Hiện Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) đang soạn thảo thông tư đưa chất Cysteamine (Cys) vào danh mục chất cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi.

De xuat cam su dung Cysteamine trong thuc an chan nuoi - Anh 1

Thời gian qua, Thanh tra Bộ NN&PTNT đã phát hiện một số sản phẩm thức ăn chăn nuôi có sử dụng chất Cys nhập khẩu từ Thái Lan.

Tháng 8/2016, đoàn thanh tra đã phát hiện Công ty TNHH MTV Công nghệ đổi mới (địa chỉ: 39 Trần Quốc Hoàn, Phường 4, quận Tân Bình, TP HCM) nhập 2 loại sản phẩm dinh dưỡng bổ sung là Maxsure và Synergrown từ Thái Lan và đã bán cho các đại lý, các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi và các trang trại lợn khu vực phía bắc và phía nam.

Mặc dù bao bì không ghi thành phần Cys nhưng khi kiểm tra đã phát hiện hàm lượng Cys là 29.898 mg/kg (29.898 ppm) và 30.645 mg/kg (30.645 ppm). Thanh tra Bộ NN&PTNT đã ban hành quyết định xử phạt về hành vi nhập khẩu và kinh doanh chất không được cơ quan thẩm quyền cấp phép với số tiền 180 triệu đồng.

Nói về bản chất và tác dụng của chất Cys, Cục Chăn nuôi nhận định, chất Cys là một hợp chất sinh học được sinh ra tự nhiên trong đường tiêu hóa và vùng dưới đồi ở não của các loài động vật, có tác dụng ức chế hormone Somatostatin (SS). Trong cơ thể vật nuôi, hormone SS điều tiết sự sinh ra các hormone sinh trưởng và điều tiết quá trình sinh trường. Như vậy, theo logic, khi lượng Cys tăng lên thì lượng SS giảm đi và lượng hormone sinh trưởng tăng lên, do đó vật nuôi sẽ lớn nhanh hơn. Nói cách khác, Cys là chất kháng hormone có vai trò kích thích sinh trưởng vật nuôi một cách gián tiếp.

Vận dụng cơ chế hoạt động tự nhiên của Cys, ngày nay người ta đã sản xuất Cys dạng công nghiệp với mục đích ứng dụng trong lĩnh vực sinh học. Trong chăn nuôi, Cys được nghiên cứu sử dụng như một chất phụ gia thức ăn chăn nuôi để kích thích sinh trưởng vật nuôi.

Cho đến nay, tính độc của Cys chủ yếu được tìm thấy là gây viêm loét dạ dày, tá tràng ở vật nuôi nếu sử dụng ở hàm lượng cao và thời gian sử dụng kéo dài. Tuy nhiên, chưa có công trình nào công bố về về tính độc hay sự nguy hại của Cys đối với sức khỏe con người. Đặc biệt, chưa có đề tài nghiên cứu khoa học để đánh giá tác dụng và sự trao đổi của Cys trong chăn nuôi tại Việt Nam.

Hiện nay, Cys được sản xuất nhiều tại Trung Quốc và đã được chính phủ nước này phê duyệt làm phụ gia thức ăn chăn nuôi dưới dạng Cysteamine hydrochloride (Cys.HCL) và Trung Quốc là quốc gia duy nhất hiện nay quy định Cys.HCL được sử dụng làm phụ gia thức ăn chăn nuôi.

Trong khi chờ đợi thông tư này được ban hành (trong tháng 12/2016), Cục Chăn nuôi đề xuất trước mắt các đơn vị cơ sở cần tăng cường các biện pháp quản lý nhập khẩu và lưu hành các sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa chất Cys.

Theo đó, Cục Chăn nuôi đề nghị các đơn vị cần gia tăng tần suất kiểm tra, phân tích chất Cys đối với các sản phẩm thức ăn chăn nuôi và sản phẩm chăn nuôi như: nước tiểu, thịt và phủ tạng. Các trường hợp bị phát hiện phải xử lý hết khung xử lý vi phạm theo Luật Xử lý vi phạm hành chính

Lãnh đạo Cục Chăn nuôi cho biết đến thời điểm hiện tại, kh ông có bất kỳ sản phẩm thức ăn chăn nuôi công bố có chất Cys được phép lưu hành tại Việt Nam. Song, để quản lý việc sử dụng chất Cys trong thời gian tới, Cục Chăn nuôi đề nghị Bộ NN&PTNT đưa chất Cys vào danh mục cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi.

Đỗ Hương