Vài chục phút trước khi khép lại cuộc đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp (DN) lần thứ hai kể từ khi nhậm chức, trưa 17-5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đặt bút ký Chỉ thị số 20 với nội dung không được thanh tra DN quá một lần trong một năm.

Tốc độ khẩn trương chưa từng thấy này của Thủ tướng sau khi nhận được ý kiến từ DN là minh chứng sống động, đồng thời thể hiện tinh thần bao trùm của Chính phủ là biến lời nói thành hành động.

Thủ tướng từ khi nhận trọng trách hơn 1 năm trước đã khẳng định phương châm Chính phủ hành động, kiến tạo và phục vụ, hướng tới DN và người dân. Nói đi đôi với làm, Nghị quyết 35 về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020 được ban hành trong thời gian ngắn "kỷ lục". Những khó khăn, vướng mắc hay vấn đề mới nảy sinh một khi được phát hiện đều được Chính phủ và đích thân Thủ tướng xắn tay giải quyết, tháo gỡ. Vụ quán "Xin chào" cho thấy bất kỳ trường hợp nào gây khó khăn, cản trở tự do kinh doanh đều không phải là nhỏ đối với Chính phủ và Thủ tướng.

Hơn 1 năm sau hội nghị đối thoại lần thứ nhất với Thủ tướng, những kiến nghị, đề xuất và cả phàn nàn của cộng đồng DN về môi trường đầu tư kinh doanh, tình trạng gây khó dễ, nhũng nhiễu, vòi vĩnh đã giảm đáng kể. Nói như Thủ tướng, những ý kiến góp ý gay gắt giảm rất nhiều, chứng tỏ đã được "gãi đúng chỗ" chứ không phải "ngứa trên đầu, gãi dưới chân".

Đã được "gãi đúng chỗ" song đối với DN, môi trường đầu tư kinh doanh vẫn còn nhiều chỗ "ngứa", vẫn còn tình trạng "trên nóng, dưới lạnh". Chuyển động của một số bộ, ngành, địa phương còn chậm. Một số bộ, ngành thậm chí vì lợi ích cục bộ, chưa thực sự thay đổi về nhận thức, cơ chế chính sách phục vụ và hỗ trợ DN.

"Trên nóng, dưới lạnh" nên mới có việc còn có tới 37% số DN vướng thanh tra, kiểm tra trong năm 2016, trong đó 13,8% DN bị kiểm tra từ 4 lần trở lên và cá biệt có những trường hợp bị kiểm tra 9 lần trong một năm; DN kiếm được 100 đồng thì mất tới 10 đồng phí bôi trơn… Gánh nặng thuế, phí và chi phí với DN có giảm so với trước nhưng còn quá cao so với mặt bằng khu vực như lãi suất bình quân hiện là 7%-9% - gấp đôi so với Trung Quốc, Malaysia, gấp ba so với Hàn Quốc… Phí vận chuyển 1 container hàng từ cảng Hải Phòng về Hà Nội hay ngược lại đắt gấp 3 lần so với phí vận chuyển 1 container hàng từ Trung Quốc và Hàn Quốc về Việt Nam.

Còn cần nhiều việc phải làm về thể chế, bộ máy và đội ngũ cán bộ để môi trường kinh doanh nước ta thật sự minh bạch, bình đẳng và nhất là cạnh tranh được với môi trường kinh doanh khu vực. Chính phủ, Thủ tướng luôn chuyển lời nói thành hành động song điều cần hơn là tạo sự chuyển biến này ở các bộ, ngành và nhất là địa phương để không còn "trên nóng, dưới lạnh".

PHẠM DƯƠNG