Tuyên bố của Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump đã quyết định số phận của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP): Sân chơi TPP với Mỹ đã “chết”.

Du “dong cua” TPP, Viet Nam van vao nhieu “cho” tot - Anh 1

Ảnh minh họa: vinhuni.edu.vn

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn nhiều thị trường đủ mạnh, đó là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực, gồm 10 nước Asean và 6 nước khác là Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Newzealand đang trỗi dậy như là sự thay thế TPP.

Nếu TPP hướng tới xóa bỏ các loại thuế và rào cản cho hàng hóa và dịch vụ xuất nhập khẩu giữa các thành viên, thì RCEP lại tập trung vào cắt giảm thuế quan và tự do hóa dịch vụ. Theo cấu trúc, TPP chiếm 40% GDP thế giới và 26% giao dịch hàng hóa toàn cầu, RCEP chiếm gần một nửa dân số toàn cầu và 30% GDP thế giới. Như vậy, RCEP vẫn đủ rộng lớn và sức mạnh.

Việt Nam đã trở thành thành viên của Liên minh Kinh tế Á- Âu (EAEU), gồm các nước: Nga, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Việt Nam mở ra cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp của chính mình.

Hơn 90% các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang những nước này được miễn hoặc giảm thuế đồng thời tiếp cận thị trường có hơn 183 triệu dân. Việc thành lập khu vực thương mại tự do giữa EAEU với Việt Nam có thể làm tăng kim ngạch song phương từ 4 tỷ USD hiện tại lên từ 8 - 10 tỷ USD trong tương lai.

Trong năm đầu tiên hiệp định có hiệu lực, các nhà xuất khẩu trong khu vực sẽ tiết kiệm được khoảng 40 triệu USD tiền thuế. Đặc biệt hơn, cơ hội mà các doanh nghiệp được hưởng lợi từ hiệp định rất lớn bởi ngay sau khi hiệp định có hiệu lực, các ngành thủy sản, dệt may, da giày - túi xách… sẽ được cắt giảm thuế tới gần 90%, trong đó có những dòng thuế được xóa hoàn toàn. Việt Nam sẽ bãi bỏ ngay thuế nhập khẩu đối với hơn 59% mặt hàng từ EAEU, bao gồm thịt, bột mì, rượu, thiết bị cơ khí, sản phẩm thép…

Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho rằng đây là hiệp định thương mại tự do mang tính lịch sử, không chỉ vì Việt Nam là đối tác đầu tiên ký kết hiệp định này với EAEU mà còn đem đến cơ hội lớn cho xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh của Việt Nam. Cùng với đó, các mặt hàng như dệt may, nông thủy sản, da giày… của Việt Nam sẽ có lợi thế lớn khi xuất khẩu vào 5 nước thuộc liên minh nhờ được miễn, giảm thuế quan. Các mặt hàng của Việt Nam được kỳ vọng có mức tăng trưởng xuất khẩu cao vào thị trường EAEU là nông sản, cá, gạo, trái cây, rau quả, sản phẩm dệt may, da giày, đồ gia dụng….

Trước mắt xe ô tô từ Nga xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu theo hạn ngạch (thuế suất 0%) mà Việt Nam cấp. Hiện các hãng xe của Nga là KAMAZ và UAZ đang đàm phán tích cực để thành lập các liên doanh và tiến triển khả quan. Nga và Việt Nam cũng đang xúc tiến việc thanh toán bằng đồng nội tệ (đồng rúp của Nga và tiền đồng Việt Nam) và việc này vẫn đang được thảo luận ở cấp độ chuyên gia. Việc thanh toán bằng nội tệ được kỳ vọng giúp thúc đẩy thương mại và đầu tư tốt hơn giữa hai nước.

Rõ ràng, việc "bắt tay" với EAEU sẽ mở ra cơ hội "vàng" với các mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam.

Ngoài hai hiệp định nói trên, Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định song phương, đa phương với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác. Cho nên, cánh cửa TPP bị “đóng” lại thì Việt Nam vẫn còn nhiều sân chơi trên toàn cầu và không có gì là hụt hẫng.

Thế Lữ