Có hay không lợi ích nhóm ở dự án thép Cà Ná, có chuyện đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế ở dự án này hay không? Đại biểu Quốc hội đã nêu hàng loạt câu hỏi đề nghị Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời thẳng và thật.

Du an thep Ca Na 'nong' tai Quoc hoi, Bo truong Tran Tuan Anh khang dinh khong co loi ich nhom - Anh 1

Trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn sáng 15/11 tại kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa 14, các đại biểu tập trung hỏi Bộ trưởng Bộ Công Thương về các dự án đã được cấp phép gây thua lỗ và dự án thép Cà Ná (Ninh Thuận) mới được bổ sung trong quy hoạch.

Đại biểu Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) nêu câu hỏi: Sự cố môi trường ảnh hưởng đến 4 tỉnh miền Trung mà Nhà máy thép Formosa đã là một bài học quá lớn, vậy tại sao dự án thép Cà Ná của Tôn Hoa Sen tại Ninh Thuận không nằm trong quy hoạch lại được đưa vào bổ sung, bất chấp sự lo lắng của người dân, bất chấp các lời cảnh bảo của chuyên gia, nhà khoa học về tác động đến môi trường mà dự án có thể gây ra?

Đại biểu Minh Hiền đề nghị Bộ trưởng Bộ Công Thương trả lời thẳng và thật việc vì sao dự án đi ngược lại với nỗi lo của người dân, có hay không việc đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế? Và có hay không lợi ích nhóm sau dự án thép Cà Ná? Đầu tư quy hoạch hay quy hoạch theo đầu tư? Việc bất chấp việc đánh đổi hay hủy hoại môi trường là một tội ác vậy việc bất chấp các cảnh báo của chuyên gia để làm việc này có được xem là hành vi tội ác hay không?

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Minh Hiền, Bộ trưởng Bộ Công Thương đưa ra bức tranh thực trạng của ngành sản xuất thép trong nước.

Bộ trưởng cho biết, hiện nay Việt Nam có khoảng 1,5 tỷ tấn trữ lượng quặng sắt, nhưng đang phải nhập khẩu thép mỗi năm 3 tỷ USD , dự kiến đến năm 2020, tiền chi cho nhập khẩu sắt thép lên đến 15 tỷ USD.

Theo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, hiện nay sắt thép trong nước mới chủ yếu đáp ứng được thép xây dựng, còn các loại thép chuyên ngành đặc biệt thép thô phục vụ cán thép, và các ngành kinh tế hầu như chưa có. Ngoại trừ hiện nay có Hòa Phát, Tổng công ty Thép Việt Nam (Vnsteel) đã có dự án nhưng quy mô nhỏ.

“Mỏ thạch khê trữ lượng sắt lớn, nếu chúng ta phát triển ngành sản xuất thép sẽ đóng góp 0,3-0,4% điểm GDP, góp phần vào mục tiêu đảm bảo ổn định kim ngạch xuất nhập khẩu ổn đinh, phát triển các ngành công nghiệp cơ khí, công nghiệp chế tạo, công nghiệp Quốc Phòng. Chính vì vậy chủ trương của Chính phủ phát triển ngành này tạo nền tảng cơ bản để hỗ trợ đẩy mạnh các ngành khác”, Bộ trưởng nói.

Về câu hỏi có hay không câu chuyện đánh đổi, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh thẳng thắn: “Tôi khẳng định công khai trước Quốc hội không đánh đổi môi trường lấy dự án công nghiệp bằng mọi giá, không có chuyện đánh đổi để lấy dự án thép. Tôi cũng khẳng định không có lợi ích nhóm. Tại sao lại là lợi ích nhóm ở đây trong khi làm để đảm bảo phát triển hài hòa kinh tế dựa trên khai thác bền vững nguồn tài nguyên quốc gia và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường”.

Ông cho biết, dự án thép Cà Ná (Ninh Thuận ) được phê duyệt 2001 là dự án tổ hợp thép Vinashin- Lion đã có báo cáo quy hoạch đầy đủ, có báo cáo DMC về môi trường. Đến năm 2008-2009, dự án này không triển khai được do không đảm bảo về tài chính nên đã sau đó Bộ Công Thương đã tạm rút dự án ra khỏi quy hoạch.

Tập đoàn Tôn Hoa Sen đã làm việc với UBND tỉnh Ninh Thuận để xin được làm chủ đầu tư dự án thép Cà Ná đang bỏ dở. Dựa trên đề xuất của UBND tỉnh Ninh Thuận, Bộ Công Thương đã làm việc với tỉnh Ninh Thuận, chủ đầu tư đánh giá về dự án, căn cứ vào tình hình thực tế phát triển ngành thép để đưa vào lại quy hoạch.

“Đây là điều chỉnh quy hoạch, trên cơ sở xem xét khai thác các lợi thế. Tôi khẳng định đây chưa phải là dự án đầu tư đã được phê duyệt. Chúng ta nói về đánh đổi môi trường lấy Cà Ná, hay có đánh đổi muối lấy thép Cà Nà không, tôi khẳng định là không”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, dự án thép Cà Ná đang được xem xét cẩn trọng, để đảm bảo đầu tư. Thủ tướng đã giao cho các Bộ, ngành phối hợp làm rõ với chủ đầu tư về dự án với các vấn đề liên quan đến công nghệ vận hành, công nghệ xử lý rác thải, bảo vệ môi trường, hiệu quả pháp lý.

Bộ trưởng cho hay, việc xem xét cấp phép cho dự án Cà Ná được thực hiện nghiêm túc theo quy định pháp luật với sự tham gia của các Bộ, ngành. Không chỉ có dự án thép Cà Ná, thời gian tới có dự án án thép tại Dung Quất, tất cả sẽ làm theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và các bài học rút kinh nghiệm từ Formosa.

>> Bộ trưởng Bộ Công Thương: Có thể tuyên bố phá sản dự án nghìn tỷ gây thua lỗ