Hầu hết du khách đến thăm di tích Đình chùa Hạ Thái (xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội) đều bị "hớp hồn" bởi kiến trúc đậm chất đồng bằng Bắc bộ với cây đa, bến nước, sân đình… nơi đây.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 1

Đình làng Hạ Thái thờ hai vị Thành hoàng làng là quan võ thời Lê Bùi Sĩ Lương và bà Đinh Thị Trạch (còn gọi là bà Lạy), người đã tự nguyện nộp mình cho hổ để giải cho dân làng cái hạn phải cống nộp người hàng năm.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 2

Thần phả của làng ghi lại rằng: Thủa xưa, vùng đất này còn hoang vu, cây cối um tùm, dân cư thưa thớt.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 3

Lúc đó, trong rừng có một con hổ dữ, gọi là hổ lang (hổ thành tinh) thường về làng bắt người và gia súc để ăn thịt.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 4

Dân làng không thể thu phục hổ nên đành chịu cống nạp cho hổ mỗi năm một người vào ngày 10/11 âm lịch để được yên lành.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 5

Lúc đó, bà Lạy đã già, không có chồng con. Thương xót cho số phận dân làng, bà đã làm lễ khấn trời đất và tự nguyện xin thế mạng cho hổ với một tâm nguyện là cái hạn đó từ nay sẽ được chấm dứt.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 6

Đúng ngày 10/11 âm lịch, hổ đến vồ bà và tha đi mất. Nhưng cũng từ đó, dân làng không còn thấy hổ về quấy phá nữa.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 7

Để tưởng nhớ công lao của bà, dân làng Hạ Thái xây miếu thờ bà (nay là đình Hạ Thái), tôn bà làm Thành hoàng làng và lấy ngày 10/11 âm lịch hàng năm là ngày hội làng truyền thống.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 8

Còn quan võ thời Lê Bùi Sĩ Lương sinh ngày 10/3/1544 (Giáp Thìn), là người rất thông minh, văn võ song toàn.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 9

Ông đã làm đến chức Thái sư kiêm Điện Tiền Chỉ Huy Sứ. Khi nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, ông chỉ huy 10 vạn quân tinh nhuệ diệt Mạc phò Lê, đem lại thái bình cho đất nước.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 10

Khi đi qua làng Hạ Thái, thấy nơi đây có địa thế rồng chầu hổ phục, dân cư đông đúc, ông liền cho xây dựng gia trang và dạy dân lập nghiệp. Ông mất vào ngày 10/5/1597 (Đinh Dậu) và được dân làng Hạ Thái tôn làm Thành hoàng làng.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 11

Lễ hội làng Hạ Thái được tổ chức trong ba ngày, từ ngày 9 - 11/11 âm lịch hàng năm, thu hút rất nhiều nhân dân và du khách thập phương tham dự.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 12

Làng Hạ Thái nổi tiếng với nghề sơn mài có lịch sử hơn 200 năm.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 13

Ngoài sơn mài, một số hộ dân ở làng Hạ Thái còn làm hàng mã.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 14

Sản phẩm sơn mài của Hạ Thái đã khẳng định được thương hiệu từ lâu nay: bóng, mịn, đẹp, có độ bền cao; được kết tinh từ đôi bàn tay khéo léo và sức sáng tạo của những người thợ tài hoa.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 15

Nhờ nghề sơn mài, người dân Hạ Thái đã thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 16

Giờ đây, hai bên những con đường được trải nhựa, sạch sẽ, các hộ mặt đường kinh doanh bán hàng, chợ làng họp tấp nập, nhiều căn nhà xây dựng kiên cố. Thỉnh thoảng, du khách có thể bắt gặp những kiến trúc cổ dọc lối đi.

Dinh chua Ha Thai 'hop hon' du khach - Anh 17

Nét đẹp cổ kính của cổng làng Hạ Thái xưa kia, giản dị, yên bình vẫn còn đó, ẩn sâu bên trong là cả một bề dày về lịch sử và văn hóa truyền thống. Song hành cùng tồn tại với kiến trúc đường làng, ngõ xóm cũ trước đây là sự phát triển của trung tâm kinh tế mới của làng nghề đang ngày càng được mở rộng, để bắt nhịp với tốc độ phát triển của nền kinh tế toàn cầu.