Hạt nhựa nở - một loại đồ chơi trẻ em xuất xứ từ Trung Quốc - có chứa các chất độc gây tổn thương hệ thần kinh và có thể gây ung thư

Mặc dù bị cấm bán nhưng theo khảo sát của phóng viên Báo Người Lao Động, những ngày gần đây, tại một số cửa hàng trên phố Hàng Mã, Lương Văn Can (quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) vẫn còn lén lút bán mặt hàng hạt nhựa nở.

Hám lợi

Ngày 28-10, ghé một cửa hàng đồ chơi trẻ em trên phố Hàng Mã hỏi mua hạt nhựa nở, chúng tôi bị dò xét với thái độ đề phòng cao độ của chủ cửa hàng. Tuy nhiên, “sau khi sơ khảo” cộng với việc đề nghị lấy số lượng lớn, bà chủ mới đồng ý bán.

Do choi doc hai lai tan cong tre em - Anh 1

Một người bán hàng ngay gần trường học có bán hạt nhựa nở. Ảnh: Ngọc Dung

Do choi doc hai lai tan cong tre em - Anh 2

Một vỉ hạt nhựa nở được bà chủ tại quầy hàng phố Hàng Mã đưa ra cho khách xem Ảnh: Nguyễn HưởnG

Bà chủ quầy hàng vào trong nhà mang ra 10 vỉ, mỗi vỉ 24 gói ni-lông nhỏ bằng lòng bàn tay cho khách xem. Hàng chia làm hai loại. Một loại gồm những con vật bằng nhựa mềm, to bằng ngón tay cái với đủ dạng hình thù của các loài động vật. Loại thứ hai gồm những hạt nhựa tròn nhỏ li ti bằng đầu que tăm và được nhuộm màu sặc sỡ. Sợ khách hàng lo ngại khi mua hàng cấm, bà chủ cửa hàng còn quảng cáo: “Mới tuần trước có một người đàn ông lấy khoảng 50 vỉ ở đây đem về tỉnh bán”.

Cũng theo bà chủ cửa hàng, vì nhiều người hỏi mua nên “khó cưỡng” lại ma lực của đồng lãi mang về nên bà cứ bán, miễn làm sao kín đáo để khó bị “soi”. “Trẻ em thích hạt nhựa nở cũng dễ đoán thôi bởi chỉ cần thả những hạt nhựa và những con vật nhựa vào nước vài giờ, chúng sẽ từ từ to ra. Như vậy, trẻ nào không muốn mua”, bà chủ cửa hàng nói thêm người bán ai cũng biết hàng được nhập từ Trung Quốc, có độc tính gây hại đến cho trẻ em.

Có người mua sỉ ắt có người bán lẻ. Bằng chứng là sau một thời gian vắng bóng, những ngày gần đây, đi qua các cổng trường học tại Hà Nội, không khó để tìm mua những loại hạt nhựa nở này. Hỏi một người bán lẻ hạt nhựa nở ngoài cổng trường, người này cho biết cũng sợ bị bắt nhưng mặt hàng này bán chạy nên cứ thế nhắm mắt kiếm lời. Và để không “cắn rứt” lương tâm từ việc gieo rắc chất độc lên cơ thể trẻ em, một người bán hàng ngay cổng một trường tiểu học tại ngõ Trạm (quận Hoàn Kiếm) cố biện minh: “Biết là độc hại nên mỗi lần bán tôi đều dặn các cháu phải rửa tay sạch sau khi chơi xong”.

Cảnh báo đáng sợ

Đã không ít vụ trẻ em nhập viện khi chơi hạt nhựa nở, tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn chưa biết đến tác hại của những hạt nhựa này nên những người bán mới thừa cơ kiếm lời. Vì thế, để loại đồ chơi Trung Quốc độc hại này không thể tấn công trẻ em Việt Nam thì ngoài việc các cơ quan chức năng cần thường xuyên kiểm tra, xử lý còn đòi hỏi sự hiểu biết của phụ huynh học sinh.

PGS-TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm - Đại học Bách khoa Hà Nội) cảnh báo: Những hạt bán trên thị trường cho trẻ em chơi, có thể người sản xuất đã sử dụng muối bicarbonate. Muối bicarbonate có tính chất tương tự thuốc muối song tùy trường hợp, chúng sẽ gây bỏng rộp và ngứa ngáy nếu bắn trực tiếp lên cơ thể, gây nguy hiểm.

Đặc biệt, mới đây, theo kết quả nghiên cứu từ những chuyên gia phòng kiểm nghiệm nhựa công nghiệp của Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam: Các hạt nhựa màu của Trung Quốc thực chất là hạt trương nở, khi hút no nước, thể tích của nó có thể tăng tới 300- 400 lần. Loại hạt này sử dụng polyacryamit rất độc hại, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa và có khả năng gây ung thư.

Trong khi đó, nguyên Trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai, PGS-TS Nguyễn Tiến Dũng, cảnh báo nếu hạt này lọt vào đường hô hấp khi gặp nước giãn nở ra sẽ khiến trẻ bị tắc khí quản dẫn tới tử vong. Ngoài ra, nếu không biết trong quả nhựa này chứa chất gì cũng không nên chơi vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là da, gây viêm da dị ứng. Bên cạnh đó, nếu là chất độc tiếp xúc vào mắt có thể ảnh hưởng đến thị lực.

Đã thấy hậu quả

Vì chơi và ngửi mùi của hạt nhựa nở nên 26 học sinh và một cô giáo ở Trường THCS Quảng Phong, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, năm 2007, đã phải nhập viện khẩn cấp vì triệu chứng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tức ngực, khó thở; trong đó có 2 cháu bị co giật nặng.

Ngày 24-4-2014, tại Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (TP Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh), 3 em học sinh bất ngờ nhập viện do xuất hiện các triệu chứng cứng tay không co duỗi được, ngứa ngáy, đau bụng và nôn ói. Vụ việc này cũng được xác định nguyên nhân là do đã chơi và ngửi mùi của những hạt nhựa nở.

Ngọc Dung - Nguyễn Hưởng