Những năm gần đây, số ca nhiễm HIV mới được phát hiện tại Hải Dương giảm dần nhưng hiệu quả tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS cho người lao động đang làm tại các khu công nghiệp lại chưa được như mong muốn khiến cộng đồng lo ngại về việc gia tăng nguy cơ mắc nhiễm HIV/AIDS với những đối tượng này. Quan tâm phòng chống HIV/AIDS trong các khu công nghiệp là một nội dung đang được Hải Dương xác định tăng cường trong thời gian tới.

Giảm số ca nhiễm HIV mới

Theo Bác sỹ Nguyễn Thế Anh, Phó Giám đốc Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Hải Dương, số người nhiễm HIV được phát hiện qua các năm đã giảm. Điều này phần nào cho thấy hiệu quả của các biện pháp đã được triển khai đồng bộ như: truyền thông, dự phòng lây truyền mẹ con, chăm sóc điều trị, giám sát trọng điểm và methadone.

Trước đây, những năm 2007-2008, phát hiện mới mỗi năm khoảng 500-700 người nhiễm HIV. Giai đoạn 2011-2015 chỉ phát hiện hơn 100 ca/năm. Hiện nay, trong 9 tháng đầu năm 2016 chỉ phát hiện mới 49 trường hợp.

Day manh phong chong HIV/AIDS cho cong nhan khu cong nghiep - Anh 1

Nhân viên y tế tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS cho người lao động tại Công ty TNHH Brother trong Khu công nghiệp Phúc Điền, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Ảnh: Dương Ngọc/TTXVN

Theo số liệu mới nhất từ Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Hải Dương, tính đến nay, số người nhiễm HIV còn sống và quản lý được trên địa bàn toàn tỉnh là 1.828 người. Trong đó, 1.300 người được điều trị ARV. Hiện nay cả 12 huyện, thành phố và 97% số xã, phường, thị trấn của Hải Dương đều đã phát hiện người nhiễm HIV/AIDS.

Công tác tuyên truyền cho cộng đồng thời gian qua đã đạt những kết quả nhất định. Anh Vũ Văn Nghiêm (Phòng Truyền thông, Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS) cho biết: "Chúng tôi đã cấp tài liệu truyền thông gửi 265 xã phường để truyền thông gián tiếp bằng cách phát trên loa phát thanh tại cơ sở. Với đối tượng người lao động di cư, chúng tôi cung cấp tài liệu truyền thông cho Trung tâm hỗ trợ công nhân và lao động trẻ của tỉnh, tiếp cận với công nhân khu nhà trọ. Tuy nhiên, việc tuyên truyền cho đối tượng này hiện nay vẫn còn kém hiệu quả do gặp không ít rào cản trong quá trình thực hiện".

Tập trung tuyên truyền ở các khu công nghiệp

Hải Dương có khoảng 77.000 công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp trên toàn tỉnh. Người lao động khu công nghiệp là một trong những nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần ưu tiên truyền thông. Tuy vậy, việc truyền thông chưa được các bên liên quan chú trọng.

Luật phòng, chống Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) quy định, tất cả các chủ sử dụng lao động hàng năm đều phải có các hoạt động tuyên truyền về nội dung này. Bộ Y tế cũng đã có Thông tư hướng dẫn phòng, chống HIV/AIDS tại cơ sở làm việc. Thế nhưng trên thực tế, các bên vẫn còn chưa hiểu biết và nhận thức đúng, thậm chí không hợp tác, dẫn đến việc triển khai nội dung này còn hạn chế.

Bác sĩ Nguyễn Thế Anh cho biết: “Theo quy định, với những trường hợp công nhân được phát hiện nhiễm H, không được kỳ thị, sa thải. Nhưng thực tế có những công nhân phát hiện nhiễm H, bị kỳ thị đã dẫn đến buộc phải thôi việc”. Bên cạnh đó, trong quá trình điều trị ARV, nhiều công nhân tâm sự, để đảm bảo tuân thủ quy trình điều trị ARV, một tháng họ phải lấy lý do xin chủ nghỉ làm 1 ngày, nhưng nếu thường xuyên nghỉ như vậy, họ lo sợ công ty không tạo điều kiện, ngại đồng nghiệp sẽ biết sẽ dị nghị. Chia sẻ với khó khăn này của người lao động, hiện nay, Trung tâm đã đáp ứng điều trị vào ngày chủ nhật cho người nhiễm H. Tuy vậy, khó khăn cho người lao động nhiễm HIV vẫn còn chưa hết.

Theo Bác sĩ Nguyễn Thế Anh, nhận thức của người sử dụng lao động về việc sử dụng lao động nhiễm HIV còn nhiều khoảng trống. Đơn cử, một doanh nghiệp vốn đầu tư Nhật Bản là Công ty Brother được đánh giá là chú trọng đến các hoạt động chăm lo cho đời sống công nhân thì ở công ty này, những tài liệu tuyên truyền đã lạc hậu, từ hàng chục năm trước. Doanh nghiệp cũng không phối hợp với đơn vị nào, cũng không kết nối với Trung tâm y tế trên địa bàn để phổ biến cho công nhân về những nội dung liên quan đến việc phòng tránh HIV/AIDS.

Một khó khăn khác đến từ chính công nhân khi bản thân họ do áp lực về thời gian làm việc, nhiều mối lo toan của cuộc sống thường nhật đã không còn quan tâm để ý đến những kiến thức này. Phỏng vấn nhiều lao động tại khu công nghiệp Nam Sách, phóng viên cũng đều nhận được những cái lắc đầu khi được hỏi về việc có được tuyên truyền hay phổ biến về phòng chống HIV hay không?

Trong khi nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của việc tuyên truyền cho công nhân các kiến thức này vẫn hạn chế thì sự vai trò của Công đoàn các khu công nghiệp còn mờ nhạt. Số công ty hàng năm quan tâm hưởng ứng các hoạt động tuyên truyền, tư vấn sức khỏe cho công nhân do công đoàn tổ chức chưa nhiều. Các kiến thức phòng chống HIV/AIDS chỉ là một nội dung nhỏ bên cạnh rất nhiều nội dung được truyền thông.

Chị Nguyễn Thị Đức Hạnh, Trưởng ban nữ công (Liên đoàn lao động tỉnh Hải Dương) cho rằng: “Do đặc thù của công việc sản xuất kinh doanh nên việc doanh nghiệp bố trí thời gian cho các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho lao động còn hạn chế. Để nâng cao sức khỏe cho người lao động, công đoàn cần thường xuyên phát tờ rơi, phát trên loa truyền thanh để giúp công nhân nâng cao kiến thức, để có thể tự bảo vệ cho sức khỏe của mình”.

“Kế hoạch phòng chống HIV/AIDS trong khu công nghiệp” đang được Trung tâm Phòng Chống HIV/AIDS Hải Dương hoàn thiện, tham mưu trình Ủy ban Nhân dân tỉnh Hải Dương. Trong đó, xác định rõ trách nhiệm của từng bên gồm ngành y tế, ban quản lý các khu công nghiệp, tỉnh đoàn, liên đoàn lao động tỉnh; thành lập đoàn kiểm tra hàng năm về việc triển khai hoạt động phòng chống HIV/AIDS của các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp.

Đại diện lãnh đạo Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS cũng cho biết thêm, Trung tâm đã có kiến nghị, đề xuất tỉnh có văn bản chỉ đạo các doanh nghiệp trên địa bàn phải triển khai tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS theo đúng quy định của pháp luật. “Nếu doanh nghiệp có Ban truyền thông thì Trung tâm sẽ cung cấp kiến thức, tài liệu tuyên truyền, đào tạo chuyên môn và kiểm tra giám sát”, bác sĩ Thế Anh cam kết.

Mạnh Minh (TTXVN)