Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã xuất hiện nhiều kiến ba khoang. Do không biết cách ứng phó với loại kiến này nên nhiều người đã bị viêm da do tiếp xúc trực tiếp với kiến.

Dien Bien: Nhieu giao vien, hoc sinh bi phong rop, viem da do kien ba khoang - Anh 1

Các bác sĩ khuyến cáo: Nếu thấy kiến ba khoang đậu trên người, tuyệt đối không dùng tay chân tiếp xúc trực tiếp với kiến. Ảnh minh họa

Do thiếu thông tin về kiến ba khoang nên nhiều người dân chưa biết cách phòng, tránh loại kiến này. Nhiều người đã dùng tay, chân để giết kiến, sau đó lại vô tình dùng tay tiếp xúc với vùng da khác. Chất độc của kiến ba khoang khi tiếp xúc với da gây bỏng da, viêm da… Khi bị viêm da do chất độc của kiến ba khoang, nhiều người lại lầm tưởng là bị bệnh zona, giời leo…

Tại Trường THPT TP Điện Biên Phủ, ông Vũ Mạnh Thắng, bảo vệ trường cho biết: Khoảng 1 tuần trở lại đây, quanh khuôn viên trường xuất hiện rất nhiều kiến ba khoang, chủ yếu tập trung ở những chỗ có ánh sáng điện. Nhiều giáo viên, học sinh trong trường đã bị phỏng rộp, viêm da do kiến ba khoang.

Bác sĩ Lê Xuân Khánh, Trưởng Khoa Da liễu, Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh Điện Biên cho biết: Từ đầu tháng 10, tại Trung tâm bắt đầu có bệnh nhân đến khám bệnh do tiếp xúc với kiến ba khoang đốt. Đặc biệt, từ 20/10 đến nay, mỗi ngày có nhiều bệnh nhân đến khám, chữa bệnh viêm, loét da do kiến ba khoang, có ngày lên đến hơn 20 bệnh nhân. Tính từ đầu tháng 10 đến nay đã có hơn 140 ca bị viêm da do kiến ba khoang đến khám, chữa bệnh tại trung tâm, bệnh nhân chủ yếu đến từ địa bàn TP Điện Biên Phủ và huyện Điện Biên. Trong khi đó, vào cùng thời điểm này năm ngoái, chỉ ghi nhận vài trường hợp bị viêm da do kiến ba khoang ở khu vực phường Him Lam, TP Điện Biên Phủ.

Bác sĩ Nguyễn Quang Ngọc, Giám đốc Trung tâm phòng chống sốt rét- ký sinh trùng - côn trùng tỉnh Điện Biên chia sẻ: Kiến ba khoang không đáng lo ngại như nhiều loài côn trùng truyền bệnh (bọ xít, muỗi vằn) nên người dân cần bình tĩnh để xử trí. Loài côn trùng này không cắn, đốt người, mà do con người vô tình tiếp xúc với chất độc trong cơ thể kiến gây viêm da kích ứng. Kiến ba khoang là côn trùng thích ánh sáng, thường tập trung vào khu vực có ánh đèn. Vì thế, vào buổi tối người dân nên đóng cửa, hạn chế bật đèn. Đồng thời thường xuyên quét dọn sạch sẽ nhà cửa, trước khi đi ngủ nên rũ chăn màn, giường chiếu. Các gia đình nên dùng lưới chống muỗi, côn trùng.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, nếu thấy kiến ba khoang đậu trên người thì thổi nhẹ để kiến bay đi chứ không nên chà xát mạnh; tuyệt đối không dùng tay chân tiếp xúc trực tiếp với kiến. Nếu vô tình tiếp xúc với kiến ba khoang, nên rửa sạch bằng nước sạch hoặc nước muối loãng. Tuyệt đối không rửa bằng nước xà phòng khi bị kiến ba khoang đậu vào vì sẽ làm tăng kích ứng; tuyệt đối không được gãi hay chà xát mạnh vào vùng da bị tổn thương, sau đó bôi bằng hồ nước để làm dịu, mát chỗ tổn thương. Nếu thấy da bị phồng rộp, bỏng, rát thì nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Các thông tin liên quan đến kiến ba khoang

- Viêm da thường xuất hiện ở vùng hở như mặt, cổ, ngực, vai, gáy, tay.

- Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, theo chiều tay quệt, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục.

- Thương tổn tiếp tục xuất hiện dù không còn sự hiện diện của kiến ba khoang nếu trẻ ngứa gãi quệt ra vùng da lành, đặc biệt là các vùng nếp gấp.

- Bệnh nhi có cảm giác rát bỏng tại chỗ, thương tổn trên diện rộng trẻ có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận.

Phân biệt:

Viêm da tiếp xúc do côn trùng có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da, đặc biệt là bệnh Zona. Zona thường gặp ở những người từng bị thủy đậu, với các dấu hiệu báo trước như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn. Tổn thương cơ bản là các mụn nước lõm ở giữa, mọc thành chùm ở một bên cơ thể.

Xử trí:

Nếu phát hiện được kiến ba khoang ngay sau khi tiếp xúc, cần:

- Loại bỏ côn trùng, không dùng tay trần để bắt, giết, miết.

- Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dùng thuốc sát trùng nhẹ.

Khi thương tổn đã phỏng rộp, tùy vào mức độ tổn thương mà bác sĩ chỉ định thuốc phù hợp. Trường hợp nhẹ chỉ cần sát trùng, bệnh tự giới hạn. Nếu tình trạng trung bình và nặng thì phải bôi thuốc dịu da, corticosteroid bôi, uống kháng histamin, uống kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm .

Phòng bệnh:

- Đề phòng côn trùng bay vào nhà bằng cách hạn chế mở cửa nhiều, nhất là nơi ở gần cây cối, cánh đồng...

- Tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng, chú ý khi làm việc dưới ánh đèn vì kiến ba khoang rất hay xuất hiện ở nơi có đèn sáng.

- Giũ mạnh khăn mặt, quần áo trước khi dùng.

- Không dùng tay trần để bắt, giết, miết kiến ba khoang.

- Khi bắt đầu thấy rát ở một vùng da có thể rửa vùng đó bằng nước muối loãng, xà phòng...

Bác sĩ Mai Hương

Trịnh Xuân Tư

Báo Gia đình và Xã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất