Đây là quan điểm của Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường Lê Hồng Tịnh (ảnh), khi trao đổi với báo chí bên hành lang QH.

De nghi dung du an dien hat nhan Ninh Thuan la dung cam - Anh 1

Ảnh: Ngọc Thắng

Theo ông Tịnh, ngày 25.11.2009, QH đã thông qua Nghị quyết số 41/2009/QH12 về chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Sau một thời gian triển khai đầu tư, hồ sơ đã gần như hoàn thiện thì vấn đề thể hiện ra là tổng mức đầu tư quá cao, gần gấp đôi dự kiến ban đầu. “Tính khả thi của dự án cũng không còn, giá điện dự kiến trước đây khoảng 4,9 cent/kWh nay đã lên tới trên 8 cent/kWh, chưa tính đủ hết các yếu tố như nếu dự án triển khai chậm thì còn có thể đội vốn lên nữa”, ông Tịnh nói.

Ông Tịnh cho biết, ở thời điểm xây dựng kế hoạch phát triển điện hạt nhân thì kinh tế đang tăng trưởng cao, bình quân 7 - 8%/năm, dự kiến phương án tăng trưởng cao có thể lên tới 9 - 10%. Tính toán tỷ lệ phát triển điện so với GDP thì GDP tăng trưởng 1%, điện sẽ tăng 2%. Còn phương án cao là GDP tăng 10% thì điện sẽ lên đến 22%. Các nguồn về thủy điện hay các nguồn năng lượng khác lúc đó có thể cạn kiệt cho nên phải tính đến điện hạt nhân. Tuy nhiên, hiện nay tăng trưởng kinh tế còn thấp, công nghệ tiết kiệm điện phát triển cho nên sử dụng điện cũng được tiết kiệm hơn. Bên cạnh đó, năng lượng tái tạo bắt đầu phát triển. VN là nước nhiệt đới nên có thể sử dụng tốt điện mặt trời, các thiết bị điện mặt trời có giá thành thấp, rẻ hơn nhiệt điện rất nhiều, chỉ trên dưới 5 cent/kWh.

Cũng theo ông Tịnh, một số vấn đề mặc dù đã lường trước nhưng vẫn thấy tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, đặc biệt sau vụ việc Formosa. Việc xử lý chất thải hạt nhân hiện nay trên thế giới dù đã có nhiều phương án, công nghệ lưu giữ nhưng vẫn tiềm ẩn những yếu tố gây mất an toàn. Hơn nữa, việc dừng dự án Ninh Thuận là hợp lý vì hiện nay nợ công của VN cũng đang sát trần. Nếu tiếp tục đầu tư nữa thì nợ công có nguy cơ tăng thêm. “Dừng lúc này còn hơn tới khi triển khai rồi mới dừng. Tất nhiên không đầu tư điện hạt nhân thì có thể đầu tư cái khác để đảm bảo nguồn điện. Một số nước đã nhập máy móc thiết bị rồi còn dừng, mà như thế còn lãng phí nhiều hơn", ông Tịnh nói và cho rằng “Chính phủ đề xuất dừng dự án này là dũng cảm. Việc có tiếp tục dừng dự án hay không sẽ được QH thảo luận rồi đưa ra quyết định vào ngày 22.11”.

Chiều cùng ngày, QH họp riêng nghe Bộ trưởng Công thương trình bày dự thảo nghị quyết về việc dừng dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. Tiếp đó, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết nêu trên.

Trường Sơn