GiadinhNet - Một năm rưỡi thực hiện Chỉ thị số 296/CT-TTG của Thủ tướng Chính phủ đã tạo ra chuyển biến tích cực trong các cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) về tầm quan trọng của việc đổi mới quản lý, chất lượng đào tạo.

Tuy nhiên, lãnh đạo nhiều trường thẳng thắn cho rằng vẫn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo ĐH.

Nhiều khó khăn

Tại hội nghị sơ kết 1,5 năm thực hiện Chỉ thị 296/CT-TTG của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới; quản lý giáo dục đại học và tổng kết năm học 2010-2011 khối các trường ĐH-CĐ, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga cho biết: "Nhìn chung, các trường đã tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, xây dựng chương trình hành động về đổi mới quản lý GDĐH nhằm chuyên nghiệp hóa đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý. Đến nay, cả nước có 314 trường ĐH, CĐ tổ chức rà soát, bổ sung các chỉ số xây dựng mới chiến lược phát triển trường giai đoạn 2011-2015, định hướng 2020. Đã có 270 trường xây dựng, công bố được chuẩn đầu ra đào tạo và 294 trường cam kết chất lượng đào tạo. Các trường cũng đã lập danh sách và cử 24.396 giảng viên đi đào tạo tiến sỹ trong và ngoài nước".

Hiện ngành giáo dục vẫn tồn tại nhiều bất cập, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo ĐH. Ảnh: Q.Huy

"Tuy nhiên, trong triển khai Chỉ thị và công tác năm học vừa qua cũng còn nhiều hạn chế như còn nhiều trường chưa xây dựng và công bố chuẩn đầu ra đào tạo, xây dựng cam kết chất lượng đào tạo... Kỳ tuyển sinh 2011, một số trường thực hiện không nghiêm túc quy chế tuyển sinh. Đoàn kiểm tra của Bộ đã kiểm tra tại các trường ĐH Văn Hiến, CĐ Công nghệ - Thông tin, ĐH Kiến trúc Đà Nẵng, ĐH dân lập Đông Đô... Kết quả cho thấy, việc thực hiện các điều kiện đảm bảo chất lượng của các trường chưa đúng với cam kết. Sau nhiều năm hoạt động, số lượng giáo viên cơ hữu vẫn còn quá mỏng, cơ sở vật chất, đất đai một số trường còn rất tạm bợ, không đảm bảo các tiêu chí...", Thứ trưởng Bùi Văn Ga cho biết thêm.

Mặc dù đã có các quy định cụ thể về quy trình mở ngành đào tạo, song một số trường vẫn lúng túng, làm sai. Theo PGS.TS Ngô Kim Khôi, Phó vụ trưởng Vụ GDĐH (Bộ GD&ĐT): "Bộ đã có hướng dẫn về quy định mở ngành đào tạo đối với các trường, nhưng vẫn còn số ít cơ sở đào tạo xây dựng hồ sơ mở ngành không đúng quy định, chưa có những nghiên cứu quy định hiện hành nên hồ sơ mở ngành đã bị trả lại do đội ngũ giáo viên cơ hữu chưa đảm bảo, đăng ký ngành đào tạo chưa có trong danh mục ngành và không trình bày được lý do mở ngành. Bên cạnh đó, một số trường được giao thẩm định chương trình đào tạo cho trường khác có biểu hiện gây khó khăn như thu kinh phí không hợp lý, thời gian thẩm định kéo dài".

Trường đòi tự chủ

Theo lãnh đạo một số trường ĐH, quá trình triển khai công tác quản lý trong năm học vừa qua cũng bộc lộ nhiều bất cập, gây ảnh hưởng không nhỏ chất lượng đào tạo. PGS.TS Đặng Kim Vui, Giám đốc ĐH Thái Nguyên cho biết: "Đổi mới quản lý GD ĐH đã giúp cho nhà trường tăng tính chủ động cho các trường thành viên, xây dựng các chương trình, quy mô đào tạo... Việc thực hiện "3 công khai" đảm bảo về các điều kiện, quy mô, con người, tài chính, đã có tác dụng rõ nét. Tuy nhiên, Bộ cũng cần ban hành những tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể hơn về điều kiện mở ngành, đảm bảo công khai, nghiêm túc tránh tình trạng hiện nay một giáo sư có thể đăng ký giảng dạy ở nhiều trường. Sự phân cấp trong công tác thẩm định mở ngành ở địa phương cần được thông suốt, theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao".

Theo PGS.TS Võ Văn Thắng, Phó hiệu trưởng ĐH An Giang: "Kết quả đạt được hiện nay là khá khiêm tốn, do vẫn còn bộc lộ mâu thuẫn rõ nét giữa quản lý và cơ chế thị trường chưa được giải quyết triệt để. Cần xác định rõ là để tự do đào tạo theo cơ chế thị trường hay vẫn theo các quy định cũ, Bộ GD&ĐT chỉ cần xây dựng các văn bản pháp quy, thể hiện trách nhiệm của Bộ với cơ sở GDĐH. Phải tăng cường tính tự chủ của các trường, Bộ là cơ quan giám sát, kiểm tra và có các chế tài xử lý. Hiện kết quả kiểm định chất lượng giáo dục chỉ mang tính hình thức, không phải cứ kiểm định xong lại để đó".

Cho rằng Bộ GD&ĐT nên giao toàn quyền cho địa phương quản lý trực tiếp nhà trường, TS Ngô Tấn Lịch, Hiệu trưởng ĐH Tiền Giang chia sẻ: "Việc thẩm định mở ngành, đối với những trường trực thuộc địa phương thì nên giao cho địa phương thẩm định. Bởi địa phương chi trả về tài chính nên không có lý do gì để mở ngành không phù hợp, đào tạo kém chất lượng. Bộ GD&ĐT cũng cần tăng cường công tác kiểm định, hiện nhiều trường có tỷ lệ tốt nghiệp khá, giỏi rất cao. Nếu không quản lý chặt sẽ dẫn đến cạnh tranh không công bằng giữa các trường". Còn TS Võ Thanh Hải, Phó hiệu trưởng ĐH Duy Tân cho rằng, nên có một chính sách giải quyết các ngành khó tuyển như hiện nay, cần có giải pháp để duy trì các ngành khối nông-lâm, nhân văn, khoa học cơ bản. Kết hợp 2 khối A và B trong thi tuyển, tiến tới đổi mới kỳ thi.

Nhiều trường đề nghị cần sớm ban hành Luật GDĐH, tăng cường liên kết đào tạo giữa các trường, các vùng để tránh cạnh tranh thiếu lành mạnh, gây lãng phí và chất lượng đào tạo kém. Bên cạnh đó, khắc phục tình trạng quản lý chồng chéo, chưa rõ ràng và chưa phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ, ngành và các tỉnh thành...

"Năm học 2010-2011 vẫn còn nhiều tồn tại như sinh viên ra trường không có việc làm, nhiều ngành quan trọng khó tuyển những sinh viên có chất lượng, chất lượng bằng cấp giữa hệ đào tạo công lập và ngoài công lập chưa tương đương… Những vấn đề này sẽ được Bộ GD&ĐT tiếp tục nghiên cứu, thảo luận để đưa ra những biện pháp. Bên cạnh đó, Bộ cũng mong các trường đóng góp ý kiến để đổi mới tuyển sinh, nâng cao chất lượng đào tạo để khắc phục khó khăn. Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng chất lượng một số trường, ngành không thu hút được thí sinh là do cơ sở vật chất yếu kém, chất lượng giáo viên vừa thiếu vừa yếu...".

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận

Ngô Quang Huy