Chiều nay (22/11), Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XIV đã thông qua chủ trương dừng thực hiện Dự án Điện hạt nhân tại Ninh Thuận. Ngay sau đó, vào cuối giờ chiều, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đã chủ trì cuộc họp báo chuyên đề về việc dừng thực hiện Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận.

Dung thuc hien Du an Dien hat nhan Ninh Thuan khong phai vi ly do an toan va cong nghe - Anh 1

Trước đó, Dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 41/2009/QH12 ngày 25/11/2009. Dự án gồm 2 nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 , công suất lắp đặt mỗi nhà máy khoảng 2.000 MW để cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia, góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước và tỉnh Ninh Thuận. Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư xây dựng Dự án một cách thận trọng, chắc chắn, theo đúng quy định của pháp luật.

Theo Bộ trưởng Mai Tiến Dũng, việc dừng thực hiện Dự án không phải với lý do công nghệ, mà là do điều kiện kinh tế nước ta hiện nay. Cụ thể, tình hình phát triển kinh tế vĩ mô của Việt Nam hiện có nhiều thay đổi so với thời điểm quyết định chủ trương đầu tư Dự án, dư địa về tiết kiệm điện còn nhiều, khả năng liên kết lưới điện khu vực để trao đổi, mua bán điện với các nước láng giềng dự kiến sẽ tăng cường trong thời gian tới. Đặc biệt là tiềm năng sử dụng các dạng năng lượng tái tạo như gió, mặt trời trở nên khả thi về kinh tế do giá điện sản xuất từ các dạng năng lượng này đã giảm đáng kể trong giai đoạn 5 năm qua.

“Mặt khác, nước ta đang cần nguồn vốn lớn để đầu tư phát triển các dự án cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại để tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước như Dự án Sân bay Long Thành, tuyến đường ven biển, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường bộ cao tốc Bắc - Nam, cũng như nguồn vốn để giải quyết các vấn đề do biến đổi khí hậu gây ra”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nói.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng khẳng định, công nghệ hạt nhân của LB Nga và Nhật Bản dự kiến sử dụng cho các nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận đều là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay và có mức độ an toàn rất cao nên hoàn toàn yên tâm.

Theo kế hoạch, nếu 2 dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 hoàn thành sẽ đóng góp 3,6% công suất và 5,7% về sản lượng điện sản xuất của hệ thống điện quốc gia tới năm 2030. Để thay thế nguồn năng lượng này, Chính phủ đã có những tính toán.

Cụ thể, tới năm 2030, sẽ đầu tư các nhà máy nhiệt điện than có công nghệ tiên tiến, hiện đại, thân thiện với môi trường và các tuabin khí sử dụng LNG nhập khẩu với tổng công suất khoảng 6.000 MW, bảo đảm thay thế sản lượng điện sản xuất cảu các nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.

Giai đoạn sau năm 2030, Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển hợp lý các nguồn nhiệt điện than và LNG nhật khẩu, xem xét đẩy mạnh phát triển nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời; thực hiện các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thông qua tái cơ cấu kinh tế hướng đến các ngành sản xuất xanh, có công nghệ thân thiện, tiết kiệm năng lượng; tăng cường liên kết lưới điện và hợp tác mua bán điện với các nước láng giềng.

“Việc dừng thực hiện dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận đã được Chính phủ trao đổi với các đối tác Nga và Nhật Bản cùng thời điểm báo cáo Quốc hội xin chủ trương dừng thực hiện Dự án. Mặc dù các đối tác Nga và Nhật Bản đều bày tỏ sự đáng tiếc về việc dừng thực hiện Dự án với nhiều kết quả đã đạt được trong hợp tác đầu tư xây dựng các nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, song về cơ bản các đối tác Nga và Nhật Bản đều thể hiện quan hệ hữu nghị, bày tỏ sự cảm thông và tôn trọng quyết định của Việt Nam. Đồng thời Chính phủ Nga và Nhật Bản mong muốn tăng cường hợp tác, hỗ trợ cho Việt Nam một số lĩnh vực kết cấu hạ tầng để thay thế cho hợp tác đầu tư xây dựng các Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết.

Thứ trưởng Bộ Công thương Hoàng Quốc Vượng cho hay, dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận với sự hỗ trợ của LB Nga và Nhật Bản đã triển khai chủ yếu giai đoạn chuẩn bị dự án. Hiện nay đã xong báo cáo nghiên cứu khả thi. Hệ thống cấp điện phục vụ thi công nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và văn phòng làm việc của Ban quản lý dự án hiện đang trong giai đoạn xây dựng, hoàn thiện. Dự án Di dân tái định cư các dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận do UBND tỉnh Ninh Thuận làm chủ đầu tư đã hoàn thành công tác khảo sát, thiết kế các khu tái định cư. Cũng đã có 381 sinh viên đi học các chuyên ngành liên quan đến Điện hạt nhân Ninh Thuận tại các trường học tại LB Nga, đã thực hiện 242 lượt thực tập nước ngoài cho giáo viên, giảng viên các trường đại học về điện hạt nhân.

Ngoài ra, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đã cử 31 sinh viên đi học các chuyên ngành liên quan đến điện hạt nhân tại LB Nga, Pháp và 33 kỹ sư đi đào tạo cán bộ khung vận hành tại Nhà máy tại Nhật Bản.

“Với các công việc đang triển khai dở dang, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành tiếp tục làm việc với các đối tác, hoàn tất công việc dở dang trên tinh thần đảm bảo lợi ích của các bên. Cụ thể, hạ tầng điện sẽ giao cho Công ty Điện lực Ninh Thuận để cung ứng điện cho tỉnh. Các học sinh được đi đào tạo sẽ được sử dụng cho nhu cầu phát triển khoa học hoặc đưa về tham gia vận hành các nhà máy nhiệt điện khác của EVN”, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng nói.

Thanh Hương