Truyền hình thực tế là một trong những món ăn tinh thần cho nhiều khán giả yêu thích truyền hình. Đây là sân chơi tạo điều kiện cho các thí sinh thể hiện tài năng, được học hỏi, rèn luyện kỹ năng với nghề mà mình theo đuổi, đồng thời được công chúng biết đến. Tuy nhiên, có nhiều chương trình vì muốn hút khán giả mà không ngại bày ra muôn vàn chiêu trò kệch cỡm, phản cảm ngay trên sóng truyền hình.

Hầu hết các chương trình truyền hình thực tế hiện nay đều dùng ít nhiều chất “drama” (kịch). Mỗi tập phát sóng sẽ có một kịch bản riêng và trong đó lại có những yếu tố kịch tính khác nhau. Yếu tố này sẽ giúp chương trình hấp dẫn và có được vị trí nhất định trong lòng khán giả. Nhưng nếu quá “liều”, nó lại trở thành món “sở ghét” của mọi người.

Ví như chương trình “The Face – Gương mặt thương hiệu” vừa kết thúc không lâu cũng từng tạo nên cơn sốt với những trận tranh cãi kịch liệt của công chúng. Người thích đội này, kẻ ghét đội kia, thí sinh này được bênh vực, thí sinh kia bị chỉ trích, chuyện tình cảm, những xích mích, chiêu trò “trả thù”,... trở thành đề tài bàn tán của dư luận. Và chính điều này khiến cho chương trình hoàn toàn mờ nhạt ở tập đầu tiên trở nên sốt dẻo, thậm chí trở thành “kỳ phùng địch thủ” của nhiều chương trình vốn rất nổi tiếng trước đó. Chất kịch tính của “The Face” phiên bản Việt cũng giống như các phiên bản nước ngoài, luôn căng thẳng và có những “bất công” khiến khán giả không ngừng tranh cãi. Sự chú ý có tăng lên nhưng xét về mặt tình cảm tích cực của khán giả dành cho chương trình thì quả thật không nhiều.

Dung bien cac chuong trinh truyen hinh thanh “con ghe” cua khan gia - Anh 1

Các thí sinh không ngừng cãi vã tại chương trình “Căn hộ trong mơ” . Ảnh tư liệu

Phát sóng trên kênh HTV7, Đài Truyền hình TP HCM, “Căn hộ trong mơ” tưởng rằng sẽ là sân chơi hữu ích dành cho những ai yêu thích công việc thiết kế thì hiện tại, đây lại là chương trình bị nhận xét là phản cảm bởi những chiêu trò lố bịch có vẻ như đang đi quá giới hạn. Qua vài tập đầu phát sóng, những gì mà khán giả xem được ở “Căn hộ trong mơ” được đầu tư bạc tỷ chỉ toàn là những xung đột, tranh cãi nảy lửa của các thí sinh. Những hot girl, người mẫu, diễn viên hội tụ về đây dường như chỉ để “cãi nhau”.

Trong tập đầu tiên, hot girl Hoài Anh Mango (top 5 Miss Teen 2009), đã bật khóc bởi theo cô chia sẻ thì “em cứ động vào bất cứ thứ gì thì mọi người cứ đuổi em đi”. Mọi người coi Hoài Anh không khác gì cô “lao công” trong nhóm. Ở tập 3, thí sinh Ngọc Phượng còn yêu cầu Hoài Anh đừng làm chung với đội nữa. Trước phản ứng gay gắt của đội trưởng, Hoài Anh Mango phải bật khóc và lủi thủi làm việc một mình. Khán giả theo dõi có thể thấy dù mong muốn được hỗ trợ cho nhóm nhưng cô gái này luôn bị cho “ra rìa” và trở thành trung tâm gây tranh cãi trong nhóm.

Siêu mẫu Quang Huân, giải tư “Siêu mẫu Việt Nam 2009” cũng khiến khán giả không khỏi “sốc” khi không ngại đem cá tính thật của mình vào chương trình. Thí sinh này khá nóng nảy, sẵn sàng chửi bới đội trưởng của mình. Lần đầu tiên là khi Quang Huân chia sẻ ý tưởng lúc đóng vai khách hàng ở tập 3. Anh chàng thể hiện uy quyền của người khách hàng khi cho rằng: “Anh chị là nhà thiết kế, anh chị phải làm chứ sao”. Tưởng Quang Huân cố tình “diễn sâu” nhưng đây lại được xem là ngòi nổ của những mâu thuẫn diễn ra sau đó. Không những vậy, Quang Huân còn thể hiện tinh thần thiếu trách nhiệm khi chạy qua các phòng khác để “chơi” trong khi Hoàng Quân và Quỳnh Mai dốc hết sức lực để thực hiện thử thách. Điều này dẫn đến sự ức chế của đội trưởng Hoàng Quân. Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi Quang Huân giận dữ ném cả đôi găng tay vào người của Hoàng Quân vì cái tội đội trưởng dám “phớt lờ” những gì anh nói. Ngay lập tức, Hoàng Quân đã đề nghị Quang Huân đi ra ngoài “còn không thì anh sẽ không làm gì nữa”. Anh chia sẻ “mình cảm thấy rất là mệt mỏi”. Không dừng lại ở đó, ở tập 4 mới đây nhất, vì không tìm được tiếng nói chung với hai bạn nữ trong nhóm nên Quang Huân liên tục để đồng đội tự tay làm, còn anh thì chỉ việc ngồi “chỉ tay năm ngón”. Phản cảm nhất là anh còn liên tục chửi thề khi Nhã Uyên và Quỳnh Mai không làm theo ý kiến của anh. Quang Huân không ngại buông câu Nhã Uyên “bị thần kinh hay sao ấy”. Cũng trong tập 4, thí sinh Thanh Quang vì bức xúc với thí sinh Hồng Nhung trong nhóm đã lên tiếng “dạy bảo” cô một cách nặng nề: “Nhớ là đi ngoài đường thì đi bằng hai chân chứ đừng đi bốn chân”. Hồng Nhung cũng không kém cạnh khi thẳng thắn đáp trả: “Nhung mà bằng tuổi anh Quang là Nhung bay vô vả vào mặt luôn rồi”. Chính vì mâu thuẫn này đã đẩy cả hai vào vòng nguy hiểm nhưng vẫn tiếp tục tranh cãi trước mặt ban giám khảo. Cuối cùng thì Thanh Quang là người phải ra về. Độ căng thẳng, kịch tính của chương trình này có lẽ đang dẫn đầu bảng trong số các chương trình truyền hình thực tế tại Việt Nam hiện nay.

“Căn hộ trong mơ” là sân chơi chuyên về lĩnh vực thiết kế nên điều khán giả mong chờ ở chương trình là chuyên môn, sự sáng tạo, tài năng, tinh thần giúp đỡ, học hỏi lẫn nhau của các thí sinh để ngày một tiến bộ hơn. Nhưng với những chiêu trò xấu xí đang diễn ra nhằm lôi kéo khán giả, “Căn hộ trong mơ” đang tự biến mình trở thành “con ghẻ” của khán giả. Hơn nữa, với chương trình đề cao hoạt động nhóm, việc thí sinh thể hiện cái tôi một cách thái quá, bất cần, thiếu tôn trọng đồng nghiệp đang dần phá đi tính chuyên nghiệp, đoàn kết của cuộc chơi. Cái tôi, cá tính của từng thí sinh được thể hiện rõ nhất ở sự sáng tạo sản phẩm, tinh thần trách nhiệm với công việc và lối ứng xử văn hóa với mọi người. Những người làm trong ngành thiết kế, làm ra cái đẹp và mang cái đẹp đến với mọi người thì càng cần đến một tâm hồn đẹp, bởi khi ấy những sáng tạo của họ mới được lan tỏa đến mọi người. Còn những ai chỉ thích thể hiện cái “tật” hơn cái tài thì khó mà thành công trong công việc được ví như “làm dâu trăm họ” này.

Chương trình truyền hình được coi là một trong những dạng sản phẩm của báo chí nên đều mang tính định hướng, giáo dục cho công chúng. Còn hiệu ứng tích cực hay tiêu cực phụ thuộc vào nhà sản xuất. Nếu họ muốn công chúng đón nhận công sức lao động của mình với tấm lòng rộng mở, nhiệt thành thì họ phải xây dựng những chương trình gây sốt bằng sự kịch tính về chuyên môn, nghiêm túc, tôn trọng văn hóa người Việt, tôn trọng khán giả.

Hồng Giang