Canada và Liên minh châu Âu (EU) sẽ ký một thỏa thuận thương mại tự do mang tính bước ngoặc vào ngày mai 30.10 sau khi một loạt phiếu bầu chủ chốt ở Bỉ đe dọa kết thúc toàn bộ thỏa thuận.

EU va Canada se ky hiep dinh thuong mai CETA - Anh 1

Ông Paul Magnette tham dự một cuộc họp về hiệp định CETA hôm 21.10

Theo Reuters, hậu cuộc bỏ phiếu cuối cùng của Bỉ, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk gọi cho Thủ tướng Canada Justin Trudeau và mời ông đến Brussels để tham dự buổi ký kết dự kiến sẽ diễn ra vào trưa mai 30.10.

“Hội nghị Thượng đỉnh Canada - EU sẽ diễn ra vào ngày chủ nhật. Đây là tin tốt và tôi mong chờ đến lúc đó”, ông Trudeau viết trên Twitter. Hiệp định Kinh tế và Thương mại Toàn diện (CETA), thỏa thuận mà những người ủng hộ cho rằng sẽ thúc đẩy thương mại song phương lên hơn 20%, gặp rắc rối sau khi vùng nói tiếng Pháp Wallonia của Bỉ phản đối. Toàn bộ 28 chính phủ EU ủng hộ CETA nhưng chính quyền trung ương Bỉ chưa thể đồng ý vì họ cần sự chấp thuận từ chính quyền tiểu bang.

Sau khi các chính trị gia Bỉ đồng ý bổ sung hôm 27.10 để xoa dịu các lo ngại của Wallonia, nghị viện khu vực bỏ phiếu ủng hộ thỏa thuận hôm 28.10. Cộng đồng nói tiếng Hà Lan và quốc hội Bỉ cũng chấp thuận thỏa thuận vài giờ sau đó.

Quan chức hàng đầu của Wallonia Paul Magnette cho biết các cuộc đàm phán ở Bỉ cho ra thỏa thuận mà ông có thể đồng ý: “Việc sửa đổi và sửa chữa CETA hơn thỏa thuận CEYA cũ. Nó cung cấp nhiều sự đảm bảo và đó là những gì tôi ủng hộ”. Phụ lục mới được bổ sung giải quyết nhiều quan ngại về việc hệ thống bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài có thể làm các hãng đa quốc gia mạnh thêm. Mục bổ sung cũng cung cấp điều khoản bảo vệ cho nông dân.

Thỏa thuận trên có thể được thi hành vào năm sau, khoảng tám năm sau khi cuộc đàm phán bắt đầu, miễn là cũng được Nghị viện châu Âu ủng hộ.

Những người phản đối CETA ủng hộ phản ứng chống toàn cầu hóa ngày càng tăng ở phương Tây với nhiều cuộc biểu tình lớn chống lại thỏa thuận thương mại được đề xuất giữa Mỹ và EU: Hiệp định thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương (TTIP). Những người phản đối cho rằng TTIP và CETA sẽ gia cố các doanh nghiệp đa quốc gia và hủy hoại các tiêu chuẩn về thực phẩm, môi trường và lao động.

Thu Thảo