Như một thông lệ quen thuộc, vài tháng cuối năm, nhu cầu kiếm việc làm của người lao động nói chung và sinh viên nói riêng luôn tăng cao, vì vậy mà khoảng thời gian này luôn được xem là mùa "hốt bạc" của các trung tâm môi giới việc làm (TTMGVL).

De kiem viec mua tet khong bi lua gat - Anh 1

Ảnh minh họa (theo Blog First-Viec-Lam)

Với các TTMGVL có giấy phép hoạt động, kinh doanh và làm ăn theo hình thức công khai, chân chính khi tìm được nhiều việc làm cho người lao động thì không nói làm gì. Thế nhưng, từ nhiều năm nay trong xã hội vẫn luôn xuất hiện không hề ít các TTMGVL "ma", nghĩa là người lao động tìm việc khi gặp phải các TTMGVL kiểu này chắc chắn sẽ bị lừa gạt, dẫn tới vừa mất tiền, mất thời gian lại rước bực bội vào mình.

Sự thật - giả giữa các TTMGVL, khi người lao động không hề biết (nhất là những người chưa có kinh nghiệm xin việc làm), không thể phân biệt được đâu là TTMGVL nghiêm túc, đâu là TTMGVL "ma", khiến cho số lượng người đi xin việc làm bị lừa gạt, dẫn tới mất tiền oan là rất nhiều.

Tôi đã từng là sinh viên, và từng là nạn nhân tới vài lần của những TTMGVL "ma", vì vậy viết ra là vài lưu ý dưới đây với mong muốn người lao động có nhu cầu kiếm việc mùa tết hãy thận trọng, và phải "nằm lòng" để không bị lừa gạt:

- Khi tới gõ cửa bất cứ một TTMGVL nào, khi thấy nhân viên ở đó nói bạn phải đóng tiền mua hồ sơ với mệnh giá cao từ vài ba chục ngàn tới khoảng năm chục ngàn trở lên là bạn phải "suy nghĩ", vì chỉ với khoản tiền mấy chục ngàn mua hồ sơ của mỗi người đến tìm việc ấy thôi thì TTMGVL ấy có thể kiếm cả một khoản lợi nhuận kếch xù, nếu đem nhân với số lượng hàng trăm, hàng ngàn người tới ghi danh xin việc.

Một TTMGVL mà đã có ý... "ăn" từ tiền bán hồ sơ của người lao động như vậy thì chắc chắn là TTMGVL "ma". Thủ thuật của các TTMGVL "ma" kiểu này thường đưa ra các danh mục ngành nghề, công việc với mức lương "treo" rất cao, cực kỳ hấp dẫn khiến cho người có nhu cầu kiếm việc "lao" vào đông.

Mục đích chính của các TTMGVL "ma" kiểu này là "ăn" tiền hồ sơ từ số lượng đông nên sẽ chẳng bao giờ có chuyện kiếm được việc làm cho người lao động, khi họ toàn hứa rồi nói người lao động... chờ, đợi đến mất thời gian!

- Đối với các TTMGVL mà khi bạn vừa đặt chân tới để xin việc làm mà nhân viên của họ đã kêu phải đóng một khoản tiền đặt cọc nhất định, có thể là 300-500 ngàn đồng, và đợi tới khi nào xin được việc làm thì sẽ trả lại..., thì bạn nên quay đầu ngay tức thì bởi đó chính là những TTMGVL "ma", mà không thể khác được! Rồi họ còn nói rằng bạn sẽ mất một nửa tiền đặt cọc nếu như qua 1 tuần, hoặc 10 hôm thử việc tại chỗ làm, sau khi trung tâm đã kiếm được việc cho bạn, nếu như gia chủ, công ty, xí nghiệp... không ưng ý tiếp tục nhận bạn vào làm!

Nếu gặp phải những tình huống này, người lao động cũng nên thoái thác ngay tức thì, bởi không ít TTMGVL "ma" thường câu kết với các nơi có nhu cầu kiếm nhân lực, và chủ của các TTMGVL kiểu này thường "thỏa thuận, câu kết" và nói các nơi cần nhân lực sẽ không tiếp tục nhận lao động vào làm sau quãng thời gian họ tới thử việc, bởi thông thường thời gian thử việc, theo thỏa thuận không được tính trả lương, và như vậy người lao động sẽ là đối tượng chịu thiệt thòi hơn cả, khi trong những ngày làm thử việc vừa không có lương, lại bị khấu trừ mất 50% số tiền đã đặt cọc tại TTMGVL.

Đây là một mánh 'liên kết" kiếm tiền không hề mới của các TTMGVL "ma", khi họ hưởng lợi về tiền bạc, mà cũng mang tới lợi nhuận cho các nơi có nhu cầu nguồn nhân lực khi liên tục có người tới thử việc mà không phải trả lương!

Tuyệt đối không tìm việc qua các tờ rơi quảng cáo được nhân viên phát, treo, dán nơi bờ tường, cột điện, trạm xe buýt... bởi chủ nhân của các trung tâm ghi trên tờ rơi quảng cáo giới thiệu việc làm thường đưa ra các danh mục công việc với lương cao chót vót, lại làm nhàn hạ khiến ai nhìn thấy cũng bị "hớp hồn" mà tưởng rằng ngon ăn! Thế nhưng, sự thật của kiểu giới thiệu việc làm thông qua tờ rơi chỉ bằng số điện thoại sim rác, hay địa chỉ thì mập mờ, không rõ ràng. Khi người lao động có nhu cầu tìm việc làm nhìn thấy danh mục việc làm với lương cao, giờ giấc nhàn hạ, và họ thường gọi điện tới số điện thoại được ghi trên đó, thì người bắt máy đều nói những tiêu chuẩn đơn giản, và đặc biệt là không phải đóng bất cứ khoản tiền nào cả! Thế nhưng, khi gặp mạt thực tế tại một địa chỉ nào đó (không ít người được hẹn tại quán cà phê để giao dịch, thỏa thuận), thì kiểu gì người tìm việc cũng bị đóng một khoản tiền, ít nhất là mấy chục ngàn để mua hồ sơ.

Cũng như những TTMGVL "ma", các chủ môi giới việc làm qua tờ rơi quảng cáo cũng có rất nhiều thủ thuật để moi tiền của người lao động có nhu cầu kiếm việc làm, chẳng hạn như: họ sẽ nói người lao động tạm thời đặt cọc một vài trăm ngàn chờ tới khi có việc thì trả lại; hoặc khi kiếm được việc cho người lao động rồi thì mức lương lại không hề như mong muốn, giờ giấc thì quá gò bó, công việc quá vất vả..., khiến người lao động bỏ, và đương nhiên là không thể lấy lại được khoản tiền đặt cọc...

Với sự kinh qua trong những năm tháng đầu đời sinh viên đi kiếm việc làm thêm, nhất là giai đoạn những tháng cuối năm để lấy tiền tiêu tết, và cũng trải qua bị lừa gạt vì các TTMGVL "ma", cũng như các cò môi giới việc làm lề đường, chính vì vậy khi viết lên vài lưu ý trên với mong muốn mọi người cảnh giác, tôi cũng muốn khuyên nhủ người lao động, sinh viên có nhu cầu việc làm nên tự đến các cửa hàng, tiệm ăn, quán xá, các chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh... để xin việc, bởi như vậy sẽ là rất hiệu quả, không phải qua môi giới.

Nếu không có người quen, bạn bè giới thiệu, hoặc không thể tự đi kiếm tìm nơi cần nguồn nhân lực mà phải nhờ vả môi giới thì mọi người cũng nên tới các TTMGVL của tập thể (cấp quận, huyện, TP), tư nhân uy tín với địa chỉ rõ ràng, bởi ở đó luôn được cấp giấy phép hoạt động kinh doanh và khi bạn có khúc mắc gì thì sẽ được pháp luật bảo hộ.

Trịnh Viết Hiệp