Thị trấn Alba ở vùng Piedmont, miền bắc nước Ý đang bước vào mùa “săn” nấm truýp trắng (hay còn gọi nấm cục), loài nấm được ví quý như vàng với mức giá lên cả 100 triệu đồng/kg.

Di 'san' loai nam dat nhat the gioi, gia len den ca 100 trieu dong/kg - Anh 1

Ông Giovanni Sacchetto và những cục nấm truýp trắng thu được trong chuyến đi “săn”

Đi “săn” trong đêm giá rét

“Đó không phải là công việc nữa mà là một niềm đam mê cực kì thú vị”, ông Giovanni Sacchetto nói với hãng tin AFP khi giải thích về việc ông dò dẫm theo ánh trăng trong những đêm mùa thu lạnh giá để “săn” nấm truýp trắng ở các cánh rừng tại Alba.

Sacchetto, 64 tuổi và người bạn đồng hành là chú chó săn nhanh nhảu Dora đang đi tìm kiếm nấm truýp, một loài nấm nổi tiếng vì hương vị độc đáo cũng như giá cả đắt đỏ của nó.

“Tôi có thể đi ngủ lúc 11 giờ tối và thức dậy lúc 3 giờ sáng để sẵn sàng ra ngoài cho chuyến đi “săn”. Nấm truýp là một thứ kỳ lạ. Nó rất thú vị vì nó quá lạ lùng. Bạn sẽ không bao giờ biết chính xác nơi mà bạn sẽ tìm thấy nó. Không bao giờ”.

Dora là người bạn đồng hành của ông, từ khi nó là một chú cún nhỏ mới học cách dùng chiếc mũi cực kì thính để đánh hơi nấm truýp trắng nằm dưới mặt đất trong những cánh rừng.

“Tôi không nói rằng nó đáng quý hơn một người vợ nhưng đối với một người “săn” nấm truýp trắng, chú chó săn là một điều gì đó rất quan trọng rất khó diễn tả bằng lời”, Sacchetto nói.

Dora, thuộc giống chó Lagotto Romagnolo, nổi tiếng với khả năng đánh hơi cực thính nhưng trước khi trở thành chú chó săn nấm truýp trắng thuần thục, nó đã phải trải qua quá trình huấn luyện bắt đầu với việc đánh hơi loại pho mát xanh gorgonzola được chôn dưới đất.

Di 'san' loai nam dat nhat the gioi, gia len den ca 100 trieu dong/kg - Anh 2

Ông Giovanni Sacchetto và chú chó săn Dora đang đi “săn” nấm truýp trắng

Giờ đây, khi Dora đánh hơi được nấm truýp, nó sẽ vẩy đuôi liên tục ở vị trí của củ nấm, thường nằm sâu 10-30 cm dưới mặt đất.

Đối với Dora, đó là một trò chơi có thưởng. Khi tìm ra được nấm truýp, Dora sẽ được cho ăn một chiếc bánh quy hoặc một mẩu bánh mì nhỏ.

Sacchetto bắt đầu đi “săn” nấm truýp trắng lúc 14 tuổi cùng với ông nội của ông. Vào thời đó, “săn” nấm truýp là một nghề kiếm cơm.

Còn bây giờ, đối với ông, công việc này là niềm đam mê.

Ông cho biết lúc trước, nấm truýp trắng có rất nhiều nhưng việc cây cối bị chặt phá và hậu quả của ô nhiễm môi trường đã làm giảm đáng kể tặng phẩm của mùa thu này.

Lo ngại hệ sinh thái mong manh đang nuôi dưỡng nấm truýp trắng có nguy cơ bị hủy hoại, gần đây, một sáng kiến gây quỹ 50.000 euro từ cộng đồng đã được phát động nhằm quản lý tốt hơn đất rừng ở địa phương.

Antonio Degiacomi, Chủ tịch Trung tâm quốc gia nghiên cứu nấm truýp cho biết các khu vực rừng xung quanh thị trấn Alba đã bị bỏ bê, khiến nhiều loài cây phát triển nhanh đe dọa lấn át các cây thân thiện với nấm truýp trắng như cây sồi hay cây đoạn lá nhỏ (Tilia cordata).

“Hệ sinh thái chưa đối mặt với mối đe dọa tức thời nhưng chúng tôi cần phải chủ động”, ông Degiacomi nói.

“Săn” nấm truýp trắng thực sự thu hút khoảng 200.000 người, trong đó, chỉ riêng tại vùng Piedmont, có khoảng 4.000 người chuyên “săn” nấm truýp mỗi khi vào mùa.

Di 'san' loai nam dat nhat the gioi, gia len den ca 100 trieu dong/kg - Anh 3

Nấm truýp trắng được bày bán tại một hội chợ hàng năm ở thị trấn Alba ở vùng Piedmont, miền bắc Ý

Di sản văn hóa của nhân loại

Nước Ý tự hào về văn hóa nấm truýp đến mức đề nghị Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) đưa văn hóa này vào danh sách di sản phi văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Thị trấn Alba là nơi tổ chức hội chợ nấm truýp trắng hàng năm kể từ trước Chiến tranh thế giới lần thứ hai và thu hút hàng ngàn tín đồ ẩm thực đến đây mua bán và thưởng thức nấm truýp trong liên tục hai tháng mà hội chợ diễn ra.

Hội chợ năm nay sẽ kết thúc vào ngày 27.11 tới và nấm truýp tại hội chợ đang có giá trung bình từ 3.000-4.000 euro (73-97 triệu đồng VN)/kg. Đối với Marie-Claude, một người Thụy Sĩ mê nấm truýp trắng, mức giá này rất đáng để mua. “Chỉ hương vị của nó thôi cũng là điều gì đó rất độc đáo”.

Matteo Baronetto, một bếp trưởng ở một nhà hàng nổi tiếng ở thành phố Turin (Ý), đồng ý với nhận định này. Ông nói: “Điều rất riêng biệt đối với nấm truýp ở Alba là hương thơm nhẹ nhàng không thể so sánh cũng như mùi vị thanh tao của nó”.

“Chẳng có gì trên hành tinh này có mùi vị giống như nấm truýp trắng”, John Magazino, chủ tịch công ty Primizie Fine Foods, chuyên nhập khẩu và phân phối nấm truýp trắng ở Mỹ, cho biết. Mùi của nấm truýp trắng rất khó mô tả chính xác vì nó vừa có mùi hành vừa phảng phất mùi tỏi và tiêu. Có người ví von hương thơm độc đáo của nấm truýp trắng như “sự kết hợp giữa mùi đất mới xới, mưa thu, giun đất với ký ức nhức nhối về tuổi trẻ đã mất và những câu chuyện tình cũ”

Năm 2007, “vua sòng bạc” Macau Stanley Ho đã bỏ ra 330.000 USD (7,36 tỉ đồng VN) để mua một củ nấm truýp trắng nặng 1,5 kg trong một cuộc đấu giá.

Mùa đi săn nấm truýp trắng bắt đầu từ ngày 21.9 và kéo dài cho đến tận cuối tháng 1 của năm sau. Nấm truýp chỉ mọc tự nhiên chứ không thể trồng được. Sacchetto cho biết nấm truýp cần mưa và thời tiết giá lạnh để phát triển.

Ông nói: “Thời tiết càng lạnh, nấm truýp càng ngon. Nấm truýp trắng giống như rượu. Nấm truýp ở mỗi vùng có mỗi hương vị riêng và nấm truýp ở Alba thơm nhất”.

Ngự Bình