Sau chiến thắng của Trump, những cuốn trích ngôn như củaGeorge Beahm phần nào lý giải cách vị tỷ phú này đánh bại một loạt đối thủ để trở thành gương mặt diện của Đảng Cộng Hòa, sau đó chiến thắng một nhà chính trị giàu năng lực nhưClinton để trở thành tổng thống thứ 45 của Hợp chủng Hoa Kỳ. Đây là một thực tại mà 48% cử tri nước Mỹ vẫn còn đang bàng hoàng và đau đớn.

Donald Trump: Tay choi truyen thong quai kiet - Anh 1

Dùng chính trò lố để bẫy truyền thông

Thẳng thắn đến mức bị xem là hỗn xược, nhưng đó lại là cách Trump thuyết phục giới cần lao Mỹ để trở thành một hiện tượng Mỹ.

Trong suốt quá trình tranh cử Tổng thống, đảng Cộng Hòa tỏ ra bị chia rẽ và bất đồng sâu sắc về ứng viên của mình. Ngay chính các cự tổng thống đuộc đảng này cũng tỏ thái độ với Trump.

Thậm chí khi trở thành người đại diện, nhiều cử tri đảng Cộng hòa cũng nói không với Trump, và chúng ta phải chăng đã ngây thơ tin vào những lời nói đó.Theo những ghi chép của George Beahm, Trump không chỉ gây nghi ngờ về năng lực, mà còn để lại dấu đen bằng những câu nói ngông cuồng của mình.

Đầu tiên là tuyên cáo mơ hồ nhưng lại đầy thuyết phục về cách đánh bại tổ chức Hồi giáo tự xưng ISIS. Trump nói: “Tôi có một cách hoàn hảo để đánh bại ISIS. Cách này vừa dứt điểm vừa nhanh gọn, lại rất đẹp nữa. Cực kỳ triệt để. Nếu tôi nói ngay với anh thì những người khác sẽ nói, ồ đúng là một ý tưởng tuyệt vời. Nhưng mười ứng viên khác cũng sẽ sử dụng nó và mọi người sẽ quên mất nó đến từ đâu. Tức là quên mất tôi.”

Không chỉ vậy, ở Iowa, trong một sự kiện gặp gỡ giữa những nhân vật bảo thủ, Trump đã chọn John McCain một cựu tù nhân chiến tranh bị bắt giữ ở Việt Nam để tấn công: “Ông ta không phải là anh hùng chiến tranh. Ông ta chỉ được coi là anh hùng chiến tranh vì bị bắt. Tôi thích những người không bị bắt.”

Những lời nói của Trumq đã khiến các cự tù chiến binh tức giận, trong đó có cả McCain. Trên chương trình Morning Joe của MSNBC, McCain đã nói rằng: “Tôi nghĩ ông ta nợ các gia đình và những người đã hy sinh trong cuộc chiến, cũng như những người đã phải chịu cảnh giam cầm khi đang phục vụ đất nước, một lời xin lỗi.” Kết quả, Trump đã bị giới truyền thông bêu xấu thậm tệ.

Nhưng cũng chính nhờ vâỵTrump thắng ở mọi bang có truyền thống ủng hộ Cộng hòa, ông ta thắng ở đa số các bang chiến địa và tranh thủ vơ vét phiếu đại cử tri ở vài bang có truyền thống ủng hộ Dân chủ. Hay nói cách khác ông ta đã kích động lại truyền thống hiếu thắng của người Mỹ đã từng có ở thời Reagan bằng việc đánh đổ hình tượng anh hùng “thua cuộc” như McCain.

Bà Clinton và Ban vận động tranh cử của mình đã cuốn theo lối chơi của Trump, mà ông chính là người tung đòn trước. Khi cuộc tranh cử đang diễn ra, phía Clinton liên tiếp giành thắng lợi, Trump bị ghét và số người ủng hộ Trump qua các cuộc trưng cầu trước bầu cử tăng dần theo thời gian.

Cuối cùng, Clinton chủ quan và dính bẫy, người dân Mỹ bị lừa vì thực tế, những trong số những người Cộng hòa tuyên bố ghét Trump hoặc không bày tỏ chính kiến lại trở thành nhân tố bất ngờ giúp Trump vượt qua mốc thắng lợi đến 20 phiếu đại cử tri.

Tay chơi quái kiệt

Tuy nhiên, bên cạnh đó, không thể phủ nhận Trump là một doanh nhân, nhà thương thuyết khôn ngoan. Bỏ qua những tranh luận về chính sách, Trump đã dắt truyền thông Mỹ theo cách chơi của mình. Bằng tài hùng biện và bộ óc khôn ngoan của một doanh nhân, ông đã biết gợi lên các bức xúc, nhu cầu bức thiết và cả sự hận thù của người dân Mỹ trong vấn đề nhập cư, phúc lợi và giảm nợ công.

Đối với Trump và những người Mỹ sống tại các bang rộng lớn nằm sâu trong lục địa, dân nhập cư là nguồn gốc của những vấn đề nghiêm trong liên quan đến an sinh xã hội. Để người hồi giáo tị nạn đồng nghĩa với việc phải đối mặt ISIS và các cuộc khủng bố, hay những người Mexico nhập cư đã mang theo một lượng ma túy lớn, khiến tệ nạn xã hội tăng, thiếu ổn định về tương lai. Nhìn vào bản đồ bầu cử có thể thấy điều này khi các bang giàu có nhờ nguồn lao động nhập cư ở bờ Tây và bờ Đông nước Mỹ đều là những người nhìn ra cái bẫy của Trump để bỏ phiếu cho Clinton. Viễn cảnh bức tường tại biên giới Mexico không mang cho họ lời giải đích thực, tuy nhiên, đây lại trở thành một biểu tượng đích thực của sự bảo thủ truyền thống có sẵn trong cử tri da trắng, không cần nhìn quá xa ngoài nơi mình sống.

George Beahm nhận định, rõ ràng Trump đã chạm vào đúng mạch của các cử tri đảng Cộng Hòa: đưa những vấn đề còn gây tranh cãi, cập nhật và chưa được giải quyết, vốn đã tòn tại đến thời điểm không thể ngó lơ được nữa. Vì những lý do đó, ông đã vươn lên trong các cuộc thăm dò ý kiến. Rõ ràng, mọi người đều hứng thú với những gì ông ta nói. Và khi bạn gấp cuốn sách này lại, bạn cũng cũng không thể thờ ơ với quan điểm của Trump. Không chỉ về chính trị, còn là bí quyết kinh doanh và phong cách sống của ông. Giờ nước Mỹ sẽ có ít nhất 4 năm trải nghiệm để học sống với những người bầu cho Trump và có thể nhà tỷ phú này cũng sẽ có thêm một trải nghiệm cụ thể hơn trong vai trò chính trị gia đúng như lời ông ta hứa hoặc không trở thành nhân vật chính trị mà ông ta chỉ trích.

Nguyễn Thị Xuân Quỳnh