Fidel Castro vừa mất, người dân Cuba đang cùng nhau tiếc thương ông. Thật ra người dân Cuba không hề xem ông như “thánh sống”; tuy nhiên, họ vẫn nhất mực tôn sùng ông.

Để hiểu rõ điều đó, chúng ta có thể cùng xem một bài báo đăng tải trên tạp chí Havana Times vào dịp sinh nhật lần thứ 90 của ông, cách đây vài tháng:

Trên khắp thế giới, ít người tin rằng, Fidel Castro lại có được sức khỏe dẻo dai và trường thọ như thế. Bởi, trong cuộc đời, không ít lần ông từng đi vào những nơi nguy hiểm nhất hay rơi vào những tình huống cận kề cái chết. Ví dụ như khi ông đến Bogotazo để tham gia giải phóng Colombia (1948), hay khi trở thành tù binh sau cuộc đột kích từ phe đối lập vào doanh trại quân đội của ông, ở Santiago năm 1953. Đó là còn chưa kể, trong suốt thập niên 1960, ông luôn là mục tiêu ám sát hàng đầu của CIA. Ông quả thật phải may mắn đặc biệt mới có thể sống đến ngày hôm nay.

Fidel Castro: 'Khi toi thuc su qua doi, co le chang ai tin vao dieu do!' - Anh 1

Fidel Castro tiếp báo giới năm 1996.

Sau khoảng thời gian hoàng kim, Fidel Castro bắt đầu bị đau ốm tấn công, cái chết luôn rình rập ông từng tháng. Trong một bữa tối với hàng tá phóng viên trên khắp thế giới, ông đã khóc và nói với chúng tôi: “Khi tôi thực sự qua đời, có lẽ chẳng ai tin vào điều đó!”.

Fidel Castro đã nhiều lần vượt qua nguy hiểm nhờ sự trợ giúp của đội cận vệ riêng; tuy nhiên, cũng có vài lần khác, Fidel Castro còn sống là nhờ may mắn. Như khi những người lính của nhà độc tài Batista đã từ chối đầu độc ông lúc nhận lệnh, còn những người khác thì không chịu kéo cò súng.

Tuy nhiên, ông ấy không chỉ có khả năng cứu sống bản thân mình, mà còn có khả năng “cứu sống” đất nước Cuba. Trong suốt hơn 50 năm lãnh đạo đất nước, không có bất cứ đảng phái nào mọc lên ở Cuba để chống lại Đảng cộng sản của ông. Và, cũng không có bất cứ hoạt động chống đối nghiêm trọng nào, thể hiện sự bất mãn cách ông lãnh đạo đất nước.

Theo những kẻ thù, thì việc Fidel Castro có thể điều hành đất nước êm thấm như thế, là nhờ biết tạo ra một bộ máy đàn áp hoàn hảo chưa từng xuất hiện trong thế giới loài người. Tuy nhiên, thật khó để thuyết phục tôi tin rằng, đó là lý do duy nhất khiến ông có thể nắm quyền lâu đến thế.

Sự thật, những kẻ chống đối ghét Castro đều ăn bám Mỹ. Washington đã nuôi nấng và vũ trang cho lực lượng nổi loạn ở núi Escambray. Những kẻ đó đã nhiều lần lên kế hoạch ám sát Fidel Castro cũng như phá hoại nên kinh tế quốc gia cho đến ngày nay, mỗi năm họ được nhận 20 triệu USD.

Fidel Castro: 'Khi toi thuc su qua doi, co le chang ai tin vao dieu do!' - Anh 2

Fidel Castro (ở giữa) tại Colombia thời trẻ.

Chúng chưa từng nghĩ tới việc trực tiếp lật đổ ông, mà chỉ tạo ra những lý do cần thiết, lời bào chữa thích hợp để xúi giục hải quân Mỹ can thiệp vào nội bộ Cuba. Họ đã một lần thực hiện điều đó với kế hoạch xâm lược Vịnh Con Lợn năm 1961. Tuy nhiên, chúng đã không thể giữ vững được chiến trường trong 72 giờ cần thiết, khiến người Mỹ đành phải tiu nghỉu rút quân.

Chúng ta không thể không phủ nhận những thành quả mà chính quyền của Fidel Castro đã đạt được, khi tạo thành một xã hội công bằng nhất châu Mỹ la tinh: mọi người đều được chăm sóc sức khỏe giống nhau, trường học được mở cửa cho tất cả mọi người, thể thao và văn hóa cũng có nhiều thành tựu đáng tự hào.

Đó là kết quả từ những nỗ lực không mệt mỏi của ông, khi cố gắng kêu gọi sự hợp tác của hàng ngàn chuyên gia trên khắp thế giới: 209 huy chương Olympic; ngành ballet giỏi nhất thế giới: ngoài những vở ballet xuất sắc, Cuba còn xuất khẩu diễn viên ballet ra khắp thế giới; nhiều nghệ sỹ và nhạc công đẳng cấp thế giới.

Fidel Castro: 'Khi toi thuc su qua doi, co le chang ai tin vao dieu do!' - Anh 3

Chân dung chính khách huyền thoại của Cuba - Fidel Castro.

Tuy nhiên, theo nhà trí thức nổi tiếng nhất Cuba, Aurelio Alonzo, thì di sản đáng tự hào nhất của Fidel Castro chính là nền độc lập của Cuba, biến Cuba trở thành hình mẫu noi theo của rất nhiều nước châu Mỹ Latin; bằng chứng sống cho thấy: chủ quyền là có thể, ngay cả khi bạn là hàng xóm của người Mỹ.

Đồng ý với nhận định đó là bà Emma, một quản lý bãi đỗ xe hơn 50 tuổi ở Old Havana, người nói với chúng tôi rằng, “chúng ta nên cảm thấy biết ơn Nhà tư lệnh vì đã giúp chúng ta giành lại đất nước”. Đây cũng là ý nghĩ chung của những người dân Cuba từng phải sống dưới ách đô hộ của ngoại quốc trong nhiều năm.

Sa Mộc (Theo Havana Times)