Thị phần của CP Thái Lan tại Việt Nam năm 2011 Nhiều công ty Việt Nam bán cổ phần cho nhà đầu tư Đông Nam Á

Thị phần của CP Thái Lan tại Việt Nam năm 2011

Nhiều công ty Việt Nam bán cổ phần cho nhà đầu tư Đông Nam Á

Trang 1 / 2

Số đặc biệt của tờ The Economist với chủ đề “Thế giới 2013” phát hành tuần qua đã đăng tải bài viết của tác giả Simon Cox, biên tập viên theo dõi các vấn đề kinh tế châu Á, nói về 2 nền kinh tế trong khu vực Đông Nam Á với nhận định đáng suy ngẫm: “Khi Trung Quốc và Ấn Độ chùng lại, 2 ngôi sao mới nổi khác là Indonesia và Philippines đã sẵn sàng nắm bắt thời cơ”.

Nổi sóng M&A từ láng giềng

Nếu soi kỹ những vụ mua bán sáp nhập (M&A) giữa các doanh nghiệp Việt với đối tác từ khu vực Đông Nam Á sẽ thấy nhận định này là có cơ sở. Dưới tựa đề “Những người hàng xóm nặng ký”, tác giả đã phân tích về thế và lực mới của Indonesia và Philippines trong năm 2013.

Theo đó, từ năm 1997, Ngân hàng Thế giới thậm chí từng đưa ra dự báo về quá trình tăng trưởng trong dài hạn của nhóm “Big Five” gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Indonesia thay cho khối BRICS (không có Indonesia). “Kinh tế Indonesia đang trong giai đoạn tăng trưởng bùng nổ, tương tự như Việt Nam năm 2007. Với mức lãi vay chỉ khoảng 5-7%/năm, các công ty Indonesia có rất nhiều lợi thế về vốn để mở rộng đầu tư ra nước ngoài. Vì vậy, sẽ không có gì ngạc nhiên khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Indonesia tìm đến Việt Nam”, ông Dalton Sembiring, Tham tán Công sứ Indonesia tại TP.HCM, chia sẻ với NCĐT.

Nổi bật cùng Indonesia là Philippines nhờ các nhà đầu tư nước ngoài liên tục đổ tiền vào mua cổ phần các doanh nghiệp trong nước cùng dòng kiều hối hàng tỉ USD đổ về hằng năm. Nhờ vậy, hiện Philippines có mức tích lũy dự trữ ngoại hối tương đương 120% nợ nước ngoài của quốc gia này.

Ngoài Indonesia và Philippines, tác giả còn phỏng vấn bà Yingluck Shinawatra, Thủ tướng Thái Lan về chủ đề liên kết kinh tế giữa các quốc gia Đông Nam Á trong năm 2013. “Mở cửa giao thương, đầu tư vào các nền kinh tế của nhau là điểm tựa chiến lược của ASEAN để trở thành một cộng đồng hiệu quả hơn vào năm 2015”, The Economist trích lời Thủ tướng Thái Lan Yingluck. Năm 2015 mà bà Yingluck đang nói đến chính là thời điểm thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), khi đó 10 nước ASEAN sẽ trở thành một thị trường chung với 600 triệu dân.

Với mục tiêu phát triển trong tương lai, cả 3 quốc gia Đông Nam Á này đang đẩy mạnh việc đầu tư ra nước ngoài để mở rộng thị trường lẫn năng lực sản xuất. Và Việt Nam là một trong những đích đến của họ.

Đã hơn 3 tuần kể từ thời điểm thương vụ Prime Group bán tới 85% cổ phần cho đại gia SCG của Thái Lan được công bố, nhưng dư âm về giá trị khủng của vụ M&A này cùng tương lai của thương hiệu Prime vẫn tiếp tục được bàn tán sôi nổi. Chỉ riêng lý lịch của 2 đối tác cũng đủ để gây chú ý. Prime hiện là nhà sản xuất gạch men lớn nhất khu vực Đông Nam Á, thứ năm thế giới và chiếm 20% thị phần gạch ốp lát trong nước; còn SCG hiện có tới 17 công ty tại Việt Nam với doanh thu khoảng 300 triệu USD/năm.

Cùng thời điểm M&A giữa SCG và Prime, Tập đoàn Geleximco của đại gia Vũ Văn Tiền cũng công bố việc bán 70% vốn cổ phần tại Công ty Cổ phần Xi măng Thăng Long cho Tập đoàn Semen Gresik của Indonesia với giá 230 triệu USD. Semen Gresik là tập đoàn xi măng của Nhà nước, chiếm khoảng 42% thị phần tại Indonesia và đây là vụ M&A đầu tiên của Semen Gresik ở nước ngoài. Còn Geleximco là một tập đoàn tư nhân đa ngành trong nước với 20 đơn vị thành viên.

Năm qua, lĩnh vực hạ tầng cũng chứng kiến những bước thâm nhập sâu hơn của Công ty Manila Water, thuộc một trong các tập đoàn tư nhân lớn nhất Philippines là Ayala. Tính đến nay Ayala đã mua 47,35% cổ phần của Công ty Cấp nước Kênh Đông, 49% cổ phần của Công ty B.O.O Nước Thủ Đức và 10% cổ phần của Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII).

Ngoài ra, thời gian qua, một số nhà đầu tư Đông Nam Á đã “săn lùng” doanh nghiệp Việt qua sàn chứng khoán. Có thể kể đến là trường hợp Quỹ Orchid Fund của Singapore nắm giữ 10,65% số cổ phiếu và trở thành cổ đông lớn nhất của Công ty Cổ phần FPT. Tương tự, Quỹ Đầu tư Platinum Victory cũng của Singapore hiện sở hữu 11,26% số cổ phiếu của Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh REE.

Lợi cả đôi đàng?

Trên tờ nhật báo The Bangkok Post, ông Kan Trakulhoon, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn SCG, từng kỳ vọng vụ M&A với Prime sẽ góp phần gia tăng ảnh hưởng của đại gia này tại Đông Nam Á. Năm 2011, SCG cũng đã mua lại 2 nhà máy gạch ở nước ngoài, 1 tại Indonesia và 1 tại Philippines. “Thương vụ này sẽ nâng tổng công suất sản xuất gạch của SCG lên 225 triệu m2/năm, gồm 48% từ Thái Lan, 14% ở Indonesia, 5% ở Philippines và 33% ở Việt Nam”, ông Trakulhoon nói. Như vậy, Việt Nam sẽ là “cứ điểm” lớn nhất của SCG ở nước ngoài.

Đối với Xi măng Thăng Long, sau khi bán 70% cổ phần, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vũ Văn Tiền phát biểu: “Sự hợp tác này là một bước phát triển mới, giúp chúng tôi tái cấu trúc doanh nghiệp và tái cấu trúc dòng tiền tốt hơn”. Ngoài ra, giá bán xi măng tại Indonesia và Malaysia hiện dao động từ 120-140 USD/tấn, trong khi tại Việt Nam chỉ từ 65-75 USD/tấn nên triển vọng của các doanh nghiệp trong nước vẫn khá mờ mịt.

Xem xét ở góc độ đầu vào là vốn lẫn đầu ra là thị trường tiêu thụ, không ít ý kiến cho rằng trong lúc thị trường xây dựng đóng băng, vốn ngân hàng siết chặt thì việc 2 doanh nghiệp trong lĩnh vực vật liệu xây dựng này bán được với giá trị khủng như vậy là một cuộc vượt thoát ngoạn mục.

Nhưng nhận định này có lẽ chỉ đúng một phần.

Ông Trần Vinh Dự, Giám đốc Điều hành TNK Capital Partners, công ty chuyên về tư vấn M&A, cho rằng, điểm mấu chốt trong một thương vụ là giá bán như thế nào để lợi cả đôi đàng, nhưng lại rất khó để đưa ra kết luận giá chốt của một vụ M&A là cao hay thấp nếu chưa biết rõ các điều khoản ràng buộc. Ví dụ, hợp đồng M&A có điều khoản cam kết về mức lợi nhuận mà bên bán cần đảm bảo trong vòng 2 năm liên tiếp sau thời điểm ký kết. Nếu không thực hiện được, bên mua vẫn có quyền điều chỉnh giá mua xuống mức thấp hơn.

Đối với cả 2 thương vụ nói trên, ngoài giá trị sít sao nhau là 5.000 tỉ đồng, các thông tin nhạy cảm liên quan đến những cam kết, ràng buộc cùng chiến lược hậu M&A hiện vẫn là một ẩn số. Tuy nhiên, dưới góc độ đầu tư, có một quy luật chắc chắn: thị trường xuống là thị trường của người mua, không phải của người bán. Hay nói cách khác, “bán trong lúc khó khăn chắc chắn không thể có được giá tốt”, như chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định.

Ngoài giá cả, các thương vụ trên cũng đem đến nhiều kỳ vọng về triển vọng hợp tác chiến lược trong tương lai, bởi bên mua đều là các doanh nghiệp cùng ngành, chứ không phải các quỹ chuyên đầu tư tài chính. Với kinh nghiệm hoạt động dày dạn trong ngành, nhà đầu tư mới có thể giúp doanh nghiệp vận hành tốt hơn sau khi mua. Song điều này thường phải trả giá bằng việc doanh nghiệp bị thâu tóm.

Trang 1 2 Trang kế tiếp