Kể từ ngày 1-11 tới, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) thì số cổ phiếu bán đấu giá thành công sau 20 ngày có thể giao dịch trên thị trường UPCOM mà không cần đợi doanh nghiệp đăng ký giao dịch hay không.

DNNN cu dau gia la len san UPCOM - Anh 1

Một phiên IPO tại HNX. Ảnh: TL

Trước đây năm 2011, Bộ Tài chính ban hành quy định sau khi bán cổ phần lần đầu thì các DNNN được khuyến khích đăng ký giao dịch trên sàn UPCOM. Tuy nhiên, vì quy định chỉ mang tính chất khuyến khích mà không có tính ràng buộc nên hầu hết các doanh nghiệp thực hiện không nghiêm, “trốn” đăng ký giao dịch dù đã cổ phần hóa nhiều năm, đồng thời cũng tránh việc niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán.

Để thay đổi tình trạng này, kể từ ngày 1-11 tới, các DNNN ngay khi đấu giá, IPO phải gắn luôn với với đăng ký giao dịch cổ phần trên UPCOM. Chỉ 20 ngày kể từ khi hết hạn thanh toán tiền mua cổ phần qua đấu giá, nhà đầu tư trúng đấu giá đã có thể mang cổ phần giao dịch trên UPCOM.

Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đánh giá đây chỉ là thay đổi mang tính kỹ thuật, tuy nhiên tạo ra hiệu ứng đột phá nhất từ trước đến nay đối với vấn đề cổ phần hóa DNNN.

Nếu như Quyết định 51/2014/QĐ-TTg đã tạo được bước tiến lớn khi bắt buộc các DNNN đưa cổ phiếu sau đấu giá vào giao dịch tập trung trên UPCOM trong vòng 90 ngày kể từ ngày doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì Thông tư 115/2016/TT-BTC đã tiến thêm một bước dài khi quy định đăng ký đấu giá đồng thời với đăng ký giao dịch cổ phần trên UPCOM, nghĩa là cơ chế tự động đăng ký giao dịch trên UPCOM.

Các quy định mới này nhằm “bịt” kẽ hở mà doanh nghiệp 100% vốn nhà nước sau cổ phần hóa lợi dụng để né tránh việc niêm yết mà không phải chịu các chế tài hoặc thực hiện các biện pháp cưỡng chế thực thi khác.

Điều này đã giúp đưa phương thức cổ phần hóa IPO ở Việt Nam đến gần với thông lệ quốc tế về IPO. Theo đó, IPO phải gắn với giao dịch trên sàn chứng khoán. Khi nộp hồ sơ đăng ký IPO, doanh nghiệpphải đưa ra kế hoạch niêm yết cổ phần chào bán trên sàn chứng khoán và khi doanh nghiệp được chấp thuận tiến hành IPO cũng đồng nghĩa với việc cổ phần đó đã được chứng nhận niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán mà họ chọn.