Với nhiều người, Gareth Southgate được xem là lựa chọn an toàn và hợp lý cho vị trí HLV tạm quyền của đội tuyển Anh ở thời điểm hiện tại. Nhưng thật ra, chiến lược gia 46 tuổi này xứng đáng hơn thế.

Trước thềm EURO 2016, Southgate từng từ chối làm phó tướng cho Roy Hodgson, với lý do cần tập trung cho đội U21 Anh. Sau khi tuyển Anh thất bại trên đất Pháp, ông được tiếp cận lần nữa, và lại từ chối thẳng thừng. Nhưng đến lần thứ ba, sau sự cố mang tên Big Sam, Southgate đã nhận lời ngồi lên chiếc ghế nóng của Tam sư.

Ham học hỏi và táo bạo

Hè 2006, Steve McLaren tạm biệt Middlesbrough để dẫn dắt tuyển Anh, và ông chủ Steve Gibson đã có một quyết định đầy bất ngờ: bổ nhiệm đội trưởng Gareth Southgate làm người kế nhiệm dù khi đó trung vệ kỳ cựu này còn chưa hề có bằng HLV.

Sở dĩ Gibson có quyết định táo bạo như thế, bởi ông đã chứng kiến khả năng lãnh đạo của Southgate từ cuối mùa giải 2005-06, khi ông còn là thủ quân của đội. Là người ít nói, nhưng lại có tầm ảnh hưởng lớn, Southgate đã làm yên ổn phòng thay đồ và giúp đội bóng lọt vào chung kết Cúp UEFA mùa ấy. Mùa sau đó, dù ít kinh nghiệm huấn luyện, nhưng Southgate đã giúp Boro kết thúc mùa giải ở vị trí 12. Họ trụ lại thêm hai mùa trước khi bị rớt xuống giải hạng Nhất. Với một HLV rất ít kinh nghiệm như Southgate, đó là thành tích không tồi. Hồi tháng 12/2007, sau khi Arsenal rời Riverside với thất bại 1-2, HLV Arsene Wenger còn ngợi ca rằng “Southgate đủ khả năng để dẫn dắt tuyển Anh”. Cuối mùa ấy, Boro của Southgate còn giành chiến thắng để đời với tỷ số… 8-1 trước Man City của Sven Goran Eriksson. Ngay cả khi Southgate bị sa thải hồi tháng 10/2009, nhiều người cũng cảm thấy bất bình cho ông bởi khi ấy, Boro đang đứng thứ 4 ở giải hạng Nhất, kém ngôi đầu vỏn vẹn 1 điểm, và đang chơi thứ bóng đá rất nhuyễn.

Doi tuyen Anh: Hay de Gareth Southgathe nam bom Su tu Anh - Anh 1

Gareth Southgate có sự táo bảo của tuổi trẻ

Là một cầu thủ cùng lứa, Slaven Bilic nhận xét rằng Southgate là một “nhà tổ chức thầm lặng”. Và sự ham học hỏi của ông thì nhiều đồng đội cũ hiểu rõ. “Cậu ấy hỏi Ray Wilkins (cựu tuyển thủ Anh và khi ấy sắp giải nghệ) liên tục, về chiến thuật và cách các cầu thủ Italy tập luyện”, Bobby Bowry – đồng đội cũ của Southgate ở Crystal Palace – nhớ lại, “Cậu ấy không muốn não bộ nghỉ ngơi bởi muốn học, học mãi. Ngay từ lúc ấy, mọi người đều biết cậu ấy sẽ trở thành HLV”. Thực tế, bên cạnh việc huấn luyện, Southgate còn là một bình luận viên có tiếng trên ITV, Sky Sport, Setanta Sport và BBC

Liên đoàn bóng đá Anh ký hợp đồng có thời hạn 3 năm với Southgate để ông dẫn dắt U21 Anh, và đó là lứa cầu thủ mà ông đã chăm chút rất kỹ lưỡng. Họ đã thi đấu không thành công ở VCK U21 năm 2015, song đã lọt vào VCK U21 năm 2017 và mới đây đã vô địch giải đấu uy tín tại Toulon. Southgate cũng có vẻ mát tay hơn khi làm ở cấp độ đội tuyển với tỷ lệ chiến thắng lên đến 80,6%, gàn gấp ba lần so với hồi dẫn dắt Boro (29,8%).

Trẻ hóa mạnh mẽ với Southgate

Trong hơn hai thập kỷ qua, Liên đoàn bóng đá Anh thường xuyên nhắm các nhà cầm quân giàu kinh nghiệm và tiếng tăm cho chiếc ghế HLV trưởng, và lần này có thể cũng vậy khi có nhiều tin đồn Roberto Mancini và Arsene Wenger có thể là những lựa chọn chính thức.

Nhưng cho dù có phải nhường lại vị trí chính thức cho một HLV tên tuổi khác, Southgate cũng có thể đóng góp nhất định cho tuyển Anh bằng việc nhào nặn lên bộ khung tương lai cho Tam sư. Với ba năm làm việc cho đội tuyển U21, Southgate hiểu rõ năng lực và tính cách của các cầu thủ trẻ xứ sương mù hơn ai hết. Và để xây dựng một đội bóng hướng tới tương lai thì ông chính là người thích hợp nhất.

Doi tuyen Anh: Hay de Gareth Southgathe nam bom Su tu Anh - Anh 2

Dele Alli là tương lai của tuyển Anh

Việc đẩy Wayne Rooney lên ghế dự bị vào trao băng đội trưởng cho Jordan Henderson là một quyết định “hợp lòng người” của Southgate. Ông tuyên bố thẳng thừng rằng sẵn sàng để tiền đạo kỳ cựu của Man United ra rìa nếu quyết định đó phục vụ cho lợi ích chung, và đã làm như vậy. Có lẽ vị thế tạm quyền khiến Southgate dũng cảm với cuộc cách mạng của mình mà chẳng lo chuyện mất ghế.

Bên cạnh Henderson, một cầu thủ vừa độ chín, những John Stones, Dele Alli, Marcus Rashford đều thi đấu xuất sắc trong trận đầu tiên dưới thời Southgate. Bên cạnh đó, trong tay ông còn có một thế hệ đầy tài năng như Danny Rose (23 tuổi), Eric Dier (22), Marcus Rashford (18), và Michael Keane (23), trung vệ mới được triệu tập lên tuyển ở trận gặp Slovenia. Ngoài ra, còn phải kể đến những tài năng trẻ đã thành danh nhưng đang chấn thương như Luke Shaw (21 tuổi), Raheem Sterling (21), hay Harry Kane (23).

Doi tuyen Anh: Hay de Gareth Southgathe nam bom Su tu Anh - Anh 3

Henderson giờ là trụ cột ở tuyển Anh

Chưa hết, để xây dựng một đội tuyển hướng đến tương lai, Southgate còn có những viên kim cương thô khác mà ông có thể đôn lên ĐTQG thường xuyên hơn như Loftus-Cheek (20), Nathan Redmond (22), Ward-Prowse (21), hay Jordon Pickford (22).

Anh 2-0 Malta (Vòng loại World Cup 2018)

Đội ngũ trợ lý siêu đông đảo

Nếu như đội hình chính thức thi đấu có 11 người thì số lượng HLV, trợ lý của tuyển Anh cũng nhiều bằng ấy. Ngoài HLV tạm quyền Gareth Southgate, còn phải kể đến trợ lý Sammy Lee, HLV đội một Steve Holland, HLV thủ môn Martyn Margetson, trưởng bộ phận thể lực Steve Kemp và chuyên gia vật lý trị liệu Simon Spencer, bác sĩ Rob Chakraverty, trợ lý chuyên trách về phong độ Sam Erith, chuyên gia trang phục Tom McKechnie, HLV thể lực David Tivey, và chuyên gia tâm lý Mark Sertori

Triết lý bóng đá của Gareth Southgate

Middlesbrough: Ở tuổi 36, và thậm chí còn chưa có bằng huấn luyện viên chuyên nghiệp của UEFA, Southgate đã phát triển một lối chơi chuyền bóng nhuần nhuyễn đến đáng ngạc nhiên ở Middlesbrough. Ông đã tạo ra một ê kíp tấn công với mũi nhọn Afonso Alves, tiền vệ người Thổ Nhĩ Kỳ Tuncay Sanli và tài năng trẻ Adam Johnson.

Với lối chơi ấy, Middlesbrough từng là một trong những đội bóng đáng xem nhất Premier League và có lúc leo lên xếp thứ 8 tại Premier League, nhưng rồi, với nguồn lực hạn chế, họ đã bị rớt hạng vào mùa hè 2009.

U21 Anh: Southgate đã thay thế Stuart Pearce dẫn dắt U21 Anh từ tháng 8/2013 và gần như ngay lập tức đã trình lên FA một kế hoạch chi tiết về phát triển cầu thủ, và đó là một phong cách có thể áp dụng lên cả đội lớn.

Theo triết lý của Southgate, các cầu thủ phải gây sức ép từ sớm khi cần thiết và khống chế khu trung tuyến, nâng cao nhận thức về mặt chiến thuật và phát triển cảm giác về xử lý trận đấu. Trong lối chơi của U21 Anh, Southgate ưu tiên việc dâng cao gây sức ép và tăng cường nhịp độ trận đấu ở một phần ba phần sân đối phương. Trong ba năm Southgate dẫn dắt, U21 Anh bất bại tại vòng loại (12 thắng, 3 hòa). Họ vô địch ở Toulon, nhưng thất bại tại VCK U21 châu Âu 2015.

Đội tuyển Anh: Chiến thắng trước Malta là kết quả tất yếu, bởi đội bóng ấy quá yếu, nhưng những biến chuyển về mặt chiến thuật cũng rất đáng ghi nhận. Đó là sự xuất sắc của Jordan Henderson ở vị trí tiền vệ kiến tạo lùi sâu, cũng như Dele Alli ở vai trò của một “số 10”. Tất nhiên, Southgate sẽ cần nhiều những liều thuốc thử mạnh hơn nữa.

Tuấn Cương
Thể thao & Văn hóa Cuối tuần