"Các lãnh đạo, nhân viên EVN hưởng lương rất cao nhưng lại thường xuyên hoạt động không hiệu quả, thua lỗ liên miên. Đó là một nghịch lý".

EVN phải tự giải quyết

Tiếp tục phân tích việc lãnh đạo Tập đoàn Điện lực quốc gia Việt Nam (EVN) tuyên bố trong 6 tháng đầu năm hoạt động sản xuất, kinh doanh sau thuế của EVN bị lỗ 716 tỷ đồng do tỷ giá yen Nhật tăng mạnh, TS Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam cho rằng cần phải xem lại quá trình hoạt động, kinh doanh của đơn vị này.

Theo TS Kiêm, đây không phải là lần đầu tiên EVN đưa ra các tuyên bố hoạt động thua lỗ. Việc này đã kéo dài nhiều năm qua khiến dư luận cũng như các chuyên gia hết sức nghi ngờ.

“Nhiều năm qua EVN đều tuyên bố bị thua lỗ. Nếu đứng về mặt kinh tế thị trường, quản lý doanh nghiệp nhà nước, EVN phải tìm mọi cách giảm lỗ để kinh doanh. Tuy nhiên việc EVN lỗ triền miên và cứ đòi nhà nước ưu đãi thường xuyên thì không thể chấp nhận được.

EVN phải tự giải quyết và có phương án giải quyết dần. Nếu không thể khắc phục ngay trong một thời gian ngắn hạn thì cần đưa ra các kế hoạch dài hạn hoặc quy định một thời gian nhất định nào đó để cắt lỗ. Nếu cứ xin nhà nước bù vào hoặc không nộp ngân sách nhà nước (NSNN) là cái không thể chấp nhận trong nền kinh tế thị trường”, TS Kiêm khẳng định.

EVN lo lon do dong yen tang gia: Nghich ly luong cao - Anh 1

Các lãnh đạo, nhân viên EVN hưởng lương rất cao nhưng lại thường xuyên hoạt động không hiệu quả, thua lỗ liên miên. Ảnh: Tri thức trẻ

Nguyên Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam đánh giá, động thái trên của EVN có thể nhằm mục đích để chuẩn bị cho việc tăng giá điện trong thời gian tới nhằm bù vào các khoản lỗ. Tuy nhiên trong thời điểm hiện nay, nếu việc này xảy ra thì nền kinh tế cũng như đời sống của người dân sẽ bị ảnh hưởng.

“Nền kinh tế của chúng ta nói là có dấu hiệu phục hồi nhưng còn yếu ớt, đời sống của người dân, mức cải thiện chưa cao. Nếu tăng cao giá điện lên thì ảnh hưởng cả sản xuất, cả đời sống, cả quá trình thực hiện tăng trưởng nào đó hay nguồn thu ngân sách.

Tinh thần là phải cương quyết hơn với EVN. EVN tự chịu trách nhiệm để phù hợp với xu thế chung của thế giới cũng như nền kinh tế thị trường mà Việt Nam đang theo đuổi. Chứ một ngành kinh doanh lớn, chiếm một vị trí trọng yếu của đất nước mà cứ thua lỗ thường xuyên thì không được”, TS Kiêm nói.

Một vấn đề khác vị chuyên gia nêu ra đó là việc dư luận xôn xao về mức lương mà lãnh đạo, cán bộ nhân viên Tập đoàn này được nhận quá cao so với mặt bằng chung và hiệu quả kinh doanh thời gian qua.

“Lương lãnh đạo, cán bộ EVN rất cao. Khi kinh doanh thua lỗ như vậy thì đáng lẽ lương bổng phải phân phối theo cái doanh thu. Doanh thu không tương ứng với mức lương hưởng thụ. Đấy là một cái lỏng lẻo, quản lý không nghiêm túc.

Chúng ta đã có quy định rõ ràng lương của lãnh đạo, nhân viên tập đoàn là bao nhiêu nhưng thực tế đều vượt trên con số đó. Đó là yếu kém của Việt Nam. Nếu việc kinh doanh của EVN giảm sút thì chúng ta phải giảm tiền lương kèm theo. Nhưng chúng ta vẫn để thế. Như vậy là giữ quyền lợi của cán bộ EVN và làm thiệt hại cho nhà nước, cho dân”, TS Kiêm đặt vấn đề.

EVN lỗ lớn do đồng yên tăng giá: ''Một điều bất thường''

Đồng quan điểm, PGS.TS Phạm Quang, Viện trưởng Viện Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng việc EVN tuyên bố lỗ thời gian vừa qua là bất hợp lý.

Theo vị chuyên gia, với một doanh nghiệp nhà nước độc quyền về điện, EVN sẽ luôn tìm cách kêu lỗ để tạo sức ép tăng giá điện lên.

“Tôi biết chắc chắn họ không bao giờ lỗ. Các doanh nghiệp khác lãi tính ở lợi nhuận. Còn EVN có thể thu lãi thông qua các hoạt động đầu tư từ vốn. Họ kêu lỗ nhưng tiền khấu hao các công trình thu về trở thành vốn nhàn rỗi, vốn đầu tư để xây dựng các công trình mới. Càng đầu tư nhiều thì số tiền lãi thu được càng lớn. Như vậy sao có thể gọi là kinh doanh thua lỗ, không hiệu quả được?”, PGS.TS Phạm Quang đặt câu hỏi.

Trách nhiệm Bộ Công Thương

Một vấn đề khác PGS.TS Quang đề cập đến là những tuyên bố lỗ, lãi bất thường từ phía EVN. Theo vị chuyên gia, khi nào cần báo lãi, EVN sẽ đưa ra các thống kê cụ thể. Khi nào cần chuẩn bị để xin những ưu đãi hay tăng giá điện, họ sẽ chủ động báo lỗ. Trong trường hợp này cũng vậy, trước khi công bố thua lỗ 716 tỷ đồng, lãnh đạo EVN cũng từng cho biết năm 2015 tập đoàn này lãi hơn 4.500 tỷ đồng.

“Tôi cho rằng chúng ta cần xem lợi ích của EVN nằm ở đâu. Yếu tố chính ở đây là việc khấu hao các công trình. Cần xem lại việc này thì sẽ hiểu rõ vấn đề lỗ, lãi ra sao. Ở đây tôi muốn nói đến các công trình kè, cống, mương, máng , đặc biệt là những đập lớn theo quy định được khấu khao bao nhiêu năm. Không có một nơi nào như Việt Nam giá thủy điện đắt hơn nhiệt điện cả. Phải làm rõ những chuyện này”, ông Quang nói.

Trong khi đó, TS Cao Sỹ Kiêm cho rằng việc để điện độc quyền là một trong những nguyên nhân khiến giá điện thời gian qua phức tạp, lỗ lãi không rõ ràng. Để xảy ra điều này, trách nhiệm trước hết thuộc về Bộ Công Thương, sau đó là các Bộ, ngành liên quan đến hoạt động của EVN.

“Các con số thống kê về điện hiện chưa công khai. EVN công bố như thế nào thì chúng ta biết thế. Các cơ quan có trách nhiệm như Bộ Công Thương hay Bộ Tài chính không làm gì để họ tự tung, tự tác. Như vậy trách nhiệm không chỉ thuộc về EVN mà còn thuộc về cơ quan quản lý nhà nước”, TS Kiêm nói.

Theo TS Kiêm, để giải quyết dứt điểm tình trạng này, cần phải có sự thay đổi toàn diện từ phía EVN cũng như phía các cơ quan quản lý nhà nước.