Sau cuộc điều tra kéo dài từ đầu năm 2015 và các phiên xét xử suốt từ tháng 6-2016 tới nay, cựu Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam Bạch Ân Bồi cuối cùng đã phải lĩnh án tử hình vì tội nhận hối lộ và sở hữu lượng tài sản quá lớn không rõ nguồn gốc. Tòa án Trung Quốc cho biết Bạch Ân Bồi đã lạm dụng chức quyền khi còn làm Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam và tỉnh Thanh Hải trước đó. Điều tra cho thấy ông này sở hữu số tài sản trái phép lên đến hơn 247 triệu nhân dân tệ (tương đương 37 triệu USD).

Doan ket cua mot quan tham - Anh 1

Bạch Ân Bồi sinh năm 1946 tại tỉnh Thiểm Tây, trong một gia đình có truyền thống chính trị nổi bật. Trước khi tham gia chính trường, ông Bạch là kỹ sư hàng hải và tự động hóa. Trong suốt quá trình công tác, quan chức này từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như: Trưởng ban Tổ chức Khu ủy Nội Mông (1990); Phó Bí thư Nội Mông (1993); Phó Bí thư, Tỉnh trưởng Thanh Hải (1998); Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hải (1999); Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (từ năm 2001 đến tháng 8-2011); Phó Chủ nhiệm Ủy ban Bảo vệ môi trường và Tài nguyên của Quốc hội (từ tháng 8-2011).

Về chức danh Đảng, Bạch Ân Bồi từng là Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 13, 14; Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc các khóa 15, 16, 17; đại biểu Quốc hội Trung Quốc từ khóa 9 đến nay. Trong suốt khoảng thời gian này, nhìn đâu cũng có thể thấy những “chiến tích” nổi bật của Bạch Ân Bồi. Là người lãnh đạo cao nhất của tỉnh Vân Nam suốt 10 năm, ông Bạch có quan hệ chặt chẽ với hai “hổ lớn” là Bạc Hy Lai (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Trùng Khánh) và Chu Vĩnh Khang (nguyên Bộ trưởng Bộ Công an Trung Quốc).

Năm 2014, Tạp chí “Tài Kinh” của Trung Quốc từng đăng bài ngầm tố cáo ông là một trong “nhóm bạn bè quan chức cấp tỉnh” của trùm xã hội đen Tứ Xuyên Lưu Hán (đối tượng được cho là cũng có mối quan hệ rất thân thiết với Chu Vĩnh Khang, đã lĩnh án tử hình). Hồi năm 2003, được Bạch Ân Bồi và Tần Quang Vinh (Tỉnh trưởng Vân Nam) phê chuẩn, Công ty Hồng Đạt của Lưu Hán chỉ bỏ ra 153 triệu nhân dân tệ là mua được 51% cổ phiếu của Công ty Kim loại màu Lan Bình, chiếm quyền khống chế mỏ thiếc lớn nhất Châu Á tại Vân Nam ước tính trị giá hàng trăm tỷ nhân dân tệ, đẩy Tập đoàn Luyện kim Vân Nam, vốn là cổ đông lớn nhất xuống thứ 2 khi chỉ còn nắm 20,4% cổ phiếu.

Ngày 6-8, một tay chân thân tín khác của Bạch Ân Bồi cũng lộ mặt khi Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCDI) thông báo cựu Phó Tỉnh trưởng tỉnh Vân Nam Thẩm Bồi Bình đã bị cách chức và khai trừ khỏi Đảng cũng vì cáo buộc tham nhũng quy mô lớn. Điều đáng nói là hoạt động này diễn ra khá lâu và chỉ bại lộ sau khi xảy ra vụ án chém người đẫm máu ở Côn Minh.

Cũng nhờ “cái bóng” Bạch Ân Bồi, cựu Viện trưởng Bệnh viện Nhân dân số 1 tỉnh Vân Nam Vương Thiên Triều đã nhận hối lộ tới 35 triệu nhân dân tệ (tương đương 5,6 triệu USD) tiền mặt, 100 căn hộ (ước tính trị giá khoảng 13 triệu USD) và 100 bãi đậu xe hơi (gần 13 triệu USD) trước khi bị bắt. Dưới sự chỉ đạo của Vương Thiên Triều, Bệnh viện Nhân dân số 1 thậm chí tuyển dụng nhiều chuyên gia, thành lập nhóm chăm sóc riêng cho Bạch Ân Bồi. Ngoài câu kết với “người ngoài”, Bạch Ân Bồi cũng “thu xếp” cho vợ là bà Trương Huệ Thanh được giao chức Bí thư Đảng ủy, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực tỉnh Vân Nam, giúp con gái được tung hô thành ngôi sao âm nhạc. Trước đó, Lưu Hán nhiều lần thông qua bà Trương Huệ Thanh để hối lộ Bạch Ân Bồi. Thời bà Huệ Thanh đảm nhiệm chức vụ, tệ nạn tham nhũng ở Tập đoàn Điện lực Vân Nam cũng xảy ra nghiêm trọng, gây bất bình trong cán bộ, nhân viên.

Bạch Ân Bồi là quan chức mới nhất bị hạ bệ và kết tội trong chiến dịch chống tham nhũng mạnh tay của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong thời gian qua, Trung Quốc đã bắt giam hàng trăm quan chức cấp cao kể từ khi chiến dịch trên quy mô cả nước được thực hiện.

Hoàng Linh