Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay ngoài 5 dự án nghìn tỷ thua lỗ, phá sản còn một số dự án khác kém hiệu quả, gây nguy cơ mất vốn đầu tư, tiêu tốn nguồn lực Nhà nước.

Phát biểu tại nghị trường sáng 3/11, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho hay thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ Công Thương đã gửi báo cáo Quốc hội, giải trình về 5 dự án nghìn tỷ thua lỗ, nguy cơ phá sản. Các dự án này gồm nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ, nhà máy bột giấy Phương Nam, nhà máy gang thép Thái Nguyên, nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất và nhà máy đạm Ninh Bình.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Tuấn Anh, ngoài nhóm trên còn một số dự án khác nếu không kịp thời tháo gỡ, khả năng kém hiệu quả gây nguy cơ mất vốn đầu tư, tiêu tốn nguồn lực Nhà nước cũng như của xã hội.

Cần lập danh mục dự án thua lỗ

Lý giải nguyên nhân quá trình đầu tư 5 dự án nêu trên kéo dài, người đứng đầu ngành Công Thương nói rằng có nhiều vướng mắc, thay đổi trong bối cảnh thị trường cũng như trong từng dự án. Dù được nhà nước tháo gỡ nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả.

Cụ thể, theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ đã cùng các bộ, ngành phối hợp kiểm tra đánh giá thực trạng của dự án; quá trình điều hành, vai trò cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý, chủ đầu tư. Qua đó, xác định biện pháp giải quyết theo quy tắc bảo vệ và giữ gìn, hiệu quả của nguồn vốn nhà nước...

"Cuối cùng, phải xác định, làm rõ trách nhiệm các cá nhân cũng như đơn vị có liên quan từ đó có biện pháp xem xét xử lý", Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

De nghi lap danh muc du an nghin ty thua lo - Anh 1

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh. Ảnh: Quochoi.

Hoan nghênh Bộ Công Thương nêu còn nhiều dự án nguy cơ thua lỗ, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đề nghị Bộ này sớm lập danh mục các dự án tiêu tốn nguồn lực của nhà nước. Theo ông, trên thực tế, thời gian qua một số dự án có sự tham gia của các bộ chủ quản cũng như của các cơ quan liên quan, cơ quan chức năng như nhà máy xơ sợi Đình Vũ, nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất.

Hiện, Thanh tra Chính phủ đang trong giai đoạn kết luận. Sau đó, Thủ tướng sẽ có hướng chỉ đạo.

"Trong trường hợp nếu không công bố rộng rãi thì phải nắm chắc vì một dự án mỗi năm lỗ vài chục tỷ thì cộng lại là con số to lớn, người dân nghèo vùng sâu vùng xa cần những khoản kinh phí này", ông Nghĩa nói.

'Nói vận nhà máy thủy điện đúng quy trình là chưa thỏa đáng'

Liên quan đến vận hành công trình thủy điện, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh cho hay đây là lĩnh vực Bộ quan tâm. Trên thực tế, các dự án tái định cư Sơn La, Lai Châu cũng như ở các địa phương có dự án thủy điện lớn đều là dự án ưu tiên của Nhà nước do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp cùng Bộ Công Thương thực hiện và các địa phương làm chủ đầu tư. Mới đây, Bộ Công Thương thừa ủy quyền của Thủ tướng cũng đã báo cáo nội dung chi tiết liên quan.

Chất vấn về nội dung này, đại biểu Nguyễn Thái Học nhắc đến câu chuyện nhiều địa phương có ý kiến, nhất là sau đợt lũ miền Trung vừa qua, người lên tiếng yêu cầu xem lại quy trình vận hành xả lũ của công trình thủy điện. Theo đó, các công trình này đã làm tốt chức năng vào mùa khô hạn cung cấp nước, vào mùa mưa lũ tích nước hạn chế lũ lụt hay chưa.

"Bộ trưởng nói trong thời gian qua vận hành nhà máy thủy điện đúng pháp luật, đúng quy trình là chưa thỏa đáng", ông Học nhìn nhận.

De nghi lap danh muc du an nghin ty thua lo - Anh 2

Đại biểu Nguyễn Thái Học. Ảnh: Quochoi.

Cũng theo vị đại biểu này, Bộ trưởng Công Thương khẳng định đời sống người dân ở vùng tái định cư được đảm bảo, trong khi thời gian qua nhiều đại biểu Quốc hội nêu người dân khó khăn. Quốc hội có nghị quyết giao Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp phải khảo sát lại tái đầu tư làm cho đời sống nguời dân vùng thủy điện tốt lên. Hiện, người dân vùng tái định cư có đến 50%, thậm chí là 80% hộ nghèo.

"Do vậy Bộ trưởng khen đời sống người dân vùng tái định cư được đảm bảo chưa thỏa đáng. Đề nghị Bộ trưởng quan tâm làm sao chủ trương của Bộ đáp ứng được đời sống người dân vùng thủy điện", đại biểu Nguyễn Thái Học đề nghị.

Kiều Linh