Trong việc đổi mới thi tốt nghiêp THPT, việc giảm tải cho học sinh, giảm tốn kém cho xã hội theo nghi quyết số 29-NQ/TƯ của Đảng là điều rất cần thiết phải làm nhưng phải đáp ứng được mục tiêu chung của nghị quyết là tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục nhằm phục vụ cho công cuộc công nghiệp hóa theo hướng hiện đại nền kinh tế, cho việc theo kịp các nước tiên tiến về giáo dục.

Thi 4 môn và khuyến khích ngoại ngữ

Tôi tán thành phương án một, thi bốn môn: văn, toán bắt buộc, hai môn để học sinh tự chọn trong 5 môn: vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý và học sinh có thể đăng ký thi thêm môn ngoại ngữ để được cộng điểm.

Ưu điểm nổi trội của phương án này là giảm tải mạnh vì giảm được 2 môn thi so với 6 môn trước đây, hai môn tự chọn cũng là một cách giảm tải nữa vì các em được thi theo sở trường, năng khiếu của mình, đỡ vất vả hơn việc phải đối phó với những môn thi khó.

Mặt khác lại khuyến khích được việc học ngoại ngữ, một môn học cũng rất quan trọng hiện nay, tạo thêm cơ may cho các em tốt nghiệp. Việc giảm môn thi như thế sẽ đỡ tốn kém cho ngân sách và cho xã hội. Còn việc đề ra tỉ lệ miễn thi 20%, tôi nghĩ không nên có.

Xét lại tỉ lệ 20% miễn thi

Tôi hiểu tỉ lệ này một mặt tạo điều kiện để giảm tải thi một mặt cũng là để hạn chế số học sinh giỏi được miễn thi vì đúng như thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nói trường nào bây giờ (kể cả miền núi) cũng có ít nhất 20% là học sinh giỏi. Theo những trường mà tôi được biết, có những lớp học sinh giỏi tới quá nửa, nhiều hơn cả số học sinh tiên tiến, số học sinh trung bình chỉ vài em, không có học sinh kém. Như vậy có thể nói tỉ lệ học sinh giỏi này là không bình thường, là bệnh thành tích hay gì nữa cần có kế hoạch xác minh, uốn nắn, khắc phục chứ không thể làm ngơ để tự mình đánh lừa mình hoặc ngủ yên trên thành giả thậm chí còn tự hào là nguy hiểm.

Nhưng chọn 20% trên số “thành tích to lớn” đó là dễ sinh tiêu cực chạy chọt, phù phép. Đây là năm đầu tiên, các trường, các giáo viên chưa biết chủ trương, chứ tỉ lệ này tồn tại lâu dài thì không nói dễ sinh nữa mà nó sẽ sinh tiêu cực. Tôi quan niệm bệnh thành tích, tạo sự giả dối, đánh lừa người khác cũng là một dạng tiêu cực cùng với sự chạy chọt, nâng điểm sẽ phát triển nhiều hơn nếu không có những biện pháp giáo dục, chấn chỉnh có hiệu quả. Nhà trường là nơi giáo dục, dạy dỗ con người mà lại gieo rắc tính xấu trong xã hội. Số học sinh giỏi sẽ không như bây giờ, có thể sẽ tăng cao hơn nữa và chất lượng sẽ càng hạ thấp (vì giỏi mà không giỏi), không đúng với nghị quyết của Đảng.

Thiển nghĩ không nên có tỉ lệ 20% miễn thi. Số miễn thi cần mở rộng hơn trước nhưng chọn trong số học sinh giỏi thi ở cấp tỉnh trở lên ở hai môn văn toán, chọn diện rộng hơn ở hai môn này. Hoc sinh đạt kết quả tốt ở hai môn cơ bản này mới xét đến hai môn tự chọn. Nếu môn tự chọn cũng được tổ chức thi ở cấp tỉnh thì lấy kết quả ở tỉnh nếu không thì xét kết quả ở ba lớp cấp THPT.

Song song với việc miễn thi, kỳ thi tốt nghiệp phải được tổ chức nghiêm túc để có kết quả xác thực, đúng như nghị quyết của Trung ương.

Đặng Trần Hành

Nguyên hiệu trưởng trường THPT Hoàng Văn Thụ Hà Nội