Trong giới kinh doanh, câu nói của tỷ phú Oa-ren Bu-phét (Warren Buffett) “Nếu muốn đi thật nhanh thì hãy đi một mình, nếu muốn đi thật xa thì hãy đi cùng nhau” hay được nhắc đến. Bằng cách tạo nên một cộng đồng doanh nghiệp (DN) phát triển bền vững (PTBV), ngay cả những DN nhỏ và vừa cũng không bị gạt ra ngoài xu thế tất yếu ấy.

Dung cho lon roi moi tinh chuyen... - Anh 1

Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Ô-tô Trường Hải đứng giữa khu đất đang tấp nập thi công, khoát vòng tay rộng rồi nói, nơi đây sẽ hình thành một nhà xưởng sản xuất xe ô-tô bus hiện đại, thay thế cho nhà máy hiện nay. Lý do cho việc phá bỏ cái cũ dẫu đang hoạt động hiệu quả để đầu tư mở rộng cái mới, là bởi, đầu tư cho công nghiệp ô-tô là con đường không có điểm dừng. Nếu không liên tục đổi mới thì sẽ bị loại bỏ. Lúc này, bài toán kinh doanh của ông Dương không chỉ còn là chuyện lợi nhuận của Trường Hải mà cái chính là ông có theo đuổi lựa chọn vốn dĩ khá cô độc của mình? Đó là, thúc đẩy một ngành công nghiệp ô-tô đi đôi với tạo nên hệ sinh thái cho các DN nhỏ và vừa vệ tinh nhằm đưa tỷ lệ nội địa hóa của ngành sản xuất ô-tô lên mức hơn 40%.

Với mảnh đất cát trắng Chu Lai, nếu không có Trường Hải đầu tư kiên trì trong hơn 10 năm qua thì đã không có được một Khu công nghiệp hiện đại đi cùng với khu cảng nước sâu kết nối xuất khẩu như hiện nay. Xây dựng nên một trung tâm sản xuất lắp ráp ô-tô đi đôi với mở trường đào tạo nghề, rồi trung tâm nghiên cứu phát triển sản phẩm… những bước đi mà ông Dương lựa chọn cho thấy một tầm nhìn dài hạn. Và nếu xét theo những tiêu chí của PTBV, thì đây có thể là một thí dụ minh họa cho việc, một doanh nghiệp muốn đi đường dài phải tính đến yếu tố làm sao tạo nên những giá trị bền vững. Không chỉ dừng ở sản xuất ô-tô, ông chủ này còn đang lên kế hoạch đầu tư vào sản xuất máy nông nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ và năng lực sản xuất vốn có cũng như tính toán mở sang hẳn một nhánh đầu tư khác nữa là nông nghiệp sạch. Ông muốn định danh Trường Hải khi hội nhập là một thương hiệu PTBV của Việt Nam. Và ông không định đi cô độc trên con đường đó.

Cũng tính toán đến những bài toán dài hơi cho PTBV là câu chuyện của Tập đoàn Bảo Việt, một trong những DN tiên phong trong xu thế này. Ông Đào Đình Thi, Chủ tịch HĐQT Bảo Việt chia sẻ, không chỉ được gắn kết chặt chẽ trong chiến lược kinh doanh, PTBV còn được hiện thực hóa trong các hoạt động thực tiễn hằng ngày và gắn với 10 điểm cần lưu ý để thực hiện Báo cáo phát triển bền vững. Theo đó, quan trọng nhất là lãnh đạo doanh nghiệp phải có tầm nhìn định hướng và hoạch định chiến lược bền vững. Đây là yếu tố quyết định việc PTBV có thành công hay không. Sau khi xác định được chiến lược PTBV, cần gắn kết nó như là một phần chiến lược kinh doanh của đơn vị và gắn với mục tiêu PTBV của quốc gia, thế giới. Một điểm khác cũng rất quan trọng để mục tiêu PTBV thành công, đó là nguồn lực. Theo đó, mỗi DN cần có một bộ phận chuyên trách nghiên cứu và triển khai các vấn đề liên quan đến PTBV trong doanh nghiệp. Bộ phận này có nhiệm vụ xác định rõ các bên liên quan và tham vấn phù hợp cho các mục tiêu. Đặc biệt, việc theo đuổi PTBV cần phải được triển khai lập tức, chứ không thể theo tâm lý “Giờ DN tôi còn nhỏ, việc PTBV để sau”. Cần phải hiểu rằng ở bất cứ cấp độ nào, việc theo đuổi mục tiêu PTBV sẽ tốt cho DN và gắn kết PTBV trong mọi hoạt động của DN. Và cuối cùng, các DN cũng cần phải xác định rõ các tiêu chuẩn và các bộ chỉ số phù hợp để tuân theo một cách nghiêm túc. Các vấn đề trọng yếu cũng cần được phân tích và tìm hiểu rõ, cặn kẽ, chính xác để việc triển khai đạt mục tiêu.

Muốn thúc đẩy PTBV đòi hỏi yếu tố sáng tạo bởi điều ấy tạo nên lợi thế trong kinh doanh. Vinamilk là một thí dụ điển hình khi quyết lồng ghép mục tiêu xóa đói, giảm nghèo vào hoạt động kinh doanh thông qua việc đưa nông dân trở thành đối tác để chăn nuôi bò theo công nghệ hữu cơ, rồi tạo nên cánh đồng hữu cơ. Sáng tạo cũng là cách mà doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua triển khai giải pháp công nghệ để giảm thiểu phát thải khí, giảm thiểu khai thác tài nguyên thô... Tạo ra lợi nhuận là điều các DN phải bảo đảm, nhưng tạo ra doanh thu, ra lợi thế cạnh tranh bằng việc đưa tiêu chí Xanh vào mục tiêu chiến lược là hướng đi tất yếu của thế hệ DN thời hội nhập.

Chủ tịch Hội đồng doanh nghiệp PTBV thế giới (WBCSD), ông Paul Polman đã nói, “Với vấn đề PTBV, chúng ta cần những doanh nghiệp thực sự cam kết và sẵn sàng gây ảnh hưởng trong cộng đồng”. Ở Việt Nam, hiện nay đã có làn sóng DN lớn chú trọng đến PTBV. Tuy nhiên, để lan tỏa rộng hơn nữa xu thế PTBV đến cộng đồng 500 nghìn DN thì đòi hỏi phải có được chính sách khuyến khích của Nhà nước và hơn cả là sự nhạy bén của chính DN.

Điều giúp nhân rộng PTBV cũng như gia tăng số lượng các DN cam kết PTBV nằm ở hiệu quả thực tế từ mỗi DN PTBV và từ mỗi ngành nghề. Chẳng hạn như, để giải bài toán tiết kiệm năng lượng, cắt giảm khí nhà kính, từ năm 2016, đã có mô hình kiểm toán năng lượng, xác định mức tiêu thụ năng lượng trong hai ngành thủy sản và may mặc. Dự kiến, đến tháng 12-2018, một mô hình chuẩn để áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp của những ngành khác nữa sẽ được đưa ra. Hay như, sang năm 2017, mô hình văn phòng Xanh sẽ được đưa vào áp dụng ở các doanh nghiệp để tạo nên những nhà máy xanh, công xưởng xanh…

Rõ ràng chúng ta đã có nhiều mô hình, thực tiễn tốt được áp dụng ở Việt Nam, nhưng mức độ phổ cập thông tin, truyền bá rộng cho các ngành khác còn kém nên việc kết nối lan tỏa mô hình tích cực cho cộng đồng cần phải được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa.

Tạo dựng cộng đồng Xanh là con đường tất yếu. Cùng nhau, chúng ta có thể làm được nhiều điều!