Với số lượng DN nhỏ và vừa đông đảo như hiện nay, việc đẩy mạnh phát triển lĩnh vực CNHT sẽ giúp khối DN này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng cao năng lực cũng như mở rộng thị trường. Tuy nhiên, điều kiện để phát triển vẫn còn thiếu nhiều yếu tố.

Doanh nghiep nho mong su cong bang - Anh 1

Không ít doanh nghiệp nhỏ hụt hơi trong việc đầu tư phát triển ngành công nghiệp phụ trợ. Ảnh: NGUYỄN HÀ.

Một DN chuyên sản xuất máy bay điều khiển từ xa từng chia sẻ, cùng một khâu gia công như xi mạ, DN này đã từng thuê DN Trung Quốc làm với giá chỉ bằng 1/10 của Việt Nam mà chất lượng tương đương.

Ông Nguyễn Đình Chiến, Tổng giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ kỹ thuật ô tô HC cho hay, trước đây DN chỉ NK phân phối phụ tùng ô tô, nhưng từ khi Việt Nam tiến hành tham gia, ký kết nhiều Hiệp định Thương mại tự do (FTA), DN đã quyết định hướng về sản xuất, tham gia vào ngành CNHT ô tô có nhiều tiềm năng nhưng vẫn đang khá non yếu. Song DN đang vấp phải nhiều sức ép từ các DN FDI, cộng với vốn yếu, công nghệ yếu, thiếu thị trường đầu ra… nên vẫn chưa phát triển như mong muốn.

Hiện nay, lĩnh vực CNHT được Nhà nước ưu tiên nhiều về thuế và được xếp vào một trong 5 lĩnh vực được ưu đãi lãi suất cho vay. Nhưng ông Nguyễn Đình Chiến cho rằng, vấn đề là làm sao để DN tiếp cận được đúng và hiệu quả nguồn vốn ưu đãi. Hơn nữa, sự hỗ trợ về thuế đối với DN CNHT không phải là điểm mấu chốt mà các DN cần nhiều hơn ưu đãi về đất đai và vốn. Nếu không có vốn thì những ý tưởng khi thành lập DN, sản xuất kinh doanh cũng như mua sắm trang thiết bị, tìm kiếm nguồn nhân lực… đều khó có thể thực hiện được.

Một thực trạng không vui được các DN CNHT chia sẻ là việc chưa ưu tiên cho các DN trong nước, các DN đang phải “tự bơi”, tự cứu lấy mình nếu không muốn dừng hoạt động. Có ý kiến cho rằng, một DN FDI khi chuyển cơ sở sản xuất từ quốc gia này sang quốc gia khác chỉ cần 1 năm là có thể hoạt động 100% công suất và hưởng rất nhiều hỗ trợ. Trong khi với DN trong nước, để nhà máy đi vào hoạt động ổn định, trung bình phải mất 5 năm nhưng lại không được nhận ưu đãi như DN FDI. Đây chính là nguyên nhân khiến không ít DN nhỏ và vừa “hụt hơi” trong cuộc đua CNHT.

Do đó, ông Vũ Đình Hồng, Chủ tịch HĐTV Công ty cơ khí chính xác Thăng Long mong muốn sự cải thiện trong cơ chế của các cơ quan quản lý, tập trung hỗ trợ nhiều hơn cho các DN nhỏ và vừa trong nước để tăng niềm tin và tạo động lực cho các DN này phát triển và mở rộng sản xuất.

Trên thực tế, trong vài năm trở lại đây, Nhà nước đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm hỗ trợ DN, cải thiện môi trường kinh doanh như Quyết định 9028/QĐ-BCT về Quy hoạch tổng thể phát triển CNHT đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030, Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển CNHT… Nghị quyết 35/NQ-CP của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020 có yêu cầu Bộ Công Thương phải triển khai và thực hiện nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ các quy định hiện hành về chính sách cho các lĩnh vực trong đó có CNHT theo hướng tạo thuận lợi, giảm chi phí cho DN theo đúng các cam kết quốc tế… Đặc biệt, dự thảo Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa sắp tới đây cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho DN.

Về vấn đề này, ông Lương Văn Thắng cho rằng, DN rất mong đợi từ phía Nhà nước với những chính sách hỗ trợ hợp lý và hành lang pháp lý ổn định để các DN phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là thông qua Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa. Luật phải tạo cơ chế cho các tập đoàn, các DN lớn, nhất là các DN tầm cỡ đa quốc gia thường xuyên sử dụng mạng lưới xí nghiệp vệ tinh, mạng lưới các DN nhỏ và vừa trong nước sẵn sàng cung cấp các sản phẩm hỗ trợ.

Hương Dịu