Đoạn đường được đầu tư theo nguồn vốn trái phiếu Chính phủ nhưng cơ quan chức năng đang dự định hướng điểm cuối qua trạm thu phí BOT để doanh nghiệp thu phí

Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn tuyến tránh phía Tây thị xã Buôn Hồ (tỉnh Đắk Lắk) dài gần 30 km với tổng đầu tư gần 575 tỉ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ còn dư của dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên.

Tăng chi phí nếu điều chỉnh tuyến

Đoạn tuyến tránh này có điểm đầu tại Km 1728 + 200, điểm cuối tại Km 1757 + 800 theo lý trình đường Hồ Chí Minh. Trong khi đó, dự án BOT Quang Đức trước đây có điểm đầu Km 1738 + 148, điểm cuối tại Km 1763 + 610. Trạm thu phí dự án BOT Quang Đức hiện đặt ở Km 1747. Như vậy, theo phê duyệt của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), phương tiện nếu đi theo tuyến tránh này sẽ không qua trạm thu phí. Theo kế hoạch, dự án khởi công vào cuối tháng 9 và theo báo cáo của chủ đầu tư (Sở GTVT tỉnh Đắk Lắk) thì các bước chuẩn bị cho việc khởi công cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, do phát sinh nhiều vấn đề từ việc Công ty CP BOT Quang Đức đề nghị đặt lại trạm thu phí hoàn vốn bổ sung cho dự án BOT Quang Đức nên đến nay dự án vẫn chưa triển khai.

Duong nha nuoc dau tu sao lai thu phi? - Anh 1

Đoàn công tác của Bộ GTVT và UBND tỉnh Đắk Lắk khảo sát tìm phương án tối ưu cho tuyến tránh

Cũng theo báo cáo của Sở GTVT tỉnh Đắk Lắk, nếu điều chỉnh điểm cuối tuyến tránh về trước trạm thu phí thì phải bổ sung một tuyến mới (dài khoảng 5 km và một cây cầu). Phương án này giải quyết được vấn đề hoàn vốn nhưng sẽ gặp nhiều khó khăn trong giải phóng mặt bằng và giải tỏa số hộ dân trên tuyến mới. Người dân cũng sẽ khó đồng thuận khi đi trên đường bằng vốn trái phiếu Chính phủ nhưng phải trả phí. Phương án đầu tư tuyến mới cũng sẽ bất lợi do phải hủy phương án cũ, lập đề xuất chủ trương đầu tư, tổ chức khảo sát lập dự án mới nhưng không khắc phục được nhược điểm đã nêu. Nếu dời trạm thu phí để bảo đảm tuyến đường tránh qua trạm thu phí thì không bảo đảm được khoảng cách giữa các trạm thu phí là lớn hơn hoặc bằng 70 km và nguy cơ gây bất ổn về tình hình an ninh, trật tự khu vực dự án, lãng phí ngân sách.

Tìm cách để xe phải qua trạm

Sở GTVT tỉnh Đắk Lắk đã đề xuất giữ phương án tuyến tránh như đã phê duyệt để người dân được quyền lựa chọn. Phương án này phù hợp với chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng và phù hợp với thực tế triển khai dự án tuyến tránh thị xã Buôn Hồ, phù hợp nguyện vọng nhân dân. Sở này cũng đề xuất sau khi tuyến tránh hoàn thành sẽ xác định lại lượng xe qua trạm thu phí để điều chỉnh hợp đồng thu phí hoặc tìm giải pháp khác phù hợp thực tế.

Tuy nhiên, mới đây, trong văn bản thông báo kết luận của Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông và Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Phạm Ngọc Nghị đã chỉ đạo Sở GTVT tỉnh Đắk Lắk và các cơ quan liên quan khảo sát đề xuất theo các phương án: trường hợp giữ nguyên vị trí trạm thu phí thì nghiên cứu, điều chỉnh hướng tuyến để điểm cuối dự án đường tránh giao với đường Hồ Chí Minh tại vị trí trước trạm thu phí; trường hợp giữ nguyên phạm vi dự án thì nghiên cứu dịch chuyển trạm thu phí ra ngoài điểm giao với tuyến tránh. Cả 2 phương án này đều có lợi cho doanh nghiệp thu phí, buộc các phương tiện dù lưu thông trên tuyến tránh được đầu tư bằng vốn trái phiếu Chính phủ cũng phải qua trạm thu phí và nộp phí tại trạm thu phí Quang Đức.

Chỉ có lợi cho doanh nghiệp

Sở GTVT tỉnh Đắk Lắk đã có báo cáo gửi UBND tỉnh Đắk Lắk đề xuất phương án di chuyển trạm thu phí tới Km 1758 + 085, đồng thời dịch chuyển điểm cuối tuyến tránh 330 m về phía thị xã Buôn Hồ. Với phương án này thì tất cả phương tiện đều phải qua trạm thu phí, phải nộp phí dù phần lớn đoạn đường lưu thông là trên đường tránh được đầu tư từ vốn trái phiếu Chính phủ, chỉ đi qua dự án BOT Quang Đức khoảng 6 km. Phương án này đã thu hẹp khoảng cách giữa trạm thu phí BOT Quang Đức với trạm thu phí gần đó là BOT Toàn Mỹ 14 chỉ còn hơn 49,4 km, thấp hơn nhiều mức quy định chung giữa 2 trạm thu phí là từ 70 km trở lên.

Bài và ảnh: Cao Nguyên