Ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump đã chiến thắng với 277 phiếu đại cử tri. Tuy nhiên, để chính thức trở thành chủ nhân Nhà Trắng vào ngày 20/1/2017, ông còn phải được đại cử tri đoàn bầu chọn trong phiên họp Quốc hội ngày 6/1/2017.

Được biết, Tổng thống và Phó Tổng thống Mỹ được bầu bởi các đại cử tri (Elector) của các bang chứ không phải do cử tri (voter) trực tiếp bầu. Theo quy định của hiến pháp Mỹ, mỗi bang sẽ cử ra số đại cử tri bằng đúng tổng số thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ của bang, tuy nhiên, sẽ không có một thượng nghị sĩ, hạ nghị sĩ hoặc một quan chức nào đang đảm nhiệm chức vụ có lợi tức, được bầu làm đại cử tri. Hiến pháp Mỹ cũng quy định nghị sĩ hoặc một quan chức chính phủ liên bang không được chỉ định làm đại cử tri.

Số lượng đại cử tri của mỗi bang thường được quyết định dựa vào dân số của bang đó. Do đó, ở hầu hết các bang (trừ Maine và Nebraska), ứng cử viên tổng thống nào được nhiều phiếu phổ thông nhất cũng nhận được toàn bộ phiếu đại cử tri của bang đó. Các đại cử tri hợp thành cử tri đoàn (Electoral College) của bang. Cả nước Mỹ có 538 phiếu đại cử tri, bằng số ghế trong Quốc hội Mỹ là 535 cộng thêm 3 đại cử tri của thủ đô Washington. Đối với 2 bang Nebraska và Maine, việc phân bổ đại cử tri được thực hiện theo tỷ lệ. Ứng cử viên tổng thống chiến thắng toàn bang, sẽ nhận được 2 đại cử tri, trong khi người chiến thắng tại từng hạt bầu cử sẽ nhận được 1 đại cử tri.

Ứng viên nào giành được tối thiểu 270 phiếu đại cử tri, tức là trên 50% trong số 538 phiếu đại cử tri, sẽ đắc cử Tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, nếu không có ứng cử viên tổng thống nào được quá bán, thì hai người có số phiếu cao nhất sẽ được gửi lên Hạ viện. Tại đây, tổng thống được bầu theo đa số dựa trên cơ sở mỗi bang một phiếu và ứng cử viên nào được 26 phiếu sẽ đắc cử. Với vị trí Phó Tổng thống, nếu không có ứng cử viên nào được quá bán, Thượng viện sẽ chịu trách nhiệm bầu lại.

Donald Trump: khi nao chinh thuc la Tong thong thu 45 cua My? - Anh 1

Ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump đã chiến thắng với 277 phiếu đại cử tri (Ảnh: AP).

Kết quả bầu cử năm nay đầy bất ngờ. Khác với đa số cuộc thăm dò cho thấy Hillary Clinton dẫn điểm, kết quả chung cuộc ứng viên Trump được 277 phiếu đại cử tri, Hillary chỉ có 218 phiếu. Đây quả thực là một cú sốc cho cả bà Hillary lẫn Đảng Dân chủ.

Trước và sau khi kết quả được công bố, thị trường chứng khoán châu Á biến động mạnh. Các phiên giao dịch sớm cho thấy chỉ số Nikkei 225 của Nhật tăng 1% trong khi chỉ số AXS 200 của Úc và chỉ số Kospi của Hàn Quốc cùng tăng 0,3%. Chỉ số Hang Seng của Hồng Kông giảm 1%, trong khi chỉ số Shanghai Composite giữ nguyên. Và thị trường chứng khoán thế giới sẽ còn nhiều biến động trong những ngày hậu bầu cử tổng thống Mỹ.

Theo hiến pháp Mỹ, kể từ sau khi công bố kết quả bầu đại cử tri, ứng viên nào thất bại, có thể khiếu nại về quá trình bầu cử thời hạn chót đến ngày 5/1/2017, mọi thắc mắc sẽ được Ủy ban Bầu cử Trung ương giải quyết rốt ráo. Đến ngày 6/1/2017, đại cử tri đoàn sẽ chính thức bầu tân Tổng thống thứ 45 của Mỹ tại kỳ họp của Quốc hội, và tân chủ nhân Nhà Trắng sẽ chính thức tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/1/2017.

Lê Miên Tường (Theo AP, 11/2016)