Việc UBND thành phố Hồ Chí Minh thành lập tổ công tác di dời nhà trên và ven kênh, rạch tại địa bàn quận 8 đã thể hiện quyết tâm "đánh thức" một vùng đất có nhiều tiềm năng phát triển, nhằm từng bước xây dựng môi trường sống tốt cho người dân nơi đây.

Dot pha tu chuong trinh chinh trang do thi - Anh 1

Theo thống kê, hiện trên địa bàn thành phố còn khoảng 22 nghìn căn nhà lụp xụp trên và ven kênh, rạch bị ô nhiễm nặng. Trong đó, quận 8 là nơi có nhiều hộ sống ven kênh, rạch, chiếm tỷ lệ lớn nhất với 9.503 căn, tập trung tại các kênh Tàu Hủ - Lò Gốm, Đôi, Tẻ, Ông Bé, Xóm Củi, Ruột Ngựa, Bến Nghé… Nếu tính riêng kênh Đôi, kênh Tẻ thì đã có đến 5.300 căn nhà lụp xụp với 32 nghìn nhân khẩu. Các căn nhà này hiện nằm hoàn toàn trên kênh, rạch, nền móng được chống đỡ tạm bợ, chắp vá, với nguy cơ sạt lở vào mùa mưa. Hầu hết các nhà ở dạng này đều xây trái phép, không phép, không bảo đảm các điều kiện sinh hoạt, không có hệ thống nước thải sinh hoạt, nhà vệ sinh mà xả trực tiếp xuống kênh, rạch, gây ô nhiễm môi trường ngày càng nặng. Nhiều tuyến kênh, dù đã được cải tạo ven bờ, nạo vét thường xuyên, nhưng vẫn tồn tại tình trạng nước đen ngòm và ô nhiễm.

Theo UBND quận 8, để thực hiện chương trình chỉnh trang đô thị mà thành phố đang triển khai, quận thực hiện hai phương án di dời nhà trên, ven kênh, rạch và bố trí tái định cư cho người dân. Phương án thứ nhất là di dời toàn bộ các hộ dân ven kênh, rạch trên địa bàn, với tổng mức kinh phí bồi thường di dời, giải tỏa dự trù là 13.763 tỷ đồng. Phương án thứ hai là ưu tiên di dời, giải tỏa trước các nhà ở trên và ven kênh không bảo đảm an toàn và điều kiện sinh hoạt. Hiện, quận đang tiến hành di dời trước 2.910 căn nhà nằm ven kênh Đôi với tổng kinh phí 3.837 tỷ đồng, đồng thời triển khai xúc tiến bảy dự án nhà ở tái định cư trên địa bàn với quy mô 6.100 căn hộ. Tuy nhiên, vấn đề nan giải nhất trong việc giải tỏa nhà ở ven, trên kênh, rạch là việc bố trí tái định cư. Trong 9.500 căn nhà nằm trên kênh, rạch ở quận có đến một phần ba số căn có giá trị bồi thường giải tỏa thấp, số tiền không đủ để mua căn hộ tái định cư. Hiện tại, quận mới chỉ có 250 căn có thể bố trí cho người sống ven và trên kênh, rạch về tái định cư.

Trước những khó khăn nêu trên, Tổ công tác do UBND thành phố thành lập sẽ có nhiệm vụ bảo đảm triển khai hiệu quả công tác di dời nhà trên và ven kênh, rạch ở địa bàn quận 8 gắn kết với Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 10 về chỉnh trang và phát triển đô thị giai đoạn (2016-2020). Tổ công tác còn có nhiệm vụ tham mưu để thường trực UBND thành phố quyết định các cơ chế, chính sách liên quan việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư và phương án xây dựng quỹ nhà tái định cư và hỗ trợ giải quyết việc làm cho các hộ dân chịu ảnh hưởng bởi dự án. Đồng thời, tổ cũng xây dựng các chương trình, kế hoạch nhằm đáp ứng yêu cầu di dời các hộ dân, bảo đảm việc tổ chức lại tốt hơn cuộc sống của người dân đang sinh sống trên và ven kênh, rạch ở địa bàn quận 8 và tham mưu để thường trực UBND thành phố quyết định về nguồn vốn triển khai thực hiện dự án gắn kết dự án Cải thiện môi trường nước giai đoạn ba.

Theo Chánh Văn phòng UBND thành phố Hồ Chí Minh Võ Văn Hoan, chương trình đột phá chỉnh trang và phát triển đô thị là một trong bảy chương trình đột phá mà Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 10 nhiệm kỳ 2015 - 2020 đã đề ra. Do vậy, trong giai đoạn 2016 - 2020, thành phố sẽ dồn sức để di dời và tổ chức lại cuộc sống của người dân đang sống trên và ven kênh, rạch; xây dựng mới, thay thế chung cư hư hỏng xuống cấp; chỉnh trang, nâng cấp các khu dân cư hiện hữu; xây dựng và phát triển các khu đô thị mới đồng bộ, văn minh, hiện đại. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận cho thành phố được chủ động phân cấp, phân quyền với năm nội dung, trong đó có nội dung thành phố được chủ động trong chương trình chỉnh trang và phát triển đô thị. Đây sẽ là tiền đề vững chắc để thành phố xây dựng một thành phố sống tốt. Quan điểm của thành phố là, dù có khó thế nào cũng không thể để người dân sống trong môi trường ô nhiễm. Dự án di dời bố trí tái định cư cho người dân sẽ được triển khai theo mô hình đối tác công-tư nhằm giảm thấp nhất việc sử dụng ngân sách nhà nước. Thành phố sẽ giao cho những doanh nghiệp có đủ năng lực tự đầu tư, thành phố trả lại bằng đất ngay khu vực giải tỏa hoặc ở nơi khác mà nhà đầu tư chấp nhận. Chỗ nào doanh nghiệp tham gia được thì để doanh nghiệp làm, còn lại thì Nhà nước lo...

Theo lãnh đạo UBND quận 8, những năm qua, nỗ lực chỉnh trang, cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân đã đem lại cho quận diện mạo đô thị hoàn toàn khác. Đó là, nhiều công trình giao thông, kiến trúc hiện đại được xây dựng, nhiều dự án đầu tư phát triển đô thị đã được hình thành, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật đã được quan tâm đầu tư nâng cấp theo hướng văn minh, hiện đại, giảm dần khoảng cách giữa quận 8 và các quận trung tâm thành phố.