Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa chính thức có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án Đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam với tổng mức đầu từ gần 230.000 tỉ đồng.

Mở 1.372km đường với quy mô 4 làn xe

Theo Bộ GTVT, trục Bắc - Nam kết nối trung tâm chính trị Thủ đô Hà Nội và trung tâm kinh tế TP Hồ Chí Minh đi qua địa phận 20 tỉnh/thành phố, tác động đến 45% dân số đang đóng góp 57% tổng sản phẩm trong nước, với 26 cảng biển và 67% các khu kinh tế của cả nước... Do vậy, việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông trên trục Bắc - Nam sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Doi cho buoc dot pha - Anh 1

Nhiều tuyến cao tốc đã được đi vào sử dụng.

Báo cáo của Bộ GTVT cho hay, hiện nay đã có 4 tuyến đường cao tốc được đưa vào khai thác với tổng chiều dài 171km gồm: Pháp Vân - Cầu Giẽ (30km), Cầu Giẽ - Ninh Bình (50km), TP Hồ Chí Minh - Trung Lương (40km), TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây (51km) đồng thời đang triển khai thi công 299 km là La Sơn- Túy Loan, Đà Nẵng - Quảng Ngãi, Bến Lức - Long Thành và Trung Lương-Mỹ Thuận. Dự kiến đến hết năm 2020 sẽ hoàn thành, đưa vào khai thác 470km. Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Hà Nội - TP Hồ Chí Minh theo quy mô tối thiếu đường 4 làn xe và cần tiếp tục đầu tư hoàn thành 1.372 km.

Nguồn vốn xây dựng mạng lưới đường cao tốc cho các dự án đã hoàn thành và đang triển khai thi công là 314.612 tỉ đồng. Trong đó, vốn từ ngân sách (ngân sách Nhà nước, ODA, trái phiếu Chính phủ) khoảng 166.561 tỉ đồng (chiếm 52,9%); vốn vay lại, phát hành trái phiếu công trình là 57.549 tỉ đồng (chiếm 18,3%) và vốn huy động từ các nhà đầu tư là 90.502 tỉ đồng (chiếm 28,8%).

Với phương án trên kinh phí đầu tư cho tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Hà Nội - TP Hồ Chí Minh cần khoảng 229.829 tỉ đồng, trong đó nhà đầu tư huy động 136.286 tỉ đồng và Nhà nước hỗ trợ 93.534 tỉ đồng (chiếm tỉ lệ 40,7%).

Xin nhiều cơ chế đặc thù

Trên cơ sở nghiên cứu để đảm bảo phù hợp với nhu cầu vận tải, khả năng huy động vốn, phương án tài chính và hiệu quả đầu tư, Bộ GTVT dự kiến phân chia phương án kiến nghị thành 20 dự án thành phần, mỗi dự án thành phần có thể đảm bảo các đoạn tuyến có thể khai thác độc lập, phù hợp với khả năng huy động theo hình thức PPP (hơp tác công tư) có sự tham gia hỗ trợ của Nhà nước, thời gian thu phí hợp lý (hơn 25 năm).

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa chính thức có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án Đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắ c- Nam với tổng mức đầu từ gần 230.000 tỉ đồng. Nếu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, dự án sẽ được khởi công các đoạn tuyến chậm nhất vào tháng 5.2019, thời gian hoàn thành chậm nhất cuối năm 2022.

Đối với các phương án huy động nguồn lực, đại diện Bộ GTVT cho rằng, các dự án trên tuyến cao tốc Bắc-Nam có kinh phí đầu tư rất lớn, nếu chỉ thu phí các phương tiện sẽ không thể hoàn vốn đầu tư, để dự án khả thi về mặt tài chính, bắt buộc phải có phần hỗ trợ của Nhà nước. Do đó, Bộ GTVT kiến nghị Chính phủ bổ sung vốn ngân sách Nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020 (trái phiếu Chính phủ, vốn vay ưu đãi nước ngoài, ngân sách Nhà nước) để tham gia như là phần vốn góp để đầu tư các tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông với kinh phí khoảng 93.544 tỉ đồng.

Để bố trí và cân đối nguồn vốn đầu tư, hiện Bộ GTVT đã xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020 gửi Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KHĐT), Bộ Tài chính với tổng nhu cầu vốn đầu tư khoảng 952.731 tỉ đồng. Tuy nhiên, khả năng cân đối vốn được là 116.952 tỉ đồng từ ngân sách Nhà nước và khoảng 70.000 tỉ đồng từ nguồn trái phiếu Chính phủ dự kiến phát hành giai đoạn 2017-2020, đáp ứng khoảng 19,6%. Cũng theo Bộ GTVT, với dự kiến phân bổ này, nhiều mục tiêu của ngành không thể thực hiện được và không thể cân đối nguồn vốn Nhà nước tham gia đầu tư tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đoạn Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh vào phần vốn ngân sách đã dự kiến bố trí cho ngành giao thông.

Cùng đó, Bộ GTVT cũng đưa ra các cơ chế đặc thù về bảo lãnh doanh thu, bảo lãnh rủi ro tỷ giá và thậm chí là bảo lãnh của Chính phủ đối với khoản vay để kêu gọi nhà đầu tư nước ngoài và ngân hàng, tổ chức tín dụng nước ngoài tham gia; nếu huy động nguồn vốn vay trong nước cần phải tăng giới hạn tổng mức dư nợ cấp tín dụng… Đồng thời, kiến nghị Chính phủ cho phép tiến hành tổ chức sơ tuyển nhà đầu tư ngay sau khi phê duyệt đề xuất dự án; giao cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định cụ thể về tiến độ huy động vốn chủ sở hữu trong hồ sơ mời thầu và hợp đồng dự án thay vì phải huy động đủ vốn điều lệ (vốn chủ sở hữu); thống nhất với địa phương về tiến độ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng để đưa vào hợp đồng dự án trong trường hợp chậm tiến độ mặt bằng ảnh hưởng đến tiến độ dự án, các chi phí phát sinh (bao gồm cả bồi thường cho nhà đầu tư, nếu có) do địa phương chịu trách nhiệm chi trả…

Nếu được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, dự án sẽ được khởi công các đoạn tuyến chậm nhất vào tháng 5.2019, thời gian hoàn thành chậm nhất cuối năm 2022.

Đ.Tiến