Sáng 15/11, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh là vị Bộ trưởng đầu tiên đăng đàn trả lời chất vấn của Quốc hội về nhóm vấn đề xử lý các dự án, nhà máy thua lỗ.

Đại biểu Nguyễn Tiến Sinh (Hòa Bình) mở đầu phiên chất vấn với câu hỏi về nguyên nhân thua lỗ yếu kém của 5 dự án; đề nghị Bộ trưởng làm rõ sai phạm, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và những kiến nghị để giải quyết những bất cập, không để tình trạng "con voi chui lọt lỗ kim"?
Trả lời câu hỏi, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, về 5 dự án thua lỗ, tồn đọng, còn nhiều vướng mắc thuộc quyền quản lý của Bộ Công thương xem xét được phê duyệt chủ trương đầu tư từ những năm 2000-2008 và kéo dài đến nay ở nhiều lĩnh vực: xơ sợi, đạm, xăng sinh học, gang thép...

Du an nghin ty thua lo: Xem xet trach nhiem hinh su neu co tinh lam sai - Anh 1

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh trả lời chất vấn

Theo Bộ trưởng Tuấn Anh, tất cả các dự án này đều có quá trình triển khai sau kho có chủ tưởng đầu tư kéo dài quá thời hạn so với được phê duyệt.
Ví dụ như dự án xơ sợi Đình Vũ, xăng sinh học ở Phú Thọ, dự án Đạm Ninh Bình... thậm chí dự án Đạm Binh Bình không những kéo dài quá trình đầu tư, tới giờ cũng không tất toán được đầu tư dù đã đi vào vận hành.
Các dự án này cũng có điểm chung là rơi vào thời điểm thị trường thế giới có biến động. Ví dụ, dầu thô từ mức hơn 100 USD một thùng tới hơn 147 USD một thùng từ những năm 2008, hiện nay chỉ còn trên dưới 40 USD một thùng... đã ảnh hưởng tới hiệu quả và tính khả thi của dự án. Nên các dự án không thể cạnh tranh nổi với các sản phẩm nhập nước ngoài có giá thành rẻ hơn.
Bộ trưởng cũng nếu hạn chế năng lực của chủ đầu tư là các tập đoàn, tổng công ty khi được phê duyệt chủ trương đầu tư cũng là trực tiếp quản lý các dự án đầu tư.
Năng lực hạn chế của các ban quản lý dự án và đối tượng được phân công giao nhiệm vụ quản lý dự án; năng lực trong việc đàm phán ký kết, quản lý hợp đồng thực hiện dự án...
“Chính sự hạn chế nguồn nhân lực và điều kiện triển khai nên nhiều dự án kéo dài, việc thực hiện không được suôn sẻ, không đúng, thậm chí không đúng theo hợp đồng, chủ trương đầu tư. Trong quá trình tham gia triển khai thực hiện thì có những vướng mắc, đòi hỏi phải có sự can thiệp của các cơ quan quản lý, nhưng sự can thiệp này cũng không đem lại hiệu quả vì nhiều lý do...”.
“Vì thế các dự án này hiệu quả kinh tế đều không còn, dù có vận hành thương mại cũng không đủ cạnh tranh, thậm chí nhiều dự án doanh thu không đủ bù chi phí", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.
Về các giải pháp của các dự án này, theo Bộ trưởng Tuấn Anh phải đảm bảo mục tiêu bảo toàn vốn, bảo vệ lợi ích tài sản của Nhà nước. Các giải pháp xử lý cũnh phải phù hợp với nguyên tắc thị trường và cam kết quốc tế.
Xem xét, khắc phục một các triệt để thông qua quy định chung của pháp lý. Có thể tính tới bán dự án, cho thuê, cổ phần hóa hoặc giao lại trách nhiệm cho doanh nghiệp cùng khai thác, thậm chí tuyên bố phá sản...

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho rằng các trách nhiệm nếu có đối với sự vi phạm pháp luật, cố tình làm sai chắc chắn phải được xem xét với trách nhiệm hình sự.