Ông Bùi Sĩ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội khẳng định như vậy tại buổi Tọa đàm trực tuyến “Điều chỉnh tuổi nghỉ hưu” được Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 28.10. Ngoài ra, nhóm lao động làm việc ở vùng sâu, vùng xa, lao động bị suy giảm sức khỏe cũng là nhóm đối tượng chưa bàn đến.

Dieu chinh tuoi nghi huu: Chua trien khai nhom lao dong nang nhoc, doc hai - Anh 1

Việt Nam sắp phải đối mặt với thời kỳ dân số già. Ảnh: Hải Nguyễn

Thời điểm chín muồi để điều chỉnh tuổi hưu?

Ủng hộ việc điều chỉnh theo hướng tăng tuổi hưu đối với người lao động, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Phạm Minh Huân nêu ra các lý do để khẳng định thời điểm này phải bắt buộc tăng tuổi nghỉ hưu. Cụ thể, thứ nhất, Việt Nam đang trong giai đoạn “kép”: Vừa đang trong độ tuổi dân số vàng vừa sắp phải đối mặt với thời kỳ dân số già. Quá trình chuyển hóa thành già hóa dân số của các nước phát triển có thể lâu, nhưng ở Việt Nam sẽ chỉ khoảng dưới 20 năm. Chính vì vậy, việc tăng tuổi hưu để tận dụng nguồn lực là thực tiễn mà chúng ta không thể né tránh. Việc tăng tuổi hưu có thể giúp ứng phó tốt hơn với thách thức này.

Thứ hai, ngoài việc sử dụng lao động trẻ, chúng ta phải tận dụng cả lao động già, đặc biệt nhóm chuyên gia trình độ cao.

Thứ ba, qua 3 lần khảo sát cho thấy quỹ BHXH đang mất cân đối, do đó việc điều chỉnh chính sách là cần thiết. Mô hình của quỹ BHXH đang ở trong tình trạng nếu không điều chỉnh cách đóng - hưởng sẽ có nguy cơ mất cân đối trong vài chục năm tới. Thứ tư, nỗ lực đảm bảo bình đẳng giới cần được tiếp nối, nên việc nâng tuổi làm việc của lao động nữ lên ngang bằng hoặc gần bằng lao động nam cần tính đến. Thứ năm, trong bối cảnh hội nhập, Việt Nam đã và đang tham gia nhiều công ước quốc tế về vấn đề lao động, việc làm cũng như quyền con người; vấn đề nâng tuổi nghỉ hưu là vấn đề có tính toàn cầu, Việt Nam cũng phải đặt trong bối cảnh chung.

Chung quan điểm, ông Trần Đình Liệu - Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam- cho biết, hiện các nước Lào, Campuchia, Thái Lan đều quy định tuổi nghỉ hưu là 60 tuổi cho cả nam và nữ; Hàn Quốc và Nhật Bản cũng quy định tuổi hưu cho nam và nữ ở mức 65. Trên thực tế, tuổi hưu còn được xây dựng trên cơ sở tuổi thọ trung bình của mỗi nước.

Quá nhiều tác động

Ông Lợi cho biết hiện nay Chính phủ đang đưa ra các phương án để thuyết phục Quốc hội về vấn đề tăng tuổi nghỉ hưu. Tuy nhiên, theo ông Lợi, Chính phủ phải đánh giá được tác động kinh tế của việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đến cân đối thị trường lao động như thế nào, tạo cơ hội việc làm cho lao động trẻ, tạo điều kiện cho đối tượng là lao động có trình độ, chuyên môn kỹ thuật ra sao... “Tôi phải khẳng định, những đối tượng là lao động nặng nhọc, độc hại, làm việc ở vùng sâu, vùng xa, lao động bị suy giảm sức khỏe là nhóm đối tượng chưa bàn đến trong điều chỉnh tuổi nghỉ hưu lần này. Cũng có thể, có một số nơi đã cải thiện điều kiện tốt hơn cho người lao động sẽ được sẽ xem xét, nhưng phải trên cơ sở đảm bảo sức khỏe cho người lao động”, ông Lợi nhấn mạnh.

Ông Lợi thừa nhận hiện Việt Nam đang là thị trường lao động “sung sức” - dân số vàng, do đó việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phải tính toán để vừa không gây lãng phí chất xám và lãng phí nhân lực chất lượng cao; đồng thời tận dụng được lực lượng lao động sung sức, có chuyên môn kỹ thuật. Trước thực tế 6 tháng đầu năm 2016 vẫn có tới 191.000 sinh viên tốt nghiệp mới ra trường chưa có việc làm thì việc nâng tuổi nghỉ hưu là vấn đề xã hội rất cần được lưu tâm.

Thống nhất quan điểm phải thay đổi trong việc tuyển dụng và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức, ông Lợi cũng cho rằng hiện nay lực lượng cán bộ, công, viên chức có khoảng 2,8 triệu người và tiến tới phải chuyển các đơn vị sự nghiệp công sang tự chủ tự chịu trách nhiệm, Nhà nước chỉ khoán chi phí đầu ra còn các đơn vị phải tự cân đối để tuyển dụng, sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả nhất.

Không quá lo ngại chuyện “tham quyền cố vị”

Theo ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, khi áp dụng tăng tuổi nghỉ hưu không nên quá lo ngại về việc “tham quyền cố vị”, một số lãnh đạo cố gắng ở lại “giữ ghế” của mình vì nếu có một chính sách tốt thì việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ vẫn đạt được mục đích là tận dụng được nguồn lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao.

Lê Phương