Tại phiên họp thứ 4 ngày 18-10 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV, có nhiều ý kiến băn khoăn về nội dung, tác động của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh.

Du an Luat lien quan den dau tu kinh doanh phai chuan bi them - Anh 1

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh "lỗi hẹn" kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV. Ảnh: Danh Lam.

Cần rà soát điều kiện đầu tư kinh doanh

Theo ông Vũ Hồng Thanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, qua rà soát danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện dự kiến sửa đổi, Thường trực Ủy ban Kinh tế nhận thấy việc bãi bỏ, hợp nhất, bổ sung một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Cụ thể, việc hợp nhất các ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần dựa trên cơ sở thực tiễn, tránh việc chỉ làm giảm đầu mục trên danh mục còn khi hướng dẫn vẫn phải tách ra chi tiết.

Cụ thể như, điều kiện kinh doanh dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh thực chất là hợp nhất từ 7 ngành, nghề: kinh doanh dịch vụ khám, chữa bệnh; kinh doanh dịch vụ xét nghiệm HIV; kinh doanh dịch vụ hỗ trợ sinh sản, lưu giữ tinh trùng, lưu giữ phôi; kinh doanh dịch vụ xét nghiệm vi sinh vật gây bệnh truyền nhiễm; kinh doanh dịch vụ tiêm chủng; kinh doanh dịch vụ điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế; kinh doanh dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ.

Bên cạnh đó, dự án luật bổ sung một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện như: kinh doanh dịch vụ đánh giá sự phù hợp; kinh doanh dịch vụ tư vấn lập quy hoạch trong lĩnh vực vật liệu xây dựng; kiểm toán năng lượng; tư vấn du học… nhưng chưa chứng minh được sự cần thiết phải bổ sung các ngành, nghề này.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị bổ sung sản xuất, lắp ráp và kinh doanh ô tô là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời có ý kiến đề nghị bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh đối với kinh doanh dịch vụ xoa bóp.

Theo đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát và giải trình thêm về cơ sở đề xuất bãi bỏ, hợp nhất các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thống nhất với các bộ, ngành liên quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của DN nhưng vẫn bảo đảm an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội và lợi ích chung của cộng đồng.

Chưa “cháy nhà chết người”

Thảo luận tại phiên họp, nhiều ý kiến băn khoăn về việc hồ sơ đề án Luật chưa có báo cáo đánh giá tác động của dự án Luật cũng như đánh giá tác động nếu như dự án Luật này chưa được thông qua tại kỳ họp này.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho rằng, dự án Luật đã chuẩn bị khá công phu, song ông vẫn không khỏi băn khoăn khi hồ sơ không có ý kiến phản hồi của các đối tượng đã được lấy ý kiến. Đây cũng là băn khoăn của Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải. Đề cập báo cáo thẩm tra, bà Hải cho rằng, dự thảo chưa nêu rõ đánh giá tác động nếu chưa thông qua dự án Luật tại kỳ họp này.

Cho ý kiến về nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, Luật Xây dựng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, đây chưa phải là những vấn đề “cháy nhà chết người”. Chia sẻ với sức ép của Chính phủ, nóng lòng muốn sửa đổi, cải thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp, nhưng phân tích những điều được đề nghị sửa đổi chủ yếu là những quy định thủ tục hành chính, không nhất thiết phải sửa luật mới thực hiện được.

“Dự luật chưa đưa ra được những điều khoản cần thiết sửa. Đọc các điều khoản trong dự án luật tôi chưa thấy là sẽ tạo động lực mới cho đầu tư, kinh doanh. Tôi thấy thực sự không yên tâm khi trình dự Luật này ra Quốc hội với nội dung như hiện nay”, Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân nói.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, dự thảo luật thiếu các điều kiện trình Quốc hội, chưa có báo cáo đánh giá tác động, chưa có dự thảo nghị định kèm theo, tính chất của các điều luật cũng chưa rõ là nếu sửa sẽ tạo động lực, do đó, cần phải chuẩn bị thêm. Theo Chủ tịch Quốc hội, cần hết sức cân nhắc một luật sửa nhiều luật, bởi có thể phá vỡ cấu trúc logic của các luật, vì mỗi luật có đối tượng, phạm vi điều chỉnh khác nhau. Đề nghị Chính phủ xem xét, chuẩn bị thêm để chất lượng luật được nâng cao.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng cho rằng, việc ban hành luật nhằm mục đích đem lại môi trường đầu tư thuận lợi, ổn định, khả thi đồng thời giúp cho công tác quản lý Nhà nước thuận lợi, phù hợp hơn, nhưng dự thảo luật chưa đáp ứng kỳ vọng đó. “Môi trường kinh doanh của ta đang đứng trước áp lực phải có chính sách mới nhưng chính sách mới phải tạo thuận lợi, có tính khả thị, tạo động lực cho sản xuất kinh doanh, tuy nhiên một số điều nêu ra cho thấy không tạo động lực này, vì thế cần xem xét lại”.

Trước nhiều ý kiến băn khoăn và câu hỏi đặt ra từ các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhắc lại mục đích xây dựng dự thảo Luật xuất phát từ chủ trương của Chính phủ là cải thiện môi trường kinh doanh, tăng cạnh tranh, cũng như thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài… cho cộng đồng DN. Để ra được dự thảo Luật cuối cùng trình Thường trực Quốc hội, ban soạn thảo đã tổ chức lấy ý kiến phản biện từ cộng đồng DN, hiệp hội…, là những đối tượng chịu tác động chính.

Thừa nhận với quan điểm của Chủ tịch Quốc hội, rằng “nếu chưa sửa thì cũng không cháy nhà”, song người đứng đầu ngành Kế hoạch và Đầu tư cũng nhấn mạnh, nếu không sửa thì sẽ không tạo thành động lực lớn cho phát triển của doanh nghiệp, kinh tế. “Nếu sửa Luật thì quá tốt với doanh nghiệp, nhưng không sửa cũng chưa chết ai”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói.

Kết luận phiên thảo luận Phó Chủ tịch Quốc hộiPhùng Quốc Hiển cho biết, Thường vụ Quốc hội thấy rằng, dự án Luật này chưa đảm bảo các điều kiện trình lên kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XIV, chưa kể, 3 luật gồm Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và Luật Xây dựng mới có hiệu lực hơn một năm, thực tế thực hiện chưa phát sinh vướng mắc quá lớn. Bên cạnh đó còn có nhiều ý kiến khác nhau về dự án Luật này, nếu các ý kiến này không được xem xét thận trọng có thể gây cản trở mới, gây ra các xung đột pháp lý. Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục chuẩn bị lại, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Điều chỉnh từ 12 xuống 3 luật

Theo đó, Dự thảo Luật này có 4 Điều, sửa đổi, bổ sung 18 điều của Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và Luật Xây dựng (dự thảo trước là 13 điều sửa đổi, bổ sung 89 điều của 12 luật liên quan đến đầu tư kinh doanh).

Đối với các quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo Luật bãi bỏ 36 ngành, nghề không cần thiết phải quy định là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; hợp nhất 25 ngành, nghề vào 7 ngành, nghề; chuẩn hóa tên gọi của 36 ngành, nghề và bổ sung 12 ngành, nghề. Như vậy, tổng số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện còn 218 ngành, nghề (giảm 49 ngành, nghề so với Danh mục hiện hành).

Đối với việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, dự thảo cũng đã sửa đổi các quy định liên quan đến tổ chức, hoạt động, quản trị DN nhằm hoàn thiện cơ chế quản trị DN, tăng quyền tự chủ quyết định hoạt động đầu tư, kinh doanh của DN.

Hoài Anh