Bổ nhiệm người thân, người nhà chính là tham nhũng về cơ hội, tham nhũng vị trí, tham nhũng quyền lực.

ĐBQH Phạm Tất Thắng - Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội đã có quan điểm rất rõ ràng trước hiện tượng trên.

DBQH: Bo nhiem nguoi nha la hanh vi tham nhung nguy hiem - Anh 1

Ông Phạm Tất Thắng - Phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội

Quy trình đúng hay quy trình sai?

Điểm lại hàng loạt những vụ việc liên quan tới công tác bổ nhiệm, tuyển dụng cán bộ, công chức, lãnh đạo tại các địa phương, các bộ ngành, vị ĐBQH nhắc lại việc một sở có tới 44/46 người là lãnh đạo, chỉ có 2 chuyên viên; hay hiện tượng cả họ làm quan... khiến dư luận băn khoăn, bức xúc, cơ quan quản lý bối rối.

Theo ông Thắng, rõ ràng nếu nhìn vào cơ cấu tổ chức của một cơ quan hành chính nhà nước thì người dân lo lắng là đúng, băn khoăn là đúng. Một mô hình quản lý tối ưu là lãnh đạo ít, chuyên viên phải nhiều gấp hai, gấp ba thậm chí nhiều hơn nữa. Mô hình như vậy mới đảm bảo cho công tác điều hành công việc của đơn vị đó có hiệu quả, thông suốt.

''Nhưng ở Sở LĐ-TB-XH Hải Dương lại có tới 44 lãnh đạo và chỉ có 2 chuyên viên thì tôi cũng không hiểu họ sẽ làm việc kiểu gì?'' - ông Thắng đặt câu hỏi.

Theo vị ĐBQH, ngay tại các kỳ họp Quốc hội trước, nhiều đại biểu cũng đã bất bình chỉ rõ có hiện tượng bổ nhiệm ồ ạt cuối nhiệm kỳ. Vậy kỳ này có còn hiện tượng đó nữa không? Cụ thể như thế nào? Hay như việc nhiều người cùng một dòng họ giữ những vị trí lãnh đạo ở các địa phương như Yên Bái, Cà Mau... có được coi là bình thường không?

Thêm nữa, nếu theo dõi sẽ thấy kết quả thanh tra, kiểm tra ở hầu hết các vụ việc được chỉ đạo đều cho ra một kết quả là "đúng quy trình" và trách nhiệm không thuộc về ai. Bản thân vị ĐBQH khi trao đổi với những người có trách nhiệm liên quan cũng thấy quy trình rất chặt chẽ.

"Tôi phải nói rằng, dư luận rất bức xúc, thậm chí họ thấy bị "dị ứng" với cụm từ "đúng quy trình". Vì "quy trình" đã bị người ta lạm dụng và coi đó như một bức bình phong để che chắn cho việc làm sai trái của mình. Đã có những vụ việc được chỉ rõ công tác bổ nhiệm cán bộ có dấu hiệu bất thường nhưng kết quả cuối cùng vẫn được lý giải là "đúng quy trình".

Ngay cả việc xả lũ làm khổ dân thì cũng được giải thích là đúng quy trình. Cụ thể là vụ xả lũ ngay trong tháng 10/2016 mới đây thôi đã khiến nhiều địa phương tại miền Trung ngập chìm trong nước lũ. Khi giải thích việc làm trên người ta cũng nói "đúng quy trình. Vậy sai ở khâu thực hiện quy trình hay do quy trình đúng nhưng không phù hợp?", ông Thắng bức xúc.

Có chuyện chạy chức, chạy quyền?

Đề cập tới chỉ đạo của Thủ tướng yêu cầu thanh tra công vụ các phản ánh liên quan tới việc lãnh đạo địa phương “bổ nhiệm người nhà” vào các đơn vị do mình phụ trách, quản lý, theo ông Thằng, thời điểm này, việc đó là rất cần thiết và kịp thời. Đã đến lúc, Bộ Nội vụ phải rà soát lại toàn bộ quy trình bổ nhiệm cán bộ, lãnh đạo ở các cấp, các ngành, các địa phương, kể cả công tác quy hoạch, bổ nhiệm ở cấp bộ, ngành và trung ương.

"Tôi có nghe dư luận bàn tán có chuyện chạy biên chế, công chức với số tiền lớn ở địa phương này, địa phương kia, cơ quan này, cơ quan kia. Bây giờ lại có việc bổ nhiệm người thân, anh em, họ hàng như thế này thì người dân càng có cơ sở để nghi ngờ có tiêu cực, có chạy chức, chạy quyền trong các cơ quan, địa phương.

Tôi mong chỉ đạo của Thủ tướng có thể sớm chỉ ra có hay không những sai phạm trong công tác bổ nhiệm cán bộ. Nếu không thì cũng cần được khẳng định để những cán bộ, viên chức đó họ được yên tâm công tác. Ngược lại, nếu có cũng cần chỉ ra để có hình thức xử lý phù hợp, trả họ về với đúng vị trí, lợi thế của họ", ông Thắng nói.

Lấy ví dụ trưởng hợp một sở mà có 44 lãnh đạo, ông Thẳng chỉ rõ, vấn đề là chỉ ra nó không bình thường ở chỗ nào để sắp xếp lại bộ máy quản lý cho đúng quy định.

Làm thế nào?

Theo ông Thắng, việc minh bạch hóa công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, lãnh đạo là cách duy nhất giúp các cá nhân, tổ chức nắm bắt được cơ hội cũng như có thể phát huy được vai trò, năng lực của mình một cách tốt nhất, đồng thời là công cụ hữu hiệu nhất trong phòng chống tham nhũng.

TS Lê Hồng Sơn: “Bổ nhiệm người nhà cũng là tham nhũng”

"Ai cũng biết, những đối tượng có khả năng tham nhũng đều nằm ở những người có chức, có quyền. Nếu quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ nhưng không có năng lực, đạo đức không trong sáng, thì khi đảm nhận những chức vụ, trọng trách càng cao càng có nguy cơ thực hiện hành vi tham nhũng. Kể cả việc bổ nhiệm người thân, người nhà cũng cần phải được coi là một biểu hiện của hành vi tham nhũng. Cụ thể là tham nhũng về cơ hội, tham nhũng vị trí, tham nhũng quyền lực. Đây là hành vi tham nhũng tinh vi và nguy hiểm hơn rất nhiều tham nhũng bằng tiền bạc, vật chất.

Chưa kể, sẽ có nhiều người tài không có cơ hội, không được cống hiến, không được đóng góp trí tuệ, tài năng cho đất nước. Cũng vì hành vi tham nhũng trên mà sẽ có nhiều người phải đảm nhận chức vụ, vị trí không phù hợp với năng lực, tài năng, trí tuệ của mình", ông Thắng giải thích.

Để làm được như vậy thoe ông Thắng, phải giải quyết được hai vấn đề: một là xem xét lại quy trình bổ nhiệm và hai là cách thực hiện quy trình đó cụ thể như thế nào, khi đó mới có thể chấm dứt được những sự nhập nhèm bổ nhiệm đang khiến dư luận hoài nghi thời gian qua.

Hoài An