Hiện giá gỗ nguyên liệu tăng, ngược lại giá mía, sắn thấp nên nông dân Phú Yên đổ xô sang trồng rừng kinh tế. Đáng lo ngại là không chỉ trồng rừng trên đất gò đồi mà nông dân trồng tràn sang cả đất nông nghiệp, ủi bay vùng nguyên liệu sắn, mía.

* Lặp lại điệp khúc "trồng, chặt"

Những ngày qua, trời mưa gió nhưng nông dân xã Sơn Định, Sơn Long (huyện Sơn Hòa) vẫn tấp nập rủ nhau đi mua cây giống về trồng rừng kinh tế.

Do xo trong cay lam nghiep tren dat nong nghiep - Anh 1

Nông dân xã Sơn Long (huyện Sơn Hòa) mua cây giống lâm nghiệp về trồng

Ông Nguyễn Văn Sơn, xã Sơn Long chở cây giống vào trồng tại khu đất trước nhà cho biết, trước đây nhiều hộ khai hoang gò đồi trồng sắn, mía, lâu ngày đất rửa trôi, bạc màu; nếu tiếp tục trồng sắn, mía không lãi nên chuyển sang trồng rừng. Đặc biệt, gần đây giá gỗ nguyên liệu tăng, còn giá sắn, mía thấp nên nông dân trồng rừng lấn cả xuống đất nông nghiệp.

Cụ thể giá gỗ nguyên liệu keo lá tràm, bạch đàn là 1.200 đồng/kg, tương đương 1,2 triệu đồng/tấn, trung bình trồng 1ha rừng kinh tế, sau 5 năm khai thác được 70 - 80 tấn/ha, trừ chi phí bình quân người trồng rừng thu được 60 - 70 triệu đồng/ha.

Còn giá sắn thì nhà máy thu mua 1.700 đồng/kg với 30 độ bột, thế nhưng vụ này sắn bị bệnh chổi rồng chỉ đạt 15 - 20 độ bột, thương lái mua tại đám còn 500 - 700 đồng/kg, trừ chi phí cày bừa, phân bón, chăm sóc…, cuối vụ phủi tay về không. Giá mía còn thấp hơn nữa nên trồng mía cũng không lãi là bao.

Ông Nguyễn Văn Hoàng ở xã Sơn Định, giãi bày: Nếu trồng sắn, mía thì phải bỏ công chăm sóc, thu hoạch hàng năm nên tính ra không lãi. Cũng đám đất đó trồng cây lâm nghiệp rồi đi làm thuê mướn kiếm tiền, vườn cây như “của để dành” chờ 5 năm sau bán cây kiếm bộn tiền.

Ông Phan Tấn Vinh, ở xã Xuân Lãnh (huyện Đồng Xuân) nói: “Đất này lâu nay tôi chỉ để trồng sắn, mía nhưng nay buộc phải trồng cây rừng. Lý do đám đất bên cạnh họ trồng rồi, khi cây cao lớn làm đất mình bị rập (khuất ánh nắng mặt trời) nên sắn, mía không phát triển nổi. Hơn nữa lá keo, bạch đàn chứa chất dầu bay theo chiều gió rụng sang đất nhà mình thì cỏ cũng không ngóc đầu nổi huống chi sắn, mía".

Do xo trong cay lam nghiep tren dat nong nghiep - Anh 2

Cây giống vận chuyển bằng xe tải

Ông Trịnh Minh Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lãnh cho biết, trồng rừng mang lại nguồn thu nhập cao nên phong trào trồng rừng trong xã phát triển rất mạnh. Trước đây nông dân trồng keo lá tràm nay trồng bạch đàn. Nguyên nhân, trồng keo chỉ thu một lần, còn trồng bạch đàn thu hoạch lứa đầu rồi cây nứt nhánh “ăn” tiếp lứa cây con nữa.

Ông Trần Quốc Huy, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Đồng Xuân cho biết, phong trào trồng rừng tuy mang lại thu nhập cao cho nông dân, nhưng nguy cơ phá vỡ vùng quy hoạch sắn, mía vốn cung cấp nguyên liệu chế biến cho các nhà máy trên địa bàn. Vì vậy huyện khuyến cáo người dân không nên chạy theo giá cả, nay trồng mai chặt mà tuân thủ quy hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Phong trào trồng rừng kinh tế không chỉ phát triển mạnh ở các huyện miền núi Phú Yên mà các huyện đồng bằng cũng sốt sắng trồng rừng. Thống kê của Phòng NN-PTNT huyện Tây Hòa, diện tích mía ở huyện này theo quy hoạch là 1.100ha, nay nông dân chỉ giữ được khoảng 700ha. Thay vào đó, nông dân chuyển qua trồng sắn, vụ rồi sắn bị bệnh chổi rồng giá bán thấp lại nhổ sắn đi, đầu tư trồng cây lâm nghiệp.

Do xo trong cay lam nghiep tren dat nong nghiep - Anh 3

Phong trào trồng cây trên đất nông nghiệp đang lan rộng

Ông Nguyễn Văn Tân, Phó Trưởng phòng NN-PTNT huyện Tây Hòa cho hay những ngày qua, phòng cử cán bộ về các địa phương họp bàn vận động nhân dân không nên chạy theo lợi nhuận trước mắt mà đổ xô trồng cây nguyên liệu giấy, phá vỡ quy hoạch. Đồng thời các nhà máy sắn, đường cần có giá thu mua hợp lý để khuyến khích nông dân trồng, đảm bảo diện tích.

Theo thống kê của Sở NN-PTNT Phú Yên, mùa trồng rừng năm 2016, toàn tỉnh trồng 6.000ha rừng tập trung, trong đó có 4.200ha rừng sản xuất, 1.400ha rừng phòng hộ và 600ha rừng trồng thay thế do trước đây đã sử dụng đất rừng, đất lâm nghiệp để thực hiện các dự án.

Riêng năm 2015, toàn tỉnh trồng gần 4.000ha; trong đó, rừng sản xuất 3.600ha, rừng phòng hộ - đặc dụng khoảng 400ha.

Đối với cây mía, niên vụ 2015 - 2016, diện tích sản xuất đạt 26.220ha, đến niên vụ 2016 - 2017 chỉ còn khoảng 23.000ha. Đối với sắn, niên vụ 2015 - 2016, đã trồng 21.534ha, đến niên vụ 2016 - 2017 còn khoảng 18.000ha.