Chỉ riêng trong nửa đầu năm 2016, các nhà đầu tư Trung Quốc đã bỏ ra hơn 10 tỷ EUR, tương đương với số tiền cả năm 2015 để mua doanh nghiệp Đức, trong đó có nhiều doanh nghiệp chiến lược. Lo ngại trước xu thế này, Chính phủ Đức quyết định can thiệp.

Đầu tuần trước, Chính phủ Đức đã ngăn chặn Tập đoàn Trung Quốc Fujian Grand Chip Investment Fund (FGC) mua lại một cơ sở của công ty điện tử Aixtron. Một quan chức đặc trách kinh tế và năng lượng Đức giải thích do nhận được những thông tin mới về tính chất an ninh của vụ việc chuyển nhượng. Tờ Süddeutsch Zeitung đưa ra giải thích cụ thể hơn về lý do Đức ngăn chặn vụ mua bán này. Theo đó, công ty điện tử nổi tiếng Aixtron hoạt động trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng, và Aixtron là đối tác của cơ quan nghiên cứu và phát triển thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ. Trong 6 tháng đầu năm, Trung Quốc đã mua lại 37 doanh nghiệp Đức, nhiều nhất châu Âu. Đối tượng ưu tiên của các nhà đầu tư Trung Quốc không phải là xúc xích hay bia, mà là các doanh nghiệp tinh hoa nhất. Thí dụ vụ mua lại nhà sản xuất robot Kuka, một trong các doanh nghiệp uy tín nhất thế giới trong lĩnh vực này, khiến giới luật gia thương mại quốc tế phải sững sờ. Tập đoàn Midea đã bỏ ra 4,5 tỷ EUR để thâm nhập vào bộ phận ưu tú của nền công nghiệp Đức.

Không chỉ có Đức, chưa hết năm 2016, các nhà đầu tư Trung Quốc đã chi hơn 180 tỷ EUR để đầu tư và mua lại các doanh nghiệp nước ngoài trong mọi lĩnh vực. Và ở các nước này, Trung Quốc cũng mua chọn lọc. Tại Pháp, các nhà đầu tư Trung Quốc chi tiền trong các lĩnh vực nguyên tử, hóa học, công nghệ robot, khách sạn, trang trại trồng nho sản xuất rượu hay câu lạc bộ bóng đá. Còn tại Australia, quốc gia Thái Bình Dương này đã thu hút đến 1/3 tổng số đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc với lĩnh vực đầu tư chủ đạo tài nguyên, chăn nuôi và hệ thống điện lực.

Duc chan Trung Quoc mua cong ty - Anh 1

Sản xuất điện tử tại Công ty Aixtron.

Theo Le Figaro, những vụ mua bán của Trung Quốc cho thấy chiến lược đầu tư của Bắc Kinh để tìm kiếm bí quyết, đồng thời tăng cường ảnh hưởng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đối với những cơ cấu nhà nước quan trọng, trong đó có lĩnh vực kinh tế. Chuyên gia kinh tế Hu Xing Dou, Trường Đại học Công nghệ Bắc Kinh, cho hay Trung Quốc có ngân quỹ hơn 3.000 tỷ USD phục vụ cho những đầu tư sinh lợi ở nước ngoài, trong bối cảnh thị trường nội địa ngày càng có ít cơ hội do nền kinh tế chững lại. Không còn hài lòng là công xưởng của thế giới, Bắc Kinh tìm cách bổ sung những gì còn thiếu: kinh nghiệm, bí quyết và các thương hiệu nổi tiếng người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng. Với việc thâu tóm các doanh nghiệp ngoài nước, Trung Quốc muốn tham gia vào hội đồng quản trị và có thể tác động đến chiến lược của các doanh nghiệp phương Tây. Một mục tiêu cơ bản là để cải thiện hình ảnh của cường quốc thứ hai thế giới, thường được gọi là quyền lực mềm. Mỗi khi nhắc đến những tên tuổi nổi tiếng (các câu lạc bộ bóng đá hay các công ty sản xuất phim ảnh ở Hollywood), người ta buộc phải nhắc đến các tập đoàn Trung Quốc.

Chính phủ Trung Quốc thường có những phản ứng cứng rắn ngay lập tức nếu một doanh nghiệp không được phép ký kết hợp đồng mua bán, đầu tư. Anh là thí dụ điển hình. Cuối tháng 7-2016, khi thủ tướng Theresa May đưa ra ý định hoãn quyết định mua lại nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point, đại sứ Trung Quốc tại Anh tức giận, đã dùng ngôn từ ngoại giao công khai dọa về việc trả đũa thương mại. Cuối cùng, London đành chấp nhận để Tổng công ty điện hạt nhân CGN Trung Quốc tiếp tục đầu tư với Tập đoàn EDF của Pháp vào dự án điện nguyên tử trên.

(Tổng hợp)

Tuệ Minh