“Công nghệ đường sắt Trung Quốc nằm trong tốp 5 thế giới, nhưng chỉ chất lượng trong nước của mình, ra ngoài thế giới, chất lượng không như vậy”.

Đó là ý kiến của TS Phạm Sanh, chuyên gia giao thông với Đất Việt trước thông tin tuyến đường sắt đô thị trên cao Cát Linh – Hà Đông lùi đến tháng 9/2017 sẽ chính thức khai thác thương mại để lựa chọn công nghệ mới nhất từ phía nhà thầu Trung Quốc.

Đất Việt xin đăng tải trọn vẹn bài viết của TS Phạm Sanh về vấn đề này.

Khó hiểu hợp đồng EPC

Tiến độ dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông lùi thời gian vận hành đến cuối 2017 không có gì ngạc nhiên, ngay cả trước đây khi Bộ GTVT công bố đến cuối 2016 đưa vào vận hành, cũng không ai tin trước năng lực thực tế của nhà thầu Trung Quốc và năng lực của Ban quản lý dự án thuộc Bộ GTVT. Nếu muốn tiến độ đưa vào khai thác cuối năm 2017, cũng còn nhiều việc cần làm, trước hết là phải đánh giá lại toàn bộ quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án để kiểm điểm rút ra các bài học kinh nghiệm.

Nếu thông tin từ Thứ trưởng Bộ GTVT, hiện đang đàm phán mua gói thiết bị khoảng 200 triệu USD nhằm có được công nghệ mới nhất cho dự án là đúng thì thật khó hiểu cho hợp đồng EPC này. Không ai ký hợp đồng EPC một dự án giao thông có ý nghĩa hết sức đặc biệt của Thủ đô Hà Nội, theo tiến độ hợp đồng đáng lý ra phải xong từ 2015, mà lại chưa nắm rõ thông tin về công nghệ thiết bị, hơi ngớ ngẩn và khôi hài, nếu không nói là sơ hở có ý đồ.

Duong sat Cat Linh-Ha Dong co cong nghe moi: Mo ho...? - Anh 1

TS Phạm Sanh cho rằng khái niệm công nghệ mới của Trung Quốc rất mơ hồ. Ảnh: Tạp chí Giao thông

Khái niệm công nghệ mới mơ hồ

Công nghệ mới nhất của Trung Quốc hiện nay là một khái niệm mơ hồ không cụ thể, là đường ray, là toa tàu, là hệ thống điều khiển, là hệ thống điện tử thông tin, là tốc độ khai thác, là hiệu năng, hay là vấn đề tác động môi trường…?

Đường sắt thế giới cũng như Trung Quốc đã qua nhiều thế hệ về động cơ, về kiểu tàu, về loại ray. Nên nhớ, công nghệ đi đôi với chi phí và hiệu quả. Các nhà quản lý và chuyên gia không nên hiểu và phát biểu chung chung, rất khó phản biện và đánh giá.

Đường Cát Linh-Hà Đông có công nghệ mới: Điều băn khoăn...

Không phải công nghệ mới nhất

Trước câu hỏi liệu công nghệ dự án Cát Linh – Hà Đông có phải mới nhất của Trung Quốc hay không do thông tin cụ thể chưa có nên tôi không dám phát biểu khẳng định về vấn đề này. Qua kết quả thực tế thực hiện dự án, tôi nghĩ chắc chắn không phải là công nghệ mới nhất của Trung Quốc. Nếu nhất thì Nhà thầu Trung Quốc và Bộ GTVT đã thông tin chi tiết rầm rộ rồi. Thường, các công nghệ đường sắt Trung Quốc nằm trong tốp 5 thế giới, nhưng chỉ chất lượng trong nước của mình, ra ngoài thế giới, chất lượng không như vậy, nhiều dự án không thành công.

Còn quá nhiều giả định nằm ngoài tầm kiểm soát của Bộ GTVT để kỳ vọng đây là lần gia hạn cuối cùng đối với dự án đường sắt cao tốc Cát Linh – Hà Đông đi vào vận hành khai thác vào cuối năm 2017.

Hai lỗ hổng lớn nhất là quản lý hợp đồng và quản lý chi phí của một hợp đồng EPC. Xem ra Ban quản lý dự án Bộ GTVT, chưa đủ năng lực và kinh nghiệm kiểm soát tốt. Như vậy rất khó dự báo tương đối chính xác về tiến độ.

TS Phạm Sanh, chuyên gia giao thông