Làm khoa học hay làm bất cứ việc gì, chúng ta khó tránh khỏi việc gặp khó khăn. Vì thế những người khởi nghiệp đừng sợ thất bại, đừng cố gắng “rào” mình trong khuôn khổ của sự an toàn. Sự an toàn rất nguy hiểm vì nó sẽ không giúp chúng ta đi đến đâu và mất đi sự trải nghiệm.

Các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ đã đúc kết như vậy tại buổi tọa đàm “Con đường nào cho các nhà sáng chế trẻ” nằm trong sự kiện Young Makers Vietnam tổ chức tại TP.HCM vào ngày 27/11.

Việt Nam đang thiếu môi trường để sáng tạo

Anh David Triều, Trưởng dự án phát triển hệ sinh thái Internet of Things tại Việt Nam chia sẻ "Người Việt có khả năng tìm tòi học hỏi lớn. Cụ thể, các bạn trẻ tham dự dự án của tôi đều là những người có đam mê, chịu khó học hỏi. Song, một khó khăn lớn nhất của các nhà khoa học trẻ là thiếu sự hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm từ những bậc “tiền bối” để có sản phẩm có thể thương mại hóa trên thị trường".

Anh Nguyễn Bảo Hoàng, TGĐ IDG Ventures Việt Nam có một góc nhìn khác. Vì đã có quá trình học tập tại Hoa Kỳ, anh Hoàng nhận thấy các trường học tại đây rất chú trọng đến nhu cầu của học sinh. “Khi học sinh có một sự tò mò, hứng thú về lĩnh vực khoa học nào, các trường ở Mỹ luôn lắng nghe và tạo điều kiện để có cơ hội trải nghiệm. Điều này giúp học sinh tiếp cận với các hoạt động về trí tuệ. Song, các trường học ở Việt Nam chưa thật sự quan tâm để khơi dậy đam mê nghiên cứu cho học sinh, sinh viên", anh Hoàng cho hay.

Đồng tình với những chia sẻ của anh Bảo Hoàng, “thần đồng” tin học Nguyễn Dương Kim Hảo, trường Phổ thông Năng khiếu, ĐHQG TP.HCM cũng cho rằng nhà trường đang thiếu môi trường để học sinh sáng tạo.

Hảo cho biết: “Thời gian của học sinh phải học các môn chính khóa cơ bản, ngoài ra nhiều bạn còn phải đi học thêm và quỹ thời gian giành cho đam mê sáng chế rất ít. Việc sáng chế, lập trình các em đều phải tự mày mò, tìm hiểu để có những sản phẩm sáng tạo riêng cho mình”.

Đi tìm ngọn lửa đam mê

Chia sẻ về câu chuyện của bản thân mình, Nguyễn Dương Kim Hảo cho biết, chính lòng đam mê đã khiến em dành trọn thời gian, tâm sức cho lĩnh vực tin học. Lòng đam mê tin học của Hảo được chính em “khám phá” từ một vấn đề mà ba em gặp phải trong công việc. Ba Hảo là một giáo viên tại một trường THCS. Cứ mỗi cuối kỳ hay cuối năm học ông phải cộng điểm bằng tay rất mất thời gian và công sức. Thấy được vấn đề ba mình gặp phải, Hảo đã tìm cách giúp đỡ ba bằng một phần mềm cộng điểm để tiết kiệm thời gian.

De thanh cong, hay xem that bai la trai nghiem… tuyet voi - Anh 1

Các chuyên gia chia sẻ về câu chuyện lòng đam mê tại buổi tọa đàm. Trong ảnh (từ trái sang): anh David Triều, anh Nguyễn Bảo Hoàng, bạn Nguyễn Dương Kim Hảo, anh Nguyễn Hoành Tiến. Ảnh: Hà Thế An.

“Có một điều kỳ lạ với tin học là em càng tìm hiểu về nó thì càng có nhiều thứ mới tạo ra trước mắt. Điều đó càng khiến em tìm hiểu sâu hơn về nó. Đó chính là điều khiến em luôn giữ ngọn lửa đam mê đến tận bây giờ. Và em tin mình sẽ luôn theo đuổi lĩnh vực này”, Hảo chia sẻ.

Tiếp nối câu chuyện về đam mê, anh Nguyễn Hoành Tiến, Phó TGĐ công ty VNG chia sẻ, cách dễ nhất để nhận ra đam mê đó là đặt câu hỏi với bản thân. “Khi đã giải mã được những câu hỏi cho chính bản thân mình tức là mỗi chúng ta đã tìm ra được đam mê của mình”, anh Tiến khẳng định.

Câu chuyện về đam mê của Phó TGĐ VNG được xác định từ thời điểm Tiến đạp xe đạp cả chục km, chờ đợi đến 21h mỗi tối để có thể sử dụng máy vi tính và chăm chỉ với công việc lập trình mà mình yêu thích. “Tự quan sát bản thân mình để tìm ra đam mê và khơi dậy nó. Đừng nghĩ đam mê là cái gì đó to tát mà nó xuất phát từ những điều nhỏ bé xảy ra trong cuộc sống hàng ngày. Và nếu là đam mê thì dù gặp khó khăn đến đâu bạn cũng sẽ sẵn sàng để giải quyết nó”, anh Tiến chia sẻ.

Nối tiếp câu chuyện khó khăn, anh Nguyễn Bảo Hoàng cho biết, chắc chắn mọi người ai cũng thích cảm giác thành công như học khá, điểm cao, công việc làm ổn định. Cái ngăn cản các bạn trẻ thành công chính là sợ thất bại.

“Càng làm cái gì không biết các bạn càng thất bại nhiều. Hãy tìm cơ hội để thất bại, đừng cố gắng quá an toàn. Sự an toàn là rất nguy hiểm vì nó sẽ không giúp các bạn đi đến đâu cả và mất đi luôn sự trải nghiệm. Thất bại trong sáng tạo luôn chiếm tỉ lệ rất cao. Hãy nhìn nhận thất bại là bình thường, dám tiếp tục dấn thân từ thất bại thì tôi tin các bạn sẽ thành công”, anh Bảo Hoàng nhìn nhận.

TS. Nguyễn Bá Hải, Trưởng khoa đổi mới sáng tạo, trường ĐH sư phạm kỹ thuật TP.HCM khuyến nghị, vào mỗi giai đoạn của cuộc đời cần phải có những cách tiếp cận riêng để có thể nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học tốt nhất.

“Hãy giành thời gian cho đam mê của mình từ những việc làm rất nhỏ. Ở nhà các bạn có máy tính bị hư cứ tháo ra xem các bộ phận trong đó thế nào. Lên cấp 3, các bạn hãy tìm hiểu các máy móc phức tạp hơn như tìm hiểu hoạt động trong nhà máy, cánh tay robot, tìm hiểu xe hơi hoạt động thế nào. Khi làm một sản phẩm nghiên cứu cụ thể hãy lấy thực tiễn, lấy phản hồi của người dùng làm thước đo giá trị. Sau đó, các bạn phải đo lường hiệu quả sản phẩm hàng tuần, hàng tháng. Quan trọng nhất phải đam mê và tin tưởng vào sự thành công thì sẽ thành công”, TS Hải nói.

Hà Thế An