Ngày 23-11-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban thanh tra đặc biệt và ngày 23-11 hằng năm trở thành ngày truyền thống của ngành thanh tra.

Doi moi, nang cao hieu qua hoat dong thanh tra, giai quyet khieu nai, to cao, phong chong tham nhung - Anh 1

71 năm qua với nhiều tên gọi khác nhau như: Ban Thanh tra Chính phủ (1949 - 1954), Ban Thanh tra Trung ương của Chính phủ (1955 - 1960), Ủy ban Thanh tra của Chính phủ (1961 - 1983), Ủy ban Thanh tra nhà nước (1984 - 1989), Thanh tra nhà nước (1990 - 2004), Thanh tra Chính phủ (từ năm 2004 đến nay), ngành Thanh tra Việt Nam không ngừng phấn đấu vươn lên, ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngay sau khi được thành lập, Ban thanh tra đặc biệt đã giám sát công việc của Ủy ban nhân dân địa phương, xem xét khiếu nại, tố cáo của nhân dân, qua đó chấn chỉnh được nhiều yếu kém, khuyết điểm trong quản lý, xử lý kỷ luật những trường hợp vi phạm và minh oan, trả tự do cho những người bị oan sai, góp phần giữ vững kỷ cương, củng cố lòng tin của nhân dân. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, các tổ chức Thanh tra đã tập trung thanh tra việc thực hiện chính sách giảm tô, giảm tức, huy động sức dân phục vụ tiền tuyến, quản lý tài chính quân đội, quản lý ngân sách, góp phần vào việc động viên nhân dân ra sức sản xuất, bảo đảm đời sống, huy động sức người, sức của cho tiền tuyến.

Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, công tác thanh tra bám sát những nhiệm vụ cấp thiết, phục vụ kịp thời việc khôi phục chiến tranh, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc và đấu tranh giải phóng dân tộc, chống Mỹ, cứu nước ở miền nam. Sau khi miền nam giải phóng, ngành thanh tra tập trung thực hiện nhiệm vụ chống tiêu cực, chống quan liêu, cửa quyền nhằm phát hiện và xử lý các tiêu cực trong quản lý kinh tế và xã hội, phát hiện những nhân tố mới, những điển hình mới trong phát triển kinh tế - xã hội.

Trong công cuộc đổi mới đất nước, hoạt động của ngành thanh tra ngày càng đi vào nền nếp, đã bám sát các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tập trung thanh tra làm rõ, xử lý các vi phạm nảy sinh; nhiều yếu kém trong công tác quản lý điều hành của các cấp chính quyền và bức xúc của nhân dân được quan tâm giải quyết, góp phần ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế. Năm 2016, ngành thanh tra cả nước không ngừng nỗ lực phấn đấu vươn lên, triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách, pháp luật, nhất là tập trung cùng cả nước triển khai Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2016 - 2020, qua đó đạt một số kết quả quan trọng trên các mặt công tác.

Ngành thanh tra luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, sự phối hợp giúp đỡ của các ngành, các cấp, sự nỗ lực phấn đấu của lớp lớp các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức ngành thanh tra, nhất là sự tin tưởng và ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. Nhưng những khó khăn, trở ngại phía trước còn nhiều, tình trạng vi phạm pháp luật, tiêu cực, tham nhũng vẫn còn phức tạp, nghiêm trọng, chưa được đẩy lùi; tình hình khiếu nại, tố cáo vẫn đang là vấn đề bức xúc của xã hội; các nhiệm vụ công tác của ngành thanh tra vẫn còn nhiều hạn chế, trong đó, hoạt động thanh tra chưa đi sâu làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ, công chức; một số vấn đề bức xúc của xã hội chưa được thanh tra làm rõ và xử lý kịp thời; việc ban hành kết luận thanh tra còn chậm; số vụ việc tham nhũng, vi phạm pháp luật hình sự được phát hiện, chuyển điều tra còn ít; việc phát hiện, kiến nghị sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật còn hạn chế; kết quả xử lý sau thanh tra có tiến bộ nhưng tỷ lệ thu hồi còn thấp; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân còn chậm; hiệu quả phòng, chống tham nhũng chưa đạt yêu cầu, từ đó, đòi hỏi ngành thanh tra phải quyết tâm đổi mới và nỗ lực hơn nữa trong thời gian tới.

Năm 2017, là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2021. Mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ của cả nước là tập trung giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; giải quyết tốt vấn đề tái cơ cấu nền kinh tế, doanh nghiệp nhà nước, cơ cấu lại ngân sách nhà nước, xử lý nợ xấu và bảo đảm an toàn nợ công. Bảo đảm nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững; bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giải quyết tốt những vấn đề bức thiết, nâng cao phúc lợi xã hội và giảm nghèo bền vững; tăng cường quản lý, phát triển xã hội.

Mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo đảm giữ vững chủ quyền quốc gia, an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội. Đẩy mạnh cải cách hành chính và phòng, chống tham nhũng, lãng phí; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Ngành thanh tra sẽ bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ và cấp ủy, chính quyền các cấp để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, xây dựng ngành thanh tra ngày càng vững mạnh, phát triển.

Trong đó, tập trung phát hiện, chấn chỉnh, xử lý kịp thời các vi phạm, tiêu cực, tham nhũng; chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả, hiệu lực thanh tra; đẩy mạnh công tác quản lý nhà nước về thanh tra; xây dựng và thực hiện văn hóa thanh tra, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thực hiện được mục tiêu, yêu cầu trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Với tinh thần đó, Thanh tra Chính phủ và ngành thanh tra quyết tâm thực hiện tốt các mục tiêu và yêu cầu nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, triển khai có hiệu quả các quy định của pháp luật về thanh tra, gắn với việc tham mưu công tác quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội và hoàn thiện thể chế trên các lĩnh vực được thanh tra. Hoạt động thanh tra phải bám sát, đáp ứng được các yêu cầu của việc thực hiện nhiệm vụ và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của các cấp, các ngành. Đổi mới công tác thanh tra theo hướng tăng cường thanh tra theo chuyên đề, giảm thanh tra vụ việc, thanh tra có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực quan trọng, dễ xảy ra tiêu cực, vi phạm, tham nhũng để phát hiện, chấn chỉnh và xử lý kịp thời; qua thanh tra kiến nghị sửa đổi những sơ hở, bất cập trong công tác quản lý và hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; phát hiện mô hình mới, có hiệu quả để nhân rộng.

Thứ hai, triển khai thực hiện nghiêm túc các chủ trương, pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26-5-2014 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 39/2012/QH13 ngày 23-11-2012 của Quốc hội; Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 18-5-2012 của Thủ tướng Chính phủ; Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Chú trọng xem xét, giải quyết kịp thời, có hiệu quả các vụ việc khiếu nại, tố cáo theo hướng tôn trọng và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ lợi ích chung của Nhà nước trên cơ sở tuân thủ các quy định của pháp luật và phù hợp với thực tiễn, phấn đấu đạt hơn 85% số vụ việc mới phát sinh và hơn 80% số vụ việc tồn đọng, kéo dài. Tổ chức thực hiện tốt công tác tiếp dân, xử lý đơn thư; giải quyết dứt điểm các vụ việc đông người, phức tạp.

Thứ ba, triển khai đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng theo quy định của pháp luật. Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, nhất là tập trung sửa đổi toàn diện Luật Phòng, chống tham nhũng, chú trọng bổ sung được những giải pháp mới mang tính đột phá và mạnh mẽ, thiết thực hơn, kể cả trong phòng ngừa tham nhũng cũng như trong phát hiện, xử lý tham nhũng, thu hồi tài sản tham nhũng.

Thứ tư, ban hành đầy đủ các quy trình nghiệp vụ công tác trong ngành để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ có hiệu quả. Đổi mới phương pháp, cách thức chỉ đạo, điều hành hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng. Quyết tâm xây dựng ngành thanh tra ngày càng vững mạnh; chú trọng việc giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao trình độ, năng lực, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ, công chức thanh tra; không ngừng rèn luyện người cán bộ thanh tra văn hóa, gương mẫu, tận tụy, khách quan, công tâm.

PHAN VĂN SÁU
Ủy viên T.Ư Đảng, Tổng Thanh tra Chính phủ