho biết trong bức điện gửi Chủ tịch Cuba Raul Castro.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng gửi lời chia buồn đến người dân và đất nước Cuba, đồng thời khẳng định, ông Fidel Castro sẽ sống mãi. “Lịch sử cùng người dân sẽ mãi khắc ghi tên ông” - lãnh đạo Trung Quốc phát biểu.

Bên cạnh đó, lãnh đạo các nước Mỹ Latinh thể hiện niềm thương tiếc khi mất đi một người đồng chí, đồng đội, người đã truyền cảm hứng cho phong trào giải phóng dân tộc ở châu lục. "Tôi thương tiếc trước sự ra đi của Fidel Castro Ruz, lãnh đạo cách mạng Cuba, biểu tượng của thế kỷ XX. Ông Fidel Castro là người bạn của Mexico, người thúc đẩy quan hệ song phương dựa trên sự tôn trọng, đối thoại và tình đoàn kết" - Tổng thống Mexico Pena Nieta nói. Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hôm 26/11 đã gửi điện chia buồn tới Cuba thông qua Bộ Ngoại giao nước này, trong đó bày tỏ “nỗi đau đớn” trước sự ra đi của lãnh tụ Fidel Castro. Tổng thống Venezuela kêu gọi "mọi nhà cách mạng trên thế giới hãy tiếp tục kế thừa di sản và ngọn cờ độc lập, chủ nghĩa xã hội" của cựu Chủ tịch Fidel Castro. Lãnh đạo Venezuela cũng thông báo để quốc tang 3 ngày để tưởng nhớ và tôn vinh di sản vĩnh cửu của ông Fidel Castro; Chính phủ Nicaragua tổ chức quốc tang trong 9 ngày.

Bộ Ngoại giao nhiều nước cũng đã ra thông cáo chia buồn với Cuba.