Nhấn mạnh vào những rào cản thủ tục hành chính "làm khó" doanh nghiệp như sự thay đổi chính sách đột ngột, sự hồi tố trong kinh doanh; nhiều địa phương vẫn lạm dụng thanh tra, kiểm tra với nội dung trùng lặp; nhiều điều kiện sản xuất kinh doanh không phù hợp, chủ tịch VCCI ví von: "đến Boeing cũng không thể làm được máy bay ở Việt Nam"

Sáng nay (17/5), tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội) diễn ra Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp năm 2017 với chủ đề “Đồng hành cùng doanh nghiệp” do Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì.

Doanh nghiep kien nghi nhieu van de nong tai "Hoi nghi Dien Hong" - Anh 1

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp năm 2017 với chủ đề “Đồng hành cùng doanh nghiệp”.

Với sự tham gia của khoảng 2.000 đại biểu sẽ trực tiếp tham dự Hội nghị (gấp 4 lần năm ngoái), trong đó khối doanh nghiệp tư nhân khoảng 1.500 đại biểu, cùng khoảng 200 đại biểu từ khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), một số sứ quán và các định chế tài chính lớn, 100 đại biểu từ các doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp đã cổ phần hóa, cùng đại diện các cơ quan nhà nước, các cơ quan báo chí… cùng lãnh đạo 63 tỉnh, thành phố cùng các đại biểu doanh nghiệp tham gia trực tuyến, dự kiến, tổng cộng khoảng gần 10.000 đại biểu sẽ dự Hội nghị.. Đây được xem là "Hội nghị Diên Hồng" lần thứ 2 (Hội nghị lần đầu tiên diễn ra vào ngày 29/4/2016), thể hiện quyết tâm xây dựng Chính phủ kiến tạo, hành động, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, thực sự là động lực phát triển của đất nước.

Phát biểu chỉ đạo khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, tuy đã làm được nhiều việc nhưng chúng ta còn rất nhiều việc phải làm phía trước, bởi còn rất nhiều rào cản cho sự phát triển của doanh nghiệp.

Trong Hội nghị này, Thủ tướng mong muốn các đại biểu góp ý thẳng thắn, chân thành và xây dựng, qua đó đề xuất nhiều giải pháp thiết thực về cải cách thủ tục hành chính, xây dựng một Chính phủ hành động luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững.

Báo cáo tại Hội nghị, Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng thẳng thắn nêu ra một số điểm cải thiện và còn tồn tại. Theo đó, sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng, Chính phủ cùng định hướng kiến tạo, hành động, liêm chính đã góp phần quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam. Kết thúc năm 2016, Việt Nam đã đạt con số kỷ lục: hơn 110.000 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 16% so với 2015) – con số chưa từng có từ trước tới nay.

Tuy nhiên, từ phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, Bộ trưởng KH&ĐT cũng nêu ra những rào cản về chính sách và thực thi nổi bật như: Chưa giải quyết triệt để về sự thống nhất luật dẫn đến vướng mắc về đất đai, đầu tư; Tồn tại tình trạng nhiều cơ quan cùng quản lý một vấn đề. 3 bộ cùng quản lý an toàn thực phẩm gồm Công Thương, Nông nghiệp, Y tế; Quy định thuế, hải quan chưa rõ ràng...

Chính những rào cản này một phần tác động đến chi phí kinh doanh khiến cho doanh nghiệp gặp khó khăn.

Qua đó, Bộ trưởng KH&ĐTđề xuất cần phải quán triệt và triển khai mạnh mẽ, đồng bộ hơn nữa Nghị quyết 35 của Chính phủ để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của năm 2017.

"Đến Boeing cũng không thể làm được máy bay ở Việt Nam"

Từ góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc cũng cho rằng sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 35 về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp, Lãnh đạo Chính phủ, nhiều bộ ngành địa phương đã vào cuộc quyết liệt với tinh thần trong Chính phủ “không có chỗ để bàn lùi”,... “Thủ tướng đã làm được những việc ấm lòng thực sự tiếp sức cho doanh nghiệp”.

Tuy nhiên, những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, thực tế vẫn còn không ít khó khăn do tích tụ từ thời gian trước để lại. Việt Nam đang là một nền kinh tế có chi phí kinh doanh lớn nhất trong khu vực cả về chính thức và không chính thức.

Bên cạnh đó, sự thay đổi chính sách đột ngột, sự hồi tố trong kinh doanh; nhiều địa phương vẫn lạm dụng thanh tra, kiểm tra với nội dung trùng lặp; nhiều điều kiện sản xuất kinh doanh không phù hợp ‘’đến Boeing cũng không thể làm được máy bay ở Việt Nam"; tình trạng “trên bảo dưới không nghe”, “trên nóng dưới lạnh” còn phổ biến”; nhiều bộ ngành địa phương chỉ giải thích, không giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp... vẫn là những thách thức, rào cản cần giải quyết, gỡ bỏ trong thời gian tới.

Trong khi đó, báo cáo về vấn đề tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Lê Minh Hưng nhấn mạnh sự kiên định trong điều hành của Chính phủ trong việc đảm bảo kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát đã tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

Thống đốc cho biết, hoạt động tín dụng đã đạt được những kết quả tích cực, tăng trưởng tín dụng năm 2016 đạt 18,25%. Năm 2017, tín dụng tăng trưởng tốt ngay từ đầu năm; đến cuối tháng 4/2017, tín dụng tăng 5,76% so với cuối năm 2016, cao hơn so với cùng kỳ các năm gần đây; trong đó tín dụng VND tăng 5,87% và tín dụng ngoại tệ tăng 4,64%.

Trong thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục tập trung vốn vào lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên, trong đó đặc biệt là các dự án hiệu quả, các doanh nghiệp, dự án đầu tư có chiều sâu, ứng dụng khoa học công nghệ để sản xuất các sản phẩm thương hiệu Việt Nam cạnh tranh được trong khu vực và thị trường thế giới; các doanh nghiệp sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp sạch, các doanh nghiệp khởi nghiệp, DNNVV.

Đồng thời, NHNN sẽ tiếp tục nghiên cứu, đổi mới cách thức cấp tín dụng theo hướng có sự chọn lọc ưu tiên phân loại doanh nghiệp góp phần vào các chương trình tái cơ cấu sản xuất.

“Nhu cầu vốn của doanh nghiệp còn rất lớn. Mặc dù ngành Ngân hàng đã rất tích cực huy động vốn để đảm bảo đáp ứng cho nền kinh tế, song một phần lớn nguồn lực vẫn còn chưa được khơi thông, đang nằm ở các khoản nợ xấu và các tài sản bảo đảm chưa được xử lý”, Thống đốc Hưng nói cho biết.

NHNN cũng đang trình Chính phủ, Quốc hội để sớm có Nghị quyết về xử lý nợ xấu, giải phóng các khoản nợ xấu này nhằm tái tạo nguồn vốn lớn để mở rộng cho vay phát triển sản xuất kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có nợ xấu đã được xử lý tiếp cận các khoản vay mới phục vụ sản xuất kinh doanh.

Doanh nghiệp "gánh nặng" chi phí

Cũng trong sáng nay, Hội nghị tiếp tục thảo luận dưới sự điều hành của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng với sự tham gia đóng góp ý kiến của nhiều đại diện doanh nghiệp chủ chốt.

Đáng chú ý, phát biểu trong bài tham luận "Các chi phí của doanh nghiệp", Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Nguyễn Văn Thân không ngần ngại cho biết, DN còn gặp nhiều khó khăn, gian khổ, trong đó bức xúc nhất là gánh nặng chi phí.

Về chi phí chính thức, kết quả cải cách thủ tục hành chính và thể chế đã giúp giảm nhiều chi phí chính thức, nhất là trong những lĩnh vực như thuế, hải quan, tạo một bước tiến về môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, chi phí tuân thủ pháp luật trong một số lĩnh vực còn cao, một số quy định chồng chéo, phức tạp làm tăng thời gian và chi phí cho DN.

Chi phí tiếp cận một số dịch vụ công như cấp chứng chỉ hành nghề, trong lĩnh vực đất dai, xây dựng, tiếp cận tín dụng… chưa có sự cải thiện. Trong các lĩnh vực mà doanh nghiệp thường xuyên bị kiểm tra như thuế, hải quan, đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy…, DN còn phải chi các khoản không chính thức. Chi phí còn cao khiến giá thành sản phẩm cao, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng.

Về các nguyên nhân, mặc dù Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách, giải pháp, nhưng khâu thực thi vẫn là khâu yếu nhất, một bộ phận cán bộ, công chức vẫn thể hiện sự thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, không hướng dẫn hoặc hướng dẫn không hết mà tìm cách bắt lỗi DN, không coi DN là đối tượng phục vụ. Do đó, DN phải ‘đi đêm’, ‘chung chi’, theo tinh thần “của công chia ba, của nhà chia đôi”. DN hiểu một phần lý do là tiền lương của cán bộ, công chức còn thấp, đạo đức công vụ thấp, nên họ phải tìm nguồn thu nhập thêm.

Từ phía DN, một bộ phận DN nhận thức không đúng về kinh tế thị trường, thiếu năng lực cạnh tranh nên cạnh tranh bằng quan hệ, đi đêm, đi ngầm… Một số khác do bị sức ép từ các công chức nên phải chi để được việc mặc dù nhận thức được việc làm này là không đúng, vi phạm pháp luật, nhưng vì sự tồn tại của DN, vì việc làm nên miễn cưỡng thực hiện.

Nếu các chi phí không chính thức không được đẩy lùi, sẽ gây muôn vàn khó khăn cho DN, khiến DN mệt mỏi, chán chường, nản chí kinh doanh, bóp méo tư tưởng cạnh tranh, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và của quốc gia, làm hỏng bộ máy, giảm niềm tin của nhân dân.

Hiệp hội mong muốn các tập đoàn, DN lớn, DN FDI hỗ trợ, liên kết với các DN nhỏ và vừa trong chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, tiêu thụ… để các DN nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Với Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng, các bộ, ngành, đề nghị có giải pháp tăng cương kỷ luật, kỷ cương, khen thưởng kịp thời các cán bộ công chức có trách nhiệm, nêu cao tinh thần phục vụ doanh nghiệp. Chỉ đạo các cơ quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội trình Quốc hội Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là đạo luật quan trọng, trong đó đề nghị Quốc hội giao nhiệm vụ cụ thể cho Hiệp hội.

“Hiện nước ta đang tồn tại 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó 3,7 triệu hộ có đăng ký và 77% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ của Việt Nam đi lên từ hộ kinh doanh. Nên các hộ kinh doanh cần được đối xử bình đẳng như với DN nhỏ và vừa", ông Thân kiến nghị.

Nhiều kiến nghị "nóng"

Tham gia phát biểu tại Hội nghị sáng nay, bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG khẳng định: "Không hình sự hóa các quan hệ hành chính, kinh tế, doanh nghiệp sẽ sẵn sàng dấn thân".

Đánh giá cao ý nghĩa của chủ đề “Đồng hành cùng doanh nghiệp”,qua đó thể hiện quyết tâm xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo hành động và hỗ trợ DN thực sự là động lực phát triển của đất nước, bà Nga bày tỏ: “Tôi tin rằng tất cả cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam đều mong muốn được tham gia vào hội nghị lần này để có cơ hội trao đổi thẳng thắn về những vấn đề các doanh nghiệp quan tâm”.

Tuy nhiên theo bà Nga, trong quá trình hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp bà nhận thấy vẫn còn một số vướng mắc cần được sự hỗ trợ của Chính phủ để cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam có thể phát triển bền vững, nhất là trong bối cảnh thế giới đang có những thay đổi nhanh chóng hiện nay, khi xu thế hội nhập và cả xu hướng bảo hộ đang cùng song song hiện hữu, với sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt trên mọi lĩnh vực và ở mọi thị trường, đặc biệt là chủ trương “Không hình sự hóa các quan hệ hành chính, kinh tế”.

“Chúng tôi thực sự vui mừng bởi với chủ trương vô cùng đúng đắn này của Chính phủ, các doanh nghiệp có thể yên tâm kinh doanh, sẵn sàng dấn thân và thử thách trong các lĩnh vực kinh doanh hoặc cách thức thực hiện mới, hiệu quả, có giá trị cho doanh nghiệp và xã hội.

Với chủ trương không hình sự hóa các quan hệ hành chính và kinh tế, doanh nghiệp sẽ cảm thấy được pháp luật bảo vệ cho quyền lợi chính đáng của mình, chủ động khắc phục trong trường hợp xảy ra thiệt hại về kinh tế, nâng cao tư tuy “dám nghĩ dám làm” góp phần khai thác hiệu quả những lĩnh vực tiên phong và những lĩnh vực vẫn được coi là có rủi ro cao.

Từ đó, chúng tôi kiến nghị có các hành lang pháp lý, các quy định, văn bản cụ thể để Doanh nghiệp được bảo vệ, không hình sự hóa các vi phạm kinh tế của Doanh nghiệp và Doanh nghiệp có cơ hội được khắc phục nếu có sai sót. Điều này sẽ tạo nền tảng và niềm tin cho các doanh nghiệp, các doanh nhân đối với Chính phủ, và tạo tiền đề cho các nhà đầu tư mạnh dạn hơn, vững tin hơn trong các quyết định đầu tư của mình”, bà Nga kiến nghị.

Góp ý về điều kiện kinh doanh và sức khỏe cộng đồng, bà Thái Hương, Chủ tịch Tập đoàn TH, cho biết: Liên quan đến sữa học đường, mặc dù 7 năm qua đã có tiêu chuẩn sữa cho trẻ em nhưng đến hôm nay, chúng ta vẫn chưa thành lập được Ban chỉ đạo sữa học đường. Hiện nay, trong trường học vẫn là sữa cân, các loại sữa không phải là sữa học đường theo tiêu chuẩn mà Chính phủ đã ban hành.

Bên cạnh đó, liên quan đến sức khỏe cộng đồng và kiến nghị của doanh nhân là cần ban hành ngay các tiêu chuẩn về sản phẩm, đặc biệt là sản phẩm sữa, vì nó không chỉ liên quan đến sức khỏe con trẻ mà sức khỏe của tất cả mọi người.

“Hiện nay đang có sự quên lãng rất lâu về dạng sữa lỏng. Ở các nước tiên tiến, người ta chỉ dùng sữa bột và sữa tươi, nhưng ở Việt Nam lại lạm dụng sữa tiệt trùng. Tiệt trùng chỉ là biện pháp công nghệ tiệt trùng hoặc thanh trùng, còn sữa lỏng được phân loại là sữa hoàn nguyên hay sữa pha lại, sữa hỗn hợp. Mặc dù Bộ Y tế đã làm rất tốt rồi, lấy rất nhiều ý kiến của rất nhiều doanh nghiệp và cộng đồng nhưn đến hôm nay vẫn chưa ra được tiêu chuẩn sữa lỏng, không hiểu vướng mắc từ đâu?”, bà Thái Hương phát biểu

“Để nước ta biến thành “bếp ăn thế giới” thì chúng ta phải làm tốt ngay trong nước và phải ban hành ngay các tiêu chuẩn về sản phẩm sữa để các doanh nghiệp cạnh tranh lành mạnh, phải có đạo đức trong kinh doanh, phải có trách nhiệm với xã hội”, Chủ tịch Tập đoàn TH kiến nghị.

Chia sẻ thẳng thắn tại Hội nghị, ông Nguyễn Hữu Đệ, Chủ tịch Công ty CP Hợp Lực, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Thanh Hóa không ngần ngại nêu thực trạng: “Chúng ta cần tăng cường đội ngũ cán bộ công chức viên chức, trong đó tôi đề nghị trước hết là công tác tổ chức cán bộ. Có thể nói là bây giờ chúng ta đang thừa, theo doanh nhân phải có đến 50% cán bộ đi chơi, ngồi “bói chữ” nhiều hơn là làm.

Do vậy tôi đề nghị tránh việc “mua quan bán chức”, mới chọn được người tài, người có năng lực theo tinh thần của Thủ tướng đã nêu”.

Bên cạnh đó, ông Đệ cũng cho rằng, không nên cho phép xây bệnh viện tư trong khuôn viên bệnh viện công, vì hậu quả là trong tương lai đây chính là vấn đề tham nhũng, chia chác, gây thất thoát cho nguồn lực của Nhà nước.

Nếu mỗi một tỉnh có một bệnh viện tư trong bệnh viện công thì sẽ “bóp chết” hàng chục bệnh viện tư khác. Thay mặt Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, chúng tôi đề nghị Chính phủ nên sửa đổi và nên có chính sách khuyến khích nhiều doanh nhân đầu tư vào lĩnh vực này để chia sẻ quá tải cho bệnh viện Nhà nước”, ông Đệ nói.

Tại Hội nghị, ông Lê Văn Kiểm - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh Golf Long Thành, đại diện doanh nhân Cựu Chiến binh cho biết thông tin: “Trong công tác từ thiện xã hội, chúng tôi may mắn được gặp tỷ phú Bill Gate, và ngài Bill Gate có gợi ý muốn đầu tư một quỹ để ủng hộ quỹ người nghèo của Việt Nam và chăm sóc sức khỏe. Tôi đã mạnh dạn đề nghị ủng hộ và ký cam kết với ngài Bill Gate ủng hộ vào quỹ này 5 triệu USD.

Ngài Bill Gate có đề nghị là nếu các doanh nhân Việt Nam đóng góp bao nhiêu thì ngài sẽ đóng góp bấy nhiêu, như vậy thì người nghèo Việt Nam sẽ có số tiền gấp đôi. Tôi cũng rất mong các doanh nhân, doanh nghiệp của chúng ta trong cả nước sẽ hưởng ứng phong trào này để đóng góp cho quỹ của ngài Bill Gate sớm đi vào hoạt động, và người nghèo Việt Nam có hàng nghìn tỷ đồng để có điều kiện chăm sóc sức khỏe và bảo vệ cho người nghèo trên đất nước chúng ta”

Cao Nguyên