Đền Mẫu nằm trong khu di tích lịch sử Quốc gia thắng cảnh núi Nưa, thờ Bà Triệu (xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa) đã bị đổ nát từ năm 2008. Sốt ruột vì các cấp ngành văn hóa không quan tâm tu sửa, người dân đã tự ý trùng tu lại đền bằng nguồn vốn xã hội hóa. Việc trùng tu “không chuẩn” này vô tình đã vi phạm Luật.

Một góc đền Mẫu được người dân tự ý trùng tu Khu di tích và thắng cảnh núi Nưa (gồm núi Nưa, đền Nưa và Am Tiên) ghi dấu địa điểm phát động khởi nghĩa của Bà Triệu - vị liệt nữ anh hùng dân tộc chống lại ách đô hộ của giặc Ngô phương Bắc năm 248 đã được Bộ VHTTDL cấp bằng công nhận di tích cấp Quốc gia vào tháng 3-2009. Dù là một di tích cấp quốc gia nhưng việc quan tâm đến di tích của những người có trách nhiệm có phần lơi lỏng. Ông Lê Đình Hiệp, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Ninh cho biết: “Vì ngôi đền đã đổ sập hoàn toàn nên các pho tượng, đồ thờ cúng trong đền đã được đưa ra ngoài căng bạt phủ lên che mưa nắng. Địa phương đã nhiều lần báo cáo việc này lên trên nhưng chưa có động thái gì trong việc trùng tu, tôn tạo di tích. Trước thực trạng đó, người dân địa phương đã tự bỏ tiền ra xây dựng lại ngôi đền”. Hiện tại, phần thô đền Mẫu cơ bản hoàn thiện. Khu vực Giếng Tiên cũng đang được lát đá nền sân giếng. Việc làm trái phép này chỉ dừng lại khi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa có buổi làm việc và tiến hành giám sát công tác quản lý, bảo tồn, tu bổ, tôn tạo các di tích, danh thắng tại huyện Triệu Sơn phát hiện. Việc tự ý trùng tu di tích của người dân, lãnh đạo của UBND huyện Triệu Sơn, xã Tân Ninh có biết. Khi làm lễ khởi công, đại diện chính quyền huyện, xã có đến dự. Chính vì vậy, người dân càng “yên tâm” tiếp tục trùng tu. Đó là về phía địa phương, còn về phía cơ quan chức năng, Sở VHTTDL tỉnh Thanh Hóa khi phát hiện đền Mẫu bị sập đã có công văn gửi huyện Triệu Sơn ngày 24-3-2010 nêu rõ: “... đề nghị UBND huyện Triệu Sơn phải có văn bản báo cáo thống kê hiện vật, biên bản kiểm kê tài sản, phương án bảo quản tạm thời và đề xuất phương án bảo quản, phục hồi di tích. Sau khi có quyết định phê duyệt thiết kế kỹ thuật của UBND tỉnh mới được tiến hành trùng tu”. Việc tự ý trùng tu đền Mẫu tại khu di tích núi Nưa đã vi phạm Luật Di sản vì di tích trùng tu nằm trong khu vực I - khu vực không được phép vi phạm. Luật Di sản văn hóa đã quy định rất rõ, quy trình cấp thủ tục trùng tu, tôn tạo, tại Khoản b, Điều 34: “Lập quy hoạch, dự án trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, trừ trường hợp sửa chữa nhỏ không ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích. Đối với di tích cấp tỉnh, phải được sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền về văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh; đối với di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt, phải được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ VHTTDL”. Sau buổi làm việc của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa, UBND huyện Triệu Sơn đã có văn bản yêu cầu UBND xã Tân Ninh đình chỉ thi công đền Mẫu. UBND xã Tân Ninh cũng đã ra quyết định đình chỉ thi công công trình trên. Theo ông Lê Văn Cuông - Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa: “UBND huyện Triệu Sơn đã buông lỏng quản lý mới dẫn đến sai phạm nêu trên. Bên cạnh đó, việc chậm trễ, kéo dài công tác quy hoạch, công bố quy hoạch chi tiết di tích này để tranh thủ nguồn kinh phí xã hội hóa trùng tu các hạng mục đã xuống cấp của ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa cũng gây khó khăn cho địa phương”. Quốc Việt