Nhiều ý kiến cho rằng chấm điểm là biện pháp hữu hiệu nhất để đánh giá năng lực học sinh. Những em được điểm tốt sẽ rất hào hứng, ngược lại sẽ là đòn gây tổn thương tâm lý tới những đứa trẻ bị điểm xấu.

Dung de diem kem thanh cong cu ha nhuc va tiem nhiem tinh xau cho hoc sinh - Anh 1

Có rất nhiều luận điểm cho rằng việc đánh giá năng lực học sinh khi còn bé sẽ ảnh hưởng tới quá trình phát triển tâm lý và đánh giá bản thân của trẻ nhỏ. Đây là một vấn đề gây tranh cãi. Một giáo viên viết trên halfwavinghalfdrowning cho biết: “Tôi đã làm nghề giáo 22 năm qua và cá nhân mình đã tạo ra hàng trăm giờ làm bài tập, theo đó là những đánh giá, chấm điểm cho học sinh. Nhưng tôi thấy rằng kết quả không phải là điều duy nhất mà trẻ nhỏ muốn nhận và cũng không phải là biện pháp hữu hiệu nhất để phát triển chúng”.

Bà chia sẻ tiếp: “Tôi nhớ về các bạn cùng lớp, những người đã đạt điểm xuất sắc trong một bộ môn. Di truyền đã giúp họ tỏa sáng ở trong các môn nghệ thuật, âm nhạc hay toán học. Nhưng những thành phần đó chỉ chiếm 2% trong lớp. Tôi nhớ đã từng thấy họ hạnh phúc nhường nào khi đạt điểm A và bản thân cảm thấy rất lo lắng, thất vọng khi luôn thuộc nhóm B hoặc C”.

Đánh giá năng lực học tập một đứa trẻ có thể tác động rất lớn tới quá trình phát triển tâm lý. Khi bị điểm thấp sẽ tăng thêm áp lực đối bản thân trẻ nhỏ, cha mẹ và cả giáo viên. Chúng sẽ phải tiếp tục học tập, liên tục học tập, những giờ học trên lớp là chưa đủ phải củng cố kiến thức với hàng đống bài tập về nhà, cần hoàn thiện mọi thứ. Đứa trẻ ngày càng chịu nhiều áp lực. Những bài tập về nhà trở thành ác mộng, dần dần trẻ sẽ chán học và dễ dàng bị các tệ nạn xã hội lôi kéo.

Vì vậy, những nhà làm giáo dục cần lường trước những “tác dụng phụ” khi ban hành chính sách đánh giá điểm học sinh ngay từ khi còn nhỏ. Chúng có thể gây ra nhiều hậu họa khó lường:

Tạo nên văn hóa ứng xử trong lớp học: Những học sinh bị cho điểm thấp, lần thứ nhất có thể cảm giác thất vọng nhẹ, dần dần về sau sẽ tỏ ra chán học, không muốn hoàn thành những bài tập giao về nhà, hình thành vết sẹo trong cuộc sống. Do đó, những bạn đạt thành tích cao sẽ tạo ra một “tầng” khác và trong lớp tạo ra bị phân biệt đối xử.

Tạo ra tính gian lận trong học tập: Với áp lực đạt điểm cao, học sinh kém sẽ tìm mọi cách để đạt điểm cao trong những bài kiểm tra, hoặc bài tập về nhà: nhờ người giải hộ, gian lận, quay cóp, dùng “phao”…Đây là những hình ảnh phổ biến trong nền giáo dục thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam khi mà cả cha mẹ, giáo viên đều muốn chạy trường, chạy điểm.

Loại bỏ cơ hội tự đánh giá của học sinh: Bị giáo viên cho điểm thấp sẽ khiến học sinh nghĩ rằng mình kém cỏi và không nỗ lực phấn đấu phát triển tài năng của bản thân. Ví như, có học sinh luôn đạt điểm kém môn vẽ, ngay lập tức cô bé nghĩ rằng mình không có năng khiếu nghệ thuật và luôn xa lánh mặc dù bộ môn này rất giúp ích trong việc phát triển trí tưởng tượng, tinh thần sáng tạo của trẻ nhỏ.

Khi cho điểm có thể gây mất hứng thú đối với học sinh: Mọi người thường tán thưởng những đứa trẻ đạt điểm tốt, có cha mẹ kèm cặp, tạo áp lực ngày đêm giúp chúng hoàn thành bài tập, chăm chỉ để đạt điểm A. Trong khi đó, những đứa trẻ vất vả đấu tranh với những khó khăn của cuộc sống, có thể là hoàn cảnh gia đình, hoặc không đủ về vật chất nhưng vẫn phấn đấu học hành nhưng kết quả không cao lại bị nhạo báng.

Tạo nên những bất cập trong giáo dục: việc quy định những học sinh đạt điểm tốt sẽ được học ở trường chuẩn đang rất phổ biến. Nhiều trường Đại học lựa chọn những học sinh có hạnh kiểm và điểm trung bình mới được dự thi…Tình trạng này dẫn đến việc chạy trường, chạy điểm cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ.

Trẻ nhỏ chịu áp lực rất lớn từ người lớn – những bậc cha mẹ luôn muôn con mình là giỏi nhất, luôn khen ngợi khi con đạt điểm cao và cau có, thậm chí mắng mỏ khi thấy kết quả bài kiểm tra kém. Vì vậy, việc cho điểm cần phù hợp ở từng lứa tuổi nếu không sẽ thui chột tính sáng tạo, đam mê khám phá bản thân của mỗi một cá thể trong lớp học.

Hương Nguyên